برگردان به زبان ساده
صاحب همت که دست از کار دنیا میکشد
کی دگر زان دست خار یأس از پا میکشد
هوش مصنوعی: کسی که ارادهای قوی دارد و از مشغلههای دنیوی دست میکشد، دیگر نمیتواند از ناامیدی و مشکلات فاصله بگیرد.
از ستم بر ناتوانان بالد آن سرکش به خویش
شعله چون مشت خسی را سوخت بالا میکشد
هوش مصنوعی: از ظلمی که بر ناتوانان میشود، همان سرکشی که مانند مشتی خاکستر شعلهور است، به سوی خود میکشد و در آتش خشم خود، میسوزاند.
آینه از باطن صافست محنتکش ز زنگ
شیشه از روشندلی بیداد خارا میکشد
هوش مصنوعی: آینه به خاطر درون پاکش، میتواند زحمتها را نشان دهد، ولی زنگ زدگی شیشه نشاندهنده روشندلی نیست و از آن، درد و رنج میکشد.
اشکریزان تا غبارِ جلوه گاهش رفتهاند
زلف را در خون کشد گاهی که تا پا میکشد
هوش مصنوعی: با اشکهایی که از چشمانم جاری شده، تا جایی که زیباییهای او را میپوشاند، گاهی زلفش را به خون میکشد، وقتی که قدم به جلو میگذارد.
جاهلان را فخر میباید ز جهل خود که دهر
انتقام جرم نادان را ز دانا میکشد
هوش مصنوعی: همیشه نادانها به نادانی خود افتخار میکنند، چون زمان مجازات کارهای نادان را از دانایان میگیرد.
ما به این سامان چرا شرمنده باشیم از سپهر
گوهر بیآب کی منت ز دریا میکشد
هوش مصنوعی: ما چرا باید از آسمان بیفروغ و بیباران احساس شرمندگی کنیم وقتی که دریا به ما لطف میکند و نیازهایمان را برآورده میسازد؟
تا قلم برداشت قمری آشیان خواهد نهاد
سر و بالای ترا نقاش هرجا میکشد
هوش مصنوعی: قلم به دست گرفتن قمر، نشانه این است که او به زودی مکانی برای زندگی خود خواهد ساخت. نقاشی که در هر جا میکشد، سر و بالای تو را نیز به تصویر میکشد.
دشمنی را باعثی باید، نمیدانم کلیم
اشک از بهر چه لشکر بر سر ما میکشد
هوش مصنوعی: برای دشمنی باید دلیلی وجود داشته باشد، اما نمیدانم چرا کلیم به خاطر چه چیزی اشک میریزد و دشمنیها را به ما میآورد.
