برگردان به زبان ساده
زبان چگونه گشایم بذکر شکر و سپاس
که حشمت تو فرو بست دست و پای حواس
هوش مصنوعی: چطور میتوانم زبانم را به ذکر شکر و سپاس بگشایم در حالی که عظمت تو تمام حواس من را در خود محصور کرده است؟
رسید قدر تو جایی که نیز نبساود
بساط جاه ترا دست وهم و پای قیاس
هوش مصنوعی: شما به جایی رسیدهاید که دیگر از مقام و پست شما نمیتوان با خیال و اندازهگیریهای منطقی صحبت کرد.
زهی ز خدمت تو آسمان بلند محل
زهی ز سایۀ تو آفتاب روی شناس
هوش مصنوعی: خوشا به حال آسمان که به خاطر خدمت تو بلند است و خوشا به حال آفتاب که در کنار سایهات به زیبایی میدرخشد.
امام روی زمین و پناه و پشت جهان
نظام خطّۀ اسلام و پیشوای اناس
هوش مصنوعی: امام، همان سرپرست و هدایتگر جوامع اسلامی است که به عنوان پشتیبان و امنیتبخش جهان اسلام شناخته میشود. او در حقیقت، سرپرستی است که راهنمای دیگران بوده و در این مسیر، زیرساختهای لازم را برای جامعه اسلامی فراهم میکند.
هَمَت تواضع و حلم و همت شهامت و رای
همت کفایت طبع و همت مهابت و باس
هوش مصنوعی: خصلتهای بزرگ و نیکویی در انسان وجود دارد؛ تواضع و فروتنی، بردباری و حلم، اراده و همت در کارها، فکری نیکو و توانایی کافی، همچنین شکوه و قدرتی که او را در برابر مشکلات یاری میکند.
بروی شرع بر از مسند تو خال سیاه
بدست کان ز سخای تو محضر افلاس
هوش مصنوعی: بر اساس اصول دین و قوانین الهی، نشانهای که بر روی پیشانی تو وجود دارد، نمادی از سخاوت و generosity توست که این ویژگی باعث میشود دیگران در تنگنا و فقر به سر ببرند.
تو رکن کعبۀ شرعی و گرد بارگهت
حطیموار خمیدست این بلند اساس
هوش مصنوعی: تو اساس و بنیاد محکمی هستی که همه به دور تو میچرخند و در برابر عظمت و بلندای تو سرنگون میشوند.
حسود جاه تو گر نیست جز که رویین تن
شود ز صدمت بأست میان فرو چون طاس
هوش مصنوعی: اگر حسودان نتوانند به مقام و جایگاه تو آسیب برسانند، فقط میتوانند در دل خود به تلخی و کینه نسبت به تو دچار شوند، اما در واقع، تو همچون ظروف محکم و مقاوم در برابر آسیبها هستی.
لطافت تو ولی را مفّرحی چو امید
مهابت تو عدو راست دلشکن چون یاس
هوش مصنوعی: لطافت تو مانند لذتی است که به انسان میبخشد، در حالی که جلال و شکوه تو دشمنان را میترساند. دلها را مانند گل یاس میشکنی.
چگونه زاد ز طبع تو دّنا سفته؟
که هست خاطر پاک تو جوهر الماس
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است دّنا (جایی پر از زیبایی و شکوه) از طبیعت تو به وجود آمده باشد؟ در حالی که دل پاک تو، ارزشمندتر از الماس است.
گشاده رویی خصمت دلیل بسته دلیست
چنانکه کوفتگی را طراوت کرباس
هوش مصنوعی: خوشرویی و حسن خلق در مواجهه با دشمن نشاندهنده بزرگواری و دلبستگی اوست، همانطور که نرمی و تازگی پارچهای که دچار کوفتگی شده، به خوبی وضعیت آن را نشان میدهد.
کرم ز ساحت ایّام بود مستوحش
و لیک با دم خلق تو یافت استیناس
هوش مصنوعی: در طول زمان، کرم از دنیای خود جدا و نگران شده بود، اما با وجود وجود تو و نفسهای مردم، آرامش را پیدا کرد.
چو آسمان بدوصد دیده، حزم بیدارت
شب جهان را از حادثات دارد پاس
هوش مصنوعی: وقتی که آسمان به تو نگاه میکند، باید بیدار و هوشیار باشی؛ زیرا شب، مراقب حوادث و اتفاقات این دنیا است.
چو خوشه خصم تو جوجو شدست از آنکه تنش
شدست آزده از تیر غم چو خوشه ز داس
هوش مصنوعی: وقتی دشمن تو به تیر غم گرفتار میشود، مانند خوشهای است که از داس جدا شده است.
ترا که خاک در از چشم خلق نیست دریغ
دریغ کی بودت زرّ و سیم و این اجناس؟
هوش مصنوعی: تو که در نگاه مردم به اندازه خاک هم ارزش نداری، چه جای تأسف برای زر و سیم و دیگر اموال دنیوی است؟
ز فرط لطف و تواضع گمان برد همه کس
که نعل مرکب تو جرم ماه راست مماس
هوش مصنوعی: به خاطر محبت و humility (توفیق)، همه فکر کردند که نعل اسب تو، جرم ماه را لمس کرده است.
ز روی نخوت، خصم تو با دلی پر درد
بهرزه بادی در سر گرفته چون آماس
هوش مصنوعی: به خاطر تکبر و خودخواهیات، دشمن تو با دلی پر از درد و رنج، در ذهنش افکار بیمقصدی دارد.
بجود یک ره و ده ره دلت بننشیند
مگر که طبع ترا هست در سخا وسواس
هوش مصنوعی: وجود یک راه و ده راه وجود دارد که دل تو در آنها نشیند، اما آیا طبیعت تو در generosity و بخشندگی وسواس ندارد؟
ز خوشه چینی کشت نیاز هست عدوت
خمیده پشت و شکم خار و ژاژ خای چو داس
هوش مصنوعی: محصولی که از زحمت و کوشش به دست میآید، به سختی و مبارزه نیاز دارد. در این مسیر، دشمنان و چالشها ممکن است وجود داشته باشند و در این راه، باید به سختیها و مشکلاتی که مانند خارها و سنگلاخها هستند، توجه کرد. در نهایت، با تلاش و کوشش، میتوان به جمعآوری بهترین نعمتها و خوشهها دست یافت.
بگاه تیغ زدن، مهر زرد و لرزانست
که بر زمانه فکندست هیبت تو هراس
هوش مصنوعی: زمانی که به شمشیر زدن مشغول هستی، عشق زرد و ناپایدار است که بر دنیا سایه افکنده و قدرت تو ترس را به جان میاندازد.
عدو ز حدّ خری گام زاسترش ننهد
هزار سال اگر میرود چو گاو خراس
هوش مصنوعی: هرگز دشمن نتواند از مرز خود پا فراتر بگذارد، هر چند هزار سال هم که بگذرد، اگر همچنان مانند گاوی در جا بزند.
تو آفتابی و منشور تو بیاض نهار
چو ماهت ار چه رسید از سواد لیل لباس
هوش مصنوعی: تو مانند آفتابی و نور تو همچون رنگ سپید روز است. اگرچه شب به تو نزدیک میشود، تو همچنان درخشان و نمایان هستی.
همان مثال سویدا و جوهر جانست
شریف ذات تو در کسوت بنی العبّاس
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخصیت و ذات انسانی تو، همچون یک الماس درخشان و ارزشمند، در ظرف و شکل ظاهری خانواده بنی العبّاس جلوهگر است. یعنی زیبایی و ارجمندی تو در این مقام به چشم میآید.
اگر نه مردم چشم شریعتی ز چه روی
بدین لباس تو مخصوصی از کرام النّاس
هوش مصنوعی: اگر مردم به شریعت توجه نمیکنند، دلیل خاص بودن تو در این لباس چیست و چرا تو از میان مردم انتخاب شدهای؟
عجب مدار که در پوشد اندرین معرض
سیه گلیم حسود تو جامه یی ز پلاس
هوش مصنوعی: تعجب نکن که در این نمایشگاه تاریک حسادت، کسی لباس کهنه و پارهای بر تن ندارد.
همیشه تا دهن صبح بر کند ثوبا
سحرگهان که زند مغز آفتاب عطاس
هوش مصنوعی: هر صبح زود، با طلوع خورشید، لباسهای تازه و زیبا بر تن کن تا از انرژی و روشنایی صبحگاهی بهرهمند شوی.
مباد مهر جلال ترا کسوف و زوال
مباد صبح بقای تو منقطع انفاس
هوش مصنوعی: نگذار که نور زیبایی تو مانند کسوف خاموش شود و زوال یابد. صبح جاودانگی تو نیز نباید قطع گردد و از نفسها بیفتد.
