برگردان به زبان ساده
دوش چون خورشید را مصروع خاور ساختند
ماه نو را چون حمایل چفته پیکر ساختند
هوش مصنوعی: شب گذشته، خورشید را به سمت شرقی افق بردند و ماه نو را مانند یک لباس بر تن کسی که اندامی چاق دارد، قرار دادند.
قرص خور مصروع از آن شد کز حمایل باز ماند
کآن حمایل هم برای قرصهٔ خور ساختند
هوش مصنوعی: خورشید در حال غروب است و به همین دلیل در آسمان به شکلی زیبا و جذاب نمایان میشود. اما به علت اینکه به پایان روز نزدیک میشود، نمیتواند از حمایت و نگهداری که در آسمان دارد بهرهمند شود. این حمایت به خاطر زیبایی و درخشش خورشید ایجاد شده است.
گوشهٔ جام شکسته سوی خاور شد پدید
یک جهان نظاره کن کآن جام از چه گوهر ساختند
هوش مصنوعی: در گوشهای از یک جام شکسته، که به سمت شرق نمایان شده، دنیایی را تماشا کن و ببین که این جام از چه سنگ قیمتی ساخته شده است.
محتسب گویی به ماه روزه جام می شکست
کآن شکسته جام را رسوای خاور ساختند
هوش مصنوعی: محتسب (نگهبان مذهب) میگوید که در روز روشن، جام شراب را شکست و این کار باعث شد که ننگ و رسوایی برای شرق (خاور) به وجود آید.
یا شبانگه فصد کردند اختران تب زده
کآسمان طشت و شفق خون، ماه نشتر ساختند
هوش مصنوعی: در شب، ستارهها به طرز عجیبی درخشیدند و آسمان مانند طشتی پر از سرخی شفق به نظر میرسید، به طوری که ماه مانند تیغ تیز و برندهای شده بود.
چرخ جادوپیشه چون زرین قُواره کرد گم
دامن کُحلیش را جَیبی مُقَّور ساختند
هوش مصنوعی: چرخ جادوگر به مانند پارچهای طلایی شکل گرفت و در حالی که دامن مشکیاش گم شده بود، جیبهایی گرد و قشنگ برای او درست کردند.
درزیان چرخ را گوئی که سهو افتاده بود
کآن زه سیمین بر آن دامن نه در خور ساختند
هوش مصنوعی: در مورد چرخ زمان میتوان گفت که خطایی پیش آمده و آن اینکه به جای تناسب، نخی از جنس نقرهای به دامن این چرخ دوخته شده است.
ماه نو چون حلقهٔ ابریشم و شب موی چنگ
موی و ابریشم بهم چون عود و شکر ساختند
هوش مصنوعی: ماه نو مانند حلقهای از ابریشم میدرخشد و شب مانند مویی نرم و زیبا است. این دو با هم مانند عود و شکر ترکیب شدهاند و زیبایی خاصی خلق کردهاند.
مهر چون در خوشه یک مه ساخت خرمن، روشنان
ماه را صاع زر شاه مظفر ساختند
هوش مصنوعی: خورشید مانند گلی زیبا در خوشه ای، روشنی و زیبایی را به دنیای روشنان بخشید و پرتوهای ماه را ابزار قدرتی گرانبها مانند سکه ای از زر برای شاه مظفر ساخت.
نیمهٔ قندیل عیسی بود یا محراب روح
تا مثال طوق اسب شاه صفدر ساختند
هوش مصنوعی: نیمهٔ قندیل عیسی به معنای آینهای از نور و روحانیت است و به نوعی نشاندهندهٔ مقام و جایگاه بلند روحانی است. در اینجا به وجود و تسلط مقام روحانی اشاره شده و بیان گر ویژگیهای خاص آن میباشد. همانطور که طوق اسب نشان از قدرت و افتخار دارد، این مضمون تأکید بر زیبایی و عظمت در مقام معنوی دارد. در کل، این عبارت به ترکیب زیبایی و قدرت در عالم روح اشاره میکند.
دوش چون من ماه نو دیدم به روی تخت شاه
از ریاض خاطرم این قطعه نوبر ساختند
هوش مصنوعی: دیشب وقتی که ماه نو را در چهره شاه بر روی تخت دیدم، خاطراتم از باغها و زیباییها، این شعر تازه را برایم به وجود آورد.
