برگردان به زبان ساده
اگر شه ور گدا کز مرگ دایم بر حذر باشد
بلند و پست دنیا رمزی از زیر و زبر باشد
هوش مصنوعی: اگر شاه یا فقیر از مرگ دائماً بترسند، آنگاه دنیا پر از نشانهها و رازهای زیر و زبر خواهد بود.
مرا در شیشهٔ دل بادهٔ راز است می لرزم
که اینجا آمد و رفت نفس موج خطر باشد
هوش مصنوعی: در دل من نوشیدنی پر از راز وجود دارد، و من به شدت نگرانم که نفسهای من به همراه این نوشیدنی در اینجا به خطر بیفتند.
مزن لاف محبت گر نداری همت شیران
به راه عشق دل بازی ز پهلوی جگر باشد
هوش مصنوعی: اگر واقعاً در عشق اصرار به محبوبی داری، نباید تنها به حرف و ادعا بسنده کنی و با خودت مغرور شوی. در راه عشق، باید شجاعت و دلیری داشته باشی و نشان دهی که واقعا آمادهی فداکاری هستی؛ چرا که فقط اینگونه میتوان به عمق احساسات و عشق واقعی پی برد.
به راه نیستی زادی نباید صدق کیشان را
زبان حق سرا این قوم را برگ سفر باشد
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی انسان در مسیر نیستی قرار میگیرد، نباید به صداقت و راستگویی افرادی که در این راه هستند، تردید کند. کلام راست و حقی که این افراد دارند، شایستگی سفر و ادامه مسیر را به آنها میدهد.
اگر نادم نباشی ترک اظهار ندامت کن
ز گریه دامن اهل ریا پیوسته تر باشد
هوش مصنوعی: اگر از کار خود پشیمان نباشی، دیگر نیازی به ابراز پشیمانی نیست، چون اهل ریا همیشه در حال گریه و ابراز ناراحتی هستند.
ز تیغ ابروی او بیش از شمشیر می ترسم
کزین سر را ود آفت بوزو دل را خطر باشد
هوش مصنوعی: من از تیغ ابروی او بیشتر از شمشیر میترسم؛ زیرا اگر سرم را بفهمد، خطر عذاب برای قلبم به وجود میآید.
کمالی نیست پیش اهل دل کس را نرنجاندن
بلی در کیش ما از کس ترنجیدن هنر باشد
هوش مصنوعی: هیچ کس در میان اهل دل به کمال نمیرسد مگر اینکه دیگران را ناراحت نکند. بله، در مکتب ما، اگر کسی از دیگری ناراحت شود، این خود هنری است.
خبر ار زخود ندارد او که در بزم قدح نوشی
تعجب چیست گر از حال جویا بی خبر باشد
هوش مصنوعی: اگر کسی از حال و احوال خود آگاه نباشد، چه جای تعجب است که در میخانه و هنگام نوشیدن، متوجه چیزی نباشد و از وضعیت خودش بیخبر بماند.
