برگردان به زبان ساده
خاکیست زر که رنگ دهد پرتو خورش
از زر کسی که تاج کند خاک بر سرش
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسی که خود را برتر از دیگران ببیند و بر سرش تاج به نشانهی بزرگی و افتخار قرار دهد، در واقع به مانند یک خاک است که رنگ و بویی از طلا ندارد. به عبارت دیگر، ظاهری زرق و برقدار دارد ولی درونش فاقد ارزش واقعی است.
گنجیست گنج فقر که در چشم اهل حرص
هست اژدهای حلقه زده حلقه درش
هوش مصنوعی: فقر در واقع یک گنج ارزشمند است، اما کسانی که حرص و طمع دارند، آن را مثل یک اژدهای خطرناک میبینند که دور خود حلقه زده و به سختی میتوان به آن نزدیک شد.
هرکس ز دسترنج کسان می خورد گداست
گر خود بفرض نام نهی شاه کشورش
هوش مصنوعی: هر کسی که از زحمات و تلاش دیگران بهرهمند میشود، در واقع گدا به حساب میآید، حتی اگر خود را با عنوان شاه نیز معرفی کند.
خوشوقت آن حریف که در بزمگاه فقر
باشد به کف ز آبله کسب ساغرش
هوش مصنوعی: خوشحال است آن دوستی که در جمع فقر، به جای ثروت، توانسته است با کمترین دارایی خود، لذت شغل و کارش را با یک لیوان مشروب تقسیم کند.
رهرو کسی بود که درین ره به زیر پای
خوشتر بود ز سبزه تر نوک نشترش
هوش مصنوعی: سفر کردن و پیشرفت کردن برای کسی آسانتر است که در این مسیر، راحتی و زیبایی را بیشتر از مشکلات و سختیها احساس کند.
نی نازپروری که ز بس نازکی و لطف
نشتر صفت خلد به قدم سبزه ترش
هوش مصنوعی: نی نازپرور به قدری لطیف و زیباست که با ظرافت و نرمی خود، مانند نیشتری از بهشت بر روی سبزهها مینشیند.
عمری کشید ذل گدایی به کوی فقر
جامی که ساخت عز قناعت توانگرش
هوش مصنوعی: سالهای زیادی را در مذلت گدایی در کوچه فقر گذراندم و از جامی که از قناعت ساخته شده، سرشار شدم که به من نیروی غنی بودن را داد.
