برگردان به زبان ساده
خرد جمله لب شد زمین بوس را
زمین بوسی اسقلینوس را
هوش مصنوعی: تمام خرد و دانایی به مانند لبی است که برای زمین بوسی آماده میشود؛ همانطور که اسقلینوس، به زمین بوسیدن میپردازد.
حکیمی که چون لب به حکمت گشاد
ز طبع گهربارش این نکته زاد
هوش مصنوعی: فردی که با روحی نیکو و با دلسوزی به بیان دانش و حکمت میپردازد، به واسطه طبیعت ارزشمندش، نکات ارزشمندی را به وجود میآورد.
که ای غرقه نعمت ایزدی
گرفتار کفران ز نابخردی
هوش مصنوعی: ای کسی که در نعمتهای الهی غرق هستی، به خاطر نادانیات گرفتار نافرمانی و کفران شدهای.
ببین نعمت و شکر نعمت بگوی
ببین زلت و دل ز زلت بشوی
هوش مصنوعی: به نعمتها و خوبیهای زندگی توجه کن و از آنها قدردانی کن. اگر به مشکلات و ناکامیها دچار شدی، دل خود را از این حس ناخوشایند آزاد کن.
ز شکر است نعمت فزایش پذیر
اگر مرد راهی ره شکر گیر
هوش مصنوعی: هر چه نعمت و فراوانی در زندگی داریم، ناشی از شکرگزاری و قدردانی است. اگر کسی خواهان رشد و پیشرفت در زندگی است، باید مسیر شکر و قدرشناسی را در پیش بگیرد.
مبادا رود پای نعمت ز جای
فروبندش از رشته شکر پای
هوش مصنوعی: مبادا نعمتها را از دست بدهی و پای شکرین خوشیهایت را محکم نگهداری.
عبادتگران خدا ناشناس
چو گردنده گاوند گرد خراس
هوش مصنوعی: عبادتکنندگان خدا مانند گردانندگان گاو هستند که در حال گردش در بیخبری به سر میبرند.
که هر چند خالی ز گردش نزیست
نمی داند آن گردش از بهر چیست
هوش مصنوعی: اگرچه زندگی از چرخش و تغییر خالی است، اما او نمیداند که این چرخش برای چه هدفی است.
به صد وایه محتاج جان کاستن
به از حاجت از ناکسان خواستن
هوش مصنوعی: برای کاهش جان و زندگی به صد درخواست نیاز است، اما بهتر است انسان از افراد ناتوان و بیکفایت چیزی نخواهد.
به خواهش ازیشان مریز آبروی
مدار آبرو را کم از آب جوی
هوش مصنوعی: برای حفظ آبرو و حیثیت خود، از خواستههای دیگران دوری کن. هرگز اجازه نده که آبرویت تحت تأثیر قرار گیرد و از آن کم شود، حتی اگر شرایط سخت باشد.
نه زر ده به گستاخ فاجر نه زور
مددگاری او مکن در فجور
هوش مصنوعی: نه به کسی که بیپروا و فاسد است، طلا و ثروت بده و نه به او کمک کن تا به فساد خود ادامه دهد.
می و شاهدش را که آمادگیست
ز تو می فروشی و قوادگیست
هوش مصنوعی: تو شراب و معشوقهات را به من میفروشی، اما خودت در این کار مهارت و آمادگی کامل داری.
مکن ضایع انعام خود زینهار
به حق ناشناسان حق ناگزار
هوش مصنوعی: هرگز نعمتهای الهی را از دست نده و نگذار کسانی که قدرشناس نیستند، از آنها بهرهمند شوند.
به بحر اندرون به گهر ریختن
که در کیسه سفله زر ریختن
هوش مصنوعی: در دریا چیزی با ارزش و گرانبهایی را قرار دادن، مثل این است که در کیسهای معمولی و بیاهمیت، طلا بگذاری.
به تعلیم ناکس زبان کم گشای
که تعلیم او نیست دانش فزای
هوش مصنوعی: زبان خود را بهراحتی با افراد بیمعلومات باز نکن، زیرا آموزش آنها به چیزی جز کاهش دانش منجر نخواهد شد.
ز دانش دلش کی منور شود
به سگ آب ریزی نجس تر شود
هوش مصنوعی: دل کسی که دانش ندارد، چگونه روشن میشود؟ مانند سگی است که با آب کثیف خیس خورده و نجستر میشود.
سلامت اگر بایدت گوش باش
ز گفتار بیهوده خاموش باش
هوش مصنوعی: اگر سلامتیات برایت مهم است، باید گوش شنوا داشته باشی و از حرفهای بیهوده دوری کنی.
وگر زانکه گویی سخن راست گوی
به جز راستی زیور آن مجوی
هوش مصنوعی: اگر میخواهی سخنی بگویی، فقط حقیقت را بگو و به جز راستگویی، به چیزی دیگر اهمیت نده.
نداند دل هیچ دانشوری
سخن را به از راستی زیوری
هوش مصنوعی: هیچ دانشمندی نمیداند که اهمیتی بالاتر از راستگویی وجود دارد.
به صنعت سخن را که آراستی
چه حاصل چو خالیست از راستی
هوش مصنوعی: وقتی هنر سخن را به زیبایی بسازی، چه فایده دارد اگر در آن صداقت وجود نداشته باشد؟
نه تنها شعار زبان است صدق
حصار تن و حرز جان است صدق
هوش مصنوعی: این عبارت بیانگر این است که صداقت تنها یک حرف و شعار زبانی نیست، بلکه به مانند یک محافظ و حصار برای بدن و جان انسان عمل میکند. به عبارت دیگر، صداقت درونی موجب حفاظت از وجود انسان میشود و اهمیت بیشتری از صرفاً بهکار بردن کلمات دارد.
درین کهنه بیشه دورنگی مکن
ز شیری زنی دم، پلنگی مکن
هوش مصنوعی: در این جنگل قدیمی، رنگ و لعاب نزن و خودت را شبیه شیر نکن، خود را به پلنگ هم نزند.
درون و برون را به هم راست ساز
ز کج باز بهتر بود راست باز
هوش مصنوعی: درون و برون خود را هماهنگ کن، زیرا بهتر است که از حالت نادرست و کج به حالت درست و راست منتقل شوی.
درون را بیارای همچون برون
و یا کن برون را به رنگ درون
هوش مصنوعی: درون خود را زیبا و دلنشین کن مانند ظاهر خود، یا اینکه ظاهر خود را مطابق با زیبایی درونت بساز.
