برگردان به زبان ساده
غصه بر هر دلی که کار کند
آب چشم آتشین نثار کند
هوش مصنوعی: هر کسی که در دلش غم و اندوه دارد، آن را با اشکهایی داغ و سوزان ابراز میکند.
هر که در طالعش قران افتاد
سایهٔ او از او کنار کند
هوش مصنوعی: هر کسی که تقدیرش به نوعی رقم بخورد، سایهاش از او دور میشود.
روزگارم وفا کند هیهات
روزگار این به روزگار کند
هوش مصنوعی: اگر روزگار به من وفا کند، هرگز نمیتوانم چنین وفایی را از روزگار انتظار داشته باشم.
این فلک کعبتین بینقش است
همه بر دست خون قمار کند
هوش مصنوعی: این آسمان، که به نوعی به معبد دو قبله اشاره دارد، به نظر میرسد که بینقش و نشانی است و فقط بر اساس خون و بازی قمار اداره میشود.
پنج و یک برگرفت باز فلک
که دوشش را دو یک شمار کند
هوش مصنوعی: فلک پنج برگ را برداشت و دوباره به دوش خود حمل کرد تا آن را تبدیل به یک عدد کند.
چون به نیکیم شرمسار نکرد
به بدی چند شرمسار کند
هوش مصنوعی: اگر کسی در کارهای خوب و نیکو شرمنده نشود، به خاطر کارهای بد و ناشایست چهقدر میتواند شرمنده شود؟
مرغیم گنگ و مور گرسنهام
کس چو من مرغ در حصار کند
هوش مصنوعی: ما مانند پرندهای بیصدا هستیم و در وضعیتی سخت و نگرانکننده به سر میبریم. هیچکس را نداریم که به حالمان رسیدگی کند.
بانگ مرغی چه لشگر انگیزد
صف موری چه کار زار کند
هوش مصنوعی: صدای یک پرنده چقدر میتواند جمعیت زیادی را به حرکت درآورد، ولی یک مورچه به تنهایی چه تواناییای در نبرد دارد؟
شور و غوغا شعار زنبور است
شور و غوغا که اختیار کند
هوش مصنوعی: زنبورها برای نشان دادن هیجان و فعالیت خود سر و صدای خاصی دارند و این هیجان به نوعی نشانهای از کنترل و تدبیر آنان است.
بر دو پایم فلک ز آهنها
حلقهها چون دهان مار کند
هوش مصنوعی: بر روی پاهایم، آسمان در حالی که از آهن حلقههایی ساخته شده، همچون دهان ماری عمل میکند.
این دهنهای تنگ بی دندان
بر دو ساق من آن شعار کند
هوش مصنوعی: این دهنهای تنگ و بدون دندان روی پای من نشسته و علامتی را نشان میدهند.
که به دندان بیدهان همه سال
اره با ساق میوهدارکند
هوش مصنوعی: هر سال، درختی که میوه دارد را با ارهای که دندانش شکسته است، هرس میکنند.
سگ دیوانه شد مگر آهن
که همه ساق من فکار کند
هوش مصنوعی: سگ دیوانه شده است، مگر اینکه آهن در دست من باشد که بتواند به آن غفلت کند.
آه خاقانی از فلک زآنسو
رفت چندان که چشم کار کند
هوش مصنوعی: آه خاقانی از آسمان چنان دور شد که چشمان انسان توانایی دیدنش را ندارند.
هر چه پنهان پردهٔ فلک است
آه خاقانی آشکار کند
هوش مصنوعی: هر چیزی که در پس پرده آسمان پنهان شده است، با نالههای خاقانی نمایان میشود.
کار او زین و آن نگردد نیک
کارها نیک کردگار کند
هوش مصنوعی: اعمال انسان به طور مطلق تحت تأثیر خداوند است و تنها اوست که کارهای نیک را میتواند به سامان برساند.
گرچه خصمان ز ریگ بیشترند
همه را مرگ، خاکسار کند
هوش مصنوعی: هرچند دشمنان از دانههای شن بیشتر هستند، اما همه آنها در نهایت با مرگ به خاک برمیگردند.
