برگردان به زبان ساده
دل ز راحت نشان نخواهد داد
غم خلاصی به جان نخواهد داد
هوش مصنوعی: دل هیچ نشانهای از آرامش نشان نخواهد داد و غم هرگز از جان ما رهایی نخواهد یافت.
غمگساران فرو شدند افسوس
کز عدم کس نشان نخواهد داد
هوش مصنوعی: غمزدگان به زیر آمدهاند و افسوس میخورند که از کسی که نباشد، هیچ نشانهای باقی نخواهد ماند.
آسمان را گسسته شد زنجیر
داد فریاد خوان نخواهد داد
هوش مصنوعی: آسمان از زنجیرهایش آزاد شده و دیگر صدای فریاد کسی شنیده نخواهد شد.
بر زمین صد هزار خونریز است
یک دیت آسمان نخواهد داد
هوش مصنوعی: در زمین، جانهای بیشماری به خاطر ظلم و فساد از دست رفتهاند، اما آسمان هیچ تغییری در این وضعیت نخواهد داد.
زین دو نان سپید و زرد فلک
فلکت ساز خوان نخواهد داد
هوش مصنوعی: از دو نوع نان، یکی سفید و دیگری زرد، آسمان به کسی سفره نخواهد داد.
دیگ سودا مپز به کاسهٔ سر
کاین سیه کاسه نان نخواهد داد
هوش مصنوعی: در اینجا به این موضوع اشاره میشود که نباید تلاش برای رسیدن به اهداف بزرگ و خطرناک را با روشهای نادرست انجام دهیم، زیرا نتیجهای از آن به دست نخواهد آمد و به جای سود، دچار زیان خواهیم شد. در واقع، اگر برای دستیابی به خواستههایمان از وسایل و روشهای نامناسب استفاده کنیم، نتیجهای جز شکست نخواهیم گرفت.
سرو آزاد را جهان دو رنگ
رنگ مدهامتان نخواهد داد
هوش مصنوعی: جهان به یک درخت بلند و زیبا، مانند سرو آزاد، کم توجهی نخواهد کرد و برای آن اهمیت نخواهد داد.
تا عروس یقین نبندی عقد
دل طلاق گمان نخواهد داد
هوش مصنوعی: زمانی که به حقیقت و یقین دست نیافتهای، نمیتوانی به عشق و محبت واقعی اطمینان کنی و فقط گمانها و خیالات در ذهنت وجود خواهد داشت.
گیتی اهل وفا نخواهد شد
شوره آب روان نخواهد داد
هوش مصنوعی: دنیا به کسی وفا نخواهد کرد، مانند آبی که از شور بودن خود نخواهد کاست.
از زمانه بترس خاقانی
که زمانه زمان نخواهد داد
هوش مصنوعی: از روزگار بترس خاقانی، زیرا روزگار هیچ فرصتی به کسی نخواهد داد.
دیو خوئی است کو به دست بشر
هیچ حرز امان نخواهد داد
هوش مصنوعی: دیو خیالی است که هیچ حفاظ و امنیتی از سوی انسان نمیتواند او را از بین ببرد.
گنج خانه است جان خاقانی
دل به خاقان و خان نخواهد داد
هوش مصنوعی: جان خاقانی مانند گنجی در درون اوست و او هرگز دلش را به خاقان و خان نخواهد سپرد.
چون به خرسندی این مکانت یافت
خواجگان را مکان نخواهد داد
هوش مصنوعی: وقتی که رضایت و خوشنودی تو به دست آید، دیگر جایی برای خواجگان نخواهد بود.
آبرو از برای نان حرام
به تکین و طغان نخواهد داد
هوش مصنوعی: آبرو و اعتبار انسان را برای به دست آوردن نان حرام نمیتوان نادیده گرفت و فدای آن کرد.
آبروی است کیمیای بزرگ
کیمیا رایگان نخواهد داد
هوش مصنوعی: آبرو و اعتبار یک چیز باارزش و نایاب است و هیچ کس به راحتی آن را به کسی نمیبخشد.
گنج اول زمان نداد به کس
آخر آخر همان نخواهد داد
هوش مصنوعی: تقدیر و فرصتهای زندگی به هیچکس دائماً و برای همیشه داده نمیشود. هیچکس نمیتواند از آنچه که در ابتدا برایش مقدر شده است، فراتر برود و در انتها هم همان فرصتها و موقعیتها را خواهد داشت.
عمر یک هفته ملک شش روزه است
در بهای جهان نخواهد داد
هوش مصنوعی: عمر انسان به مانند یک هفته کوتاه است و در مقابل، دنیا ارزش بیشتری ندارد که بخواهیم به خاطرش زندگیمان را فدای آن کنیم.
سرمهٔ دین ورا عروس ختن
عرس بر قیروان نخواهد داد
هوش مصنوعی: دین و ایمان انسان ارزش و زیبایی خاصی دارد که هیچ چیز دیگری مانند آن نمیتواند در زندگیاش تزیینش کند. در اینجا به این نکته اشاره میشود که این ارزش برای کسی از دست نمیرود و به راحتی از آن چشمپوشی نخواهد کرد.
خسر پست را سوار خرد
بدل جیشران نخواهد داد
هوش مصنوعی: شخص بی ارزش و پست، هرگز سوار بر خرد و عقل نمیشود و نمیتواند در کارهای مهم و اساسی تأثیرگذار باشد.
دهر بیحضرت بهاء الدین
آسمان را توان نخواهد داد
هوش مصنوعی: زمان بدون وجود حضرت بهاءالدین، قادر به ادامه حیات نخواهد بود.
آسمان بیمعین احمد او
اخرتان را قران نخواهد داد
هوش مصنوعی: آسمان بدون وجود احمد، برای آخرت کسی نشانهای نخواهد داشت.