برگردان به زبان ساده
ترک عالم گیر و عالم را مسخر کرده گیر
و ابلق ایام را در زیر زین آورده گیر
هوش مصنوعی: دنیای مادی را رها کن و به جای آن، قدرت واقعی را به دست بگیر. روزگار را تحت کنترل خود درآور و از آن به نفع خود استفاده کن.
چون ازین منزل همی باید گذشتن عاقبت
همچو مه بر طارم پیروزه منزل کرده گیر
هوش مصنوعی: باید بدانیم که در این زندگی، گذر کردن از مراحل مختلف اجتنابناپذیر است. در نهایت، باید مانند ماهی که بر فراز کوه ایستاده، خود را در مکانی مناسب و با وقار مستقر کنیم.
گر حیات جاودانی بایدت همچون خضر
روی ازین ظلمت بتاب و آب حیوان خورده گیر
هوش مصنوعی: اگر به دنبال زندگی جاودانه هستی، باید مانند خضر در این تاریکی روشنی بیاوری و از آب حیات بهرهمند شوی.
همچو فرهاد از غم شیرین بتلخی جان بده
وز لب جان پرور شیرین روان پرورده گیر
هوش مصنوعی: به مانند فرهاد که از عشق شیرین جانش را فدای غم میکند، تو نیز از لبان شیرینی که روح را رشد و پرورش میدهد، بهرهمند شو و زندگیات را غنیتر کن.
خون دل خور چون صراحی و بآب آتشی
آبروی آفتاب آتش افشان برده گیر
هوش مصنوعی: به خاطر درد و رنجی که احساس میکنم، مانند یک پیاله شراب هستم که آب یا حرارت زیادی بر روی من تأثیر گذاشته است. در واقع، زیبایی و جلوه من را به مانند نور خورشید درخشان و جذاب ساخته است.
رخ ز مهمانخانه ی گیتی بگردان چون مسیح
و آسمان را گرد خوان و قرص مه را گرده گیر
هوش مصنوعی: به زیبایی چهرهات را از دنیا دور کن و مانند مسیح بر زمین تکیه کن، آسمان را به دور خود درآور و ماه را به مانند نان گرد به دست گیر.
تا کی آزاری به بیزاری و زاری خلق را
مرهم آزار باش و خلق را آزرده گیر
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به احساس نارضایتی و رنجش در زندگی اشاره دارد. گوینده از اینکه دیگران را به زحمت و ناراحتی میاندازد، ابراز تأسف میکند و میخواهد از این رویه فاصله بگیرد. به طور کلی، این متن به این نکته میپردازد که چرا باید به دیگران آسیب رساند و بهتر است به جای زجر دادن دیگران، به آنها کمک کنیم و محرم و یاریگر آنها باشیم.
بر بزرگان خرده گیری و ز بزرگی دم زنی
گر بزرگی بگذر این راه و بترک خرده گیر
هوش مصنوعی: اگر به بزرگترها انتقاد میکنی و درباره بزرگی صحبت میکنی، بهتر است اگر خودت به مقام و بزرگی رسیدهای، از این انتقادات بگذری و به کسانی که به آنان انتقاد میکنی، بیاحترامی نکنید.
همچو خواجو تا شود شمع فلک پروانه ات
شمع دل را زنده دار و خویشتن را مرده گیر
هوش مصنوعی: همچون خواجو، به روشنایی ستارهها و نور سرنوشتت بپرداز. عشق و احساسات قلبیات را زنده نگهدار و خود را تسلیم نکن.