برگردان به زبان ساده
می کنی ای شیخ یاد از رخنه های دین خویش
افکنی بر شانه هرگه دیده خود بین خویش
هوش مصنوعی: ای شیخ، تو همیشه بر روی نقاط ضعف دین خود تأکید میکنی و آن را بر دوش هر بار که به خودت مینگری، منتقل میسازی.
خاکساری سربلندی را ز سر وا کردن است
نه حصیر و خشت کردن بستر و بالین خویش
هوش مصنوعی: سربلندی و ارزش واقعی در این است که باید بر خاکساری و تواضع تکیه کرد نه اینکه به ظاهر و تشریفات بی اهمیت بسنده کرد. به عبارت دیگر، اصل کار در تواضع و فروتنی است و نباید تنها به فراهم کردن وسایل و ظروف مجلل بسنده کرد.
بر کریمان شکر سائل در حقیقت واجبست
زانکه گلبن را سبکباریست از گلچین خویش
هوش مصنوعی: در واقع، لازم است که سائل از بخشش و generosity کریمان قدردانی کند، زیرا مانند گلی که از باغ خود میچینند، کریمان نیز از خوبیهای خود به دیگران میبخشند و این عمل نشاندهندهی بزرگی روح آنهاست.
در پناه فیض عریانی مسلم ماند خار
گل چه آفتها که دید از جامه رنگین خویش
هوش مصنوعی: در سایهی نعمت و بخشش، گل خار همچنان برهنه و بیپناه باقی مانده است و چه مشکلات و سختیهایی که از پوشش رنگین خود دیده است.
در طریقت عار چون از دین خود برگشتنست
گر بجام جم دهد کس کاسه چوبین خویش
هوش مصنوعی: در مسیر سیر و سلوک، به صورت عار و ننگ، بازگشتن به دین خود معادل است با اینکه اگر کسی به او جام جمشید بدهند، باز هم ارزش کاسه چوبی خودش را ندارد.
هر گران سنگی شود زاندیشه روزی سبک
آسیا را دانه می اندازد از تمکین خویش
هوش مصنوعی: هر سنگینفکری در نهایت به این میرسد که باید از پندارها و افکار خود کم کند و به آرامش برسد. او سرانجام از بار سنگین خود دست میکشد و زندگی را سادهتر میکند.
خودشکن را خوش نیاید مدح و بیش از دیگران
خودپسند از ابلهی خود می کند تحسین خویش
هوش مصنوعی: کسی که خود را میشکند و به خود نمیرسد، از ستایش خوشش نمیآید و بیشتر از دیگران به خود میبالد، ولی در واقع با این کارها فقط بر ابلهی خود میافزاید.
تلخ کامان دگر داری بجز ساغر، بده
دیگران را هم زکاتی از لب شیرین خویش
هوش مصنوعی: ای تلخ کامان، تنها خودت را بیساقی نکن، بلکه به دیگران نیز از شیرینیهای خودت بده و بخشی از آن را به آنها ببخش.
از غم جانسوز خود تا کی توان دیدن کلیم
همدمان را چون چراغ کشته بر بالین خویش
هوش مصنوعی: از درد دل جانسوزم، تا کی میتوانم دیدن دوستانم را تحمل کنم؟ مانند چراغی که در کنار جان باختهای قرار دارد.