برگردان به زبان ساده
شهریاری بود در یونان زمین
چون سکندر صاحب تاج و نگین
هوش مصنوعی: در سرزمینی به نام یونان، پادشاهی وجود داشت که شبیه سکندر، با تاج و نگینی درخشان و قدرت نمایی میکرد.
بود در عهدش یکی حکمت شناس
کاخ حکمت را قوی کرده اساس
هوش مصنوعی: در زمان او، شخصی آگاه به علم و دانش وجود داشت که بنیان و پایههای علم و حکمت را مستحکم و قوی کرده بود.
اهل حکمت یک به یک شاگرد او
حلقه بسته جمله گرداگرد او
هوش مصنوعی: افراد دانا یکی یکی در اطراف او جمع شدهاند و به نوعی در حلقهای از شاگردی او قرار دارند.
شاه چون دانست قدرش را شریف
ساختش در خلوت و صحبت حریف
هوش مصنوعی: وقتی شاه به ارزش و مقام او پی برد، در تنهایی و گفتگو با دوستانش او را ارجمند و عزیز کرد.
جز به تدبیرش نرفتی نیم گام
جز به تلقینش نجستی هیچ کام
هوش مصنوعی: تنها با برنامهریزی و تدبیر او قدمی برنداشتهای و هیچگاه بدون آموزش او به جایی نرسیدهای.
در جهانگیری ز بس تدبیر کرد
قاف تا قافش همه تسخیر کرد
هوش مصنوعی: به خاطر برنامهریزی و تدبیر زیادی که انجام داد، توانست سرتاسر جهان را تحت کنترل خود درآورد.
خلق را از عدل و جودش ساخت کار
شد بدان بنیاد ملکش استوار
هوش مصنوعی: خلق را به خاطر عدل و سخاوت او به وجود آورد و بر اساس این اصول، کشورش را پایدار ساخت.
شاه چون نبود به نفس خود حکیم
تا حکیمی نبودش یار و ندیم
هوش مصنوعی: چون شاه خود فردی دانشمند و حکیم نبود، افرادی که به عنوان یار و دوست او میتوانستند کمکش کنند نیز حکیم و دانشمند نبودند.
قصر ملکش را بود بنیاد سست
کم فتد قانون حکم او درست
هوش مصنوعی: شالودهی قصر پادشاهی او ضعیف است، چون قانون و فرمان او به درستی پابرجا نمیماند.
خالی از نعت و نشان عدل و ظلم
فرق نتواند میان عدل و ظلم
هوش مصنوعی: اگر چیزی از ویژگیها و نشانههای عدالت و ظلم خالی باشد، نمیتواند بین این دو تفاوت قائل شود.
ظلم را بندد به جای عدل کار
عدل را داند به سان ظلم عار
هوش مصنوعی: اگر ظلم را به جای عدالت قرار دهیم، چنین عدالتهایی در واقع جایگاه و ارزش واقعی خود را از دست میدهند.
عالم از بیداد او گردد خراب
چشمه سار ملک و دین از وی سراب
هوش مصنوعی: جهان به خاطر ظلم و ستم او ویران میشود، مانند چشمهسار که از او فقط توهم و سراب باقی میماند و هیچ حقیقتی در آن نیست.
نکته ای خوش گفته است آن دوربین
عدل دارد ملک را قایم نه دین
هوش مصنوعی: چیزی زیبا گفته شده است؛ دوربین عدالت بر ملک سلطنت دارد، نه بر دین.
کفر کیشی کو به عدل آید فره
ملک را از ظالم دیندار به
هوش مصنوعی: اگر کسی به راستی عدالت را رعایت کند، حتی اگر غیرمذهبی باشد، برتری و قدرت را از دست کسی که به ظاهر دیندار است و در واقع ظالم است، میگیرد.
