برگردان به زبان ساده
ای آنکه فلک سغبۀ ایّام تو باشد
دوران فلک بر حسب کام تو باشد
هوش مصنوعی: ای آن کس که سرنوشت و گردش روزگار به خواستههای تو وابسته است، زمانه نیز بر طبق میل و آرزوی تو قرار خواهد گرفت.
این آز شکم خوار که سیری نشناسد
ضامن بکفافش کف مطعام تو باشد
هوش مصنوعی: این شخص که هیچ وقت سیر نمیشود و همیشه در پی غذاست، تنها امیدش برای تأمین نیازهایش دست تو و میزان غذای تو خواهد بود.
حاشا که کف راد نرا بحر کنم نام
خودکی چو منی را دل دشنام تو باشد؟
هوش مصنوعی: هرگز نمیتوانم خودم را در نظر تو کوچک و بیارزش بشمارم، چرا که وجود من از آنچه تو تصور میکنی ارزشمندتر است و دل من به خاطر دشنامهایت رنجیده نمیشود.
آن چشمه که یک رشحه از آن آب حیاتست
نزدیک خرد جرعه یی از جام تو باشد
هوش مصنوعی: چشمهای که تنها یک قطره از آب زندگی را دارد، در نزد خرد، یک جرعه از جام تو محسوب میشود.
گر صید تواند اهل هنر هیچ عجب نیست
چون دانۀ دلها همه در دام تو باشد
هوش مصنوعی: اگر اهل هنر بتوانند شکار کنند، عجیب نیست، زیرا تمام دلها در دام تو گرفتار شدهاند.
در کوی تو خورشید کند مشعله داری
خاصه که زحل هندوک بام تو باشد
هوش مصنوعی: در محل تو، مانند مشعلی روشنایی وجود دارد، به ویژه اینکه زحل به زیبایی بر فراز خانهات میتابد.
عقلی که باندام تراز وی نبود خلق
خواهد که یکی موی بر اندام تو باشد
هوش مصنوعی: عقلی که به اندازه تو نیست، نمیتواند درک کند که وجود تو چقدر ارزشمند است؛ بنابراین، حتی یک موی بر تن تو نیز برای او اهمیت دارد.
از عهد تو تا منقرض عالم ازین پس
تاریخ هنر پروری ایّام تو باشد
هوش مصنوعی: از زمانی که تو زندگی کردی تا زمانی که دنیا تمام شود، تاریخ هنر پروری به روزهای تو مرتبط خواهد بود.
آورد دگر باره بنزد تو صداعی
خادم که همه ساله درابرام تو باشد
هوش مصنوعی: دوباره خدمت تو کسی آمده است که هر سال در فرمان تو باشد.
معماریی آغاز نهادست که او را
الّا که معاون کرم عام تو باشد
هوش مصنوعی: معماری آغاز کرده است که تنها هدف او کمک به مهربانی و خیرخواهی تو باشد.
بی برگیش از کاه همی باشد و او را
بیرون شو از این کار باعلام تو باشد
هوش مصنوعی: بدون برگ بودنش باعث میشود که مانند کاه شود و او را از این کار بیرون کن، البته با علامتی که تو داری.
مقصود نه کاهست ولی تا همه چیزش
تا کاه بدیوار ز انعام تو باشد
هوش مصنوعی: مقصود از این بیت این است که هدف، چیز کوچکی نیست، اما تا وقتی که همه چیزش به لطف و نعمت تو بستگی دارد، حتی کوچکترین چیزها نیز به دیوار کاه میشود. به این معنا اشاره دارد که نعمت و بخشش تو اثر عمیقی بر همه چیز دارد.
کاه از پی تخفیف همی خواهد لیکن
گر تو بکرم جو بدهی نام تو باشد
هوش مصنوعی: کاه به دنبال کاهش قیمت است، اما اگر تو به کسی که با بزرگی و احترام رفتار میکند، جو بدهی، نام تو در این زمینه مطرح خواهد شد.
این کار علی الجملع که درپیش دعاگوست
کاریست که موقوف بر اتمام تو باشد
هوش مصنوعی: این اقدام، که پیش روی دعاگو قرار دارد، به انجام کار تو وابسته است و باید ابتدا کار تو به پایان برسد.