برگردان به زبان ساده
به من رسید مقالی که گر بکوه رسد
ز شوق و ذوق زجای نشست بر خیزد
هوش مصنوعی: مقالهای به من رسید که اگر به کوه هم برود، به خاطر شوق و اشتیاق، از جایش بلند خواهد شد.
معانیی ز ظروف حروف افزون تر
که گر از آن بچشد عقل هست برخیزد
هوش مصنوعی: معانی آنها از اشکال و ترکیب حروف بیشتر است، زیرا اگر عقل از آن بچشد و بهرهبرداری کند، به مطالب بیشتری دست مییابد.
اگر بصورت معنی نقاب دور کند
فغان ز طایفة بت پرست بر خیزد
هوش مصنوعی: اگر پردهای بر صورت معنی بیفتد، ناله و فریاد از جمعیت بتپرست بهپا خواهد خاست.
دلی که یک سرانگشت ازین برو خوانی
برقص از سرجان یک بدست بریزد
هوش مصنوعی: دل که با کوچکترین اشارهای شاد و خندان میشود، جانش را برای عشق و محبت میدهد.
به مغز هر که رسد شمّه یی ز الفاظش
به طبع خوش ز سر هر چه هست بر خیزد
هوش مصنوعی: هر کس که با گوش دل به کلمات کسی گوش کند، از آن کلمات لذتی میبرد و از روی دلنشینی آنها، همه چیزهای خوب و زیبا در ذهنش شکل میگیرد.
مثال صاحب عادل که از میامن او
ز زلف مادر خان هم شکست برخیزد
هوش مصنوعی: شخص عادل مانند کسی است که از نعمتها و زیباییهای زندگی، همچون زلف مادر خان، بهرهمند میشود و از آنها برای دستیابی به سرنوشتهای نیکو و مثبت استفاده میکند.
چو نرگس انکه بود بخت و دولتش خفته
نسیم لطفش بر وی چو جست برخسزد
هوش مصنوعی: هر کس که در خواب بخت و سعادت باشد، هنگام وزیدن نسیم محبت، به مانند گل نرگس شکوفا میشود و زیبا جلوهگر میگردد.
هزار سال غمی بر دل ار نشسته بود
چو در خیالش یکدم نشست برخیزد
هوش مصنوعی: اگرچه هزار سال غم بر دل نشسته بود، اما یک لحظه خیال خوش آن را بلند میکند و از دل میرانَد.
هر آن فتاده که خود را دمی به میخ نیاز
به آستانۀ او باز بست برخیزد
هوش مصنوعی: هر کسی که در یک لحظه نیاز به کمک و پناهگاهی دارد، باید از آنجا که به او وابسته شده، برخیزد و رها شود.
تن ضعیف من از زیر بار منّت او
اگر تواند برخاست پست برخیزد
هوش مصنوعی: بدن نحیف من اگر بتواند از زیر فشار این لطف و زحمت او برخیزد، تنها به زحمت و پایینترین وضعیت خود ادامه میدهد.
عقود در که ز دست جواد او برخاست
کدام دست دگر را ز دست برخیزد؟
هوش مصنوعی: کدام دست دیگری میتواند از دستان جواد برآید و اقدام کند هنگامی که او با دستان خود به کارش مشغول است؟