برگردان به زبان ساده
هرگز به باغ دهر گیائی وفا نکرد
هرگز ز شست چرخ خدنگی خطا نکرد
هوش مصنوعی: هرگز در دنیای فانی چیزی به وفای واقعی دست نیافت و چرخ روزگار هیچگاه در تمام عمرش دچار اشتباهی نشد.
خیاط روزگار به بالای هیچ کس
پیراهنی ندوخت که آخر قبا نکرد
هوش مصنوعی: هیچکس در زندگی به مقام و مرتبهای عالی نرسیده است که در پایان کار، از آنچه به دست آورده راضی باشد و نتواند آن را به خوبی مدیریت کند.
نقدی نداد دهر که حالی دغل نشد
نردی نباخت چرخ که آخر دغا نکرد
هوش مصنوعی: زندگی هیچگاه چیزی به ما نمیدهد که بخواهیم، بدون اینکه در آن خدعهای در کار باشد. زمانه نیز در بازی خود همیشه بیرحم بوده و به هیچکسی اجازه نمیدهد بدون سختی یا فریبندگی چیزی به دست آورد.
گردون در آفتاب سلامت که را نشاند
کآخر چو صبح اولش اندکبقا نکرد؟
هوش مصنوعی: آسمان چه کسی را در نور خورشید مقام والایی بخشید؟ زیرا در نهایت، حتی صبح زود نیز عمر کوتاهی دارد.
کی دیدهای دو دوست که جوزا صفت بدند
کایامشان چو نعش یک از یک جدا نکرد؟
هوش مصنوعی: آیا کسی را دیدهای که دو دوست به صفت جوزا (یکسان) باشند و در تمام دوران زندگیشان، حتی در لحظههای سخت، از یکدیگر جدا نشوند، مانند دو جسد که به هم چسبیدهاند و از هم فاصله نمیگیرند؟
وقتی شنیدهام که وفا کرد روزگار
دیدم به چشم خویش که در عهد ما نکرد
هوش مصنوعی: وقتی شنیدم که زمانه به وفا میکند، خودم با چشمهای خود دیدم که در دوران ما این وفا وجود نداشت.
دهر اژدهای مردمخوار است و فرخ آنک
خود را نوالهٔ دم این اژدها نکرد
هوش مصنوعی: دنیا مانند اژدهایی است که مردم را به ستم و نابودی میکشاند و فقط کسی در امان است که خود را قربانی این اژدها نکند.
بس کس که اوفتاد در این غرقهگاه غم
چشم خلاص داشت سفینهش وفا نکرد
هوش مصنوعی: بسیاری هستند که در این دریای غم فرو افتادهاند و تنها امیدشان به قایق نجاتی بود که وفا نکرد و آنها را نجات نداد.
آن مهره دیدهای تو که در ششدر اوفتاد
هرگه که خواست رفت حریفش رها نکرد
هوش مصنوعی: آن نگینی که تو در چشمت دیدی، همیشه هنگامی که به ششدر بیفتد، هر بار که بخواهد، حریفش را رها نمیکند.
خاقانیا به چشم جهان خاک درفکن
کو درد چشم جان تو را توتیا نکرد
هوش مصنوعی: ای خاقان، به چشم جهانیان، خاک بینداز، زیرا که هیچ دارویی برای درد روح تو نیافتند.
