برگردان به زبان ساده
چون نشستن خموش نتوانم
باری از خامشی سخن رانم
هوش مصنوعی: وقتی که نمی‌توانم ساکت بمانم، از سکوت به سخن می‌آیم.
چون سخن لله و مع الله نیست
شیوه عارفان آگه نیست
هوش مصنوعی: وقتی که کلام از خداوند و همراهی او نیست، روش عارفان نیز بر ما روشن و قابل درک نیست.
با خدا گوی یا برای خدای
ور نه لب را ببند و ژاژ مخای
هوش مصنوعی: اگر با خدا صحبت نمی‌کنی یا برای او کاری انجام نمی‌دهی، بهتر است سکوت کنی و بیهوده حرف نزنی.
دل احرار گنج اسرار است
راه آن گنج چیست گفتار است
هوش مصنوعی: دل افراد آزاد و با روح، پر از راز و اسرار است. راه رسیدن به این گنجینه، گفتگو و بیان است.
هر که این ره به سوی گنج گشاد
داد بیهوده نقد گنج به باد
هوش مصنوعی: هر کس که به دنبال گنج و ثروت است، اگر در این مسیر تلاش کند و زحمت بکشد، اما به نتیجه نرسد، تلاش و سرمایه‌اش به هدر می‌رود.
تا زبان از سخن نفرسوده ست
مایه اش بی سخن همه سود است
هوش مصنوعی: تا زمانی که زبان از گفتن خسته نشده، ارزش او در سکوت و بی‌زبانی نیز خواهد بود.
چون بر او نقطه ای ز نطق افزود
شد زیان گرچه بود یکسر سود
هوش مصنوعی: هر چند که صحبت کردن بر او فایده‌ای دارد، اما در نهایت ممکن است ضرر بیشتری به دنبال داشته باشد.
بر دو قسم است صمت اگر دانی
صمت پیدا و صمت پنهانی
هوش مصنوعی: اگر به دقت توجه کنی، سکوت را می‌توان به دو نوع تقسیم کرد: یکی سکوتی که آشکار است و دیگری سکوتی که در دل پنهان شده است.
هست قسم نخست صمت لسان
که ببندی زبان ز همنفسان
هوش مصنوعی: قسمت اول سکوت زبان این است که وقتی با دیگران هستی، زبانت را ببندی و سخن نگوئی.
وان دگر صمت دل بود که حدیث
نکند در درونه نفس خبیث
هوش مصنوعی: دل نیز در سکوت و خاموشی خود، سخنی از دردها و رازهای درونش نمی‌گوید و فقط درون نفس بدی را احساس می‌کند.
هر که را لب خموش و دل گویاست
خفت وزر خویش را جویاست
هوش مصنوعی: هر کسی که زبانش خاموش است و دلش سخن می‌گوید، به آرامی در پی خوبی‌ها و ارزش‌های زندگی‌اش است.
گرچه بردش حدیث نفس ز راه
کم نویسد بر او فرشته گناه
هوش مصنوعی: هرچند که انسان در دل خود احساسات و افکار نجس و ناپسند دارد، اما فرشته‌ای که وظیفه‌ی ثبت اعمال را دارد، بر او گناهی نمی‌نویسد.
وان که برعکس این گرفت قرار
جز به حکمت نمی کند گفتار
هوش مصنوعی: کسی که بر خلاف این نظر داشته باشد، جز با حکمت نمی‌تواند صحبت کند.
نزند جز به طبق صدق نطق
هر چه گوید صواب گوید و حق
هوش مصنوعی: هیچ چیزی جز بر اساس حقیقت و صداقت بیان نمی‌شود، هر چه گفته شود، درست و مطابق واقعیت خواهد بود.
هر که را شد زبان و دل خاموش
معدن حکمت است و مخزن هوش
هوش مصنوعی: هر کسی که زبان و دلش خاموش باشد، در حقیقت منبعی از حکمت و دانش است.
جان او در تجلیات قدم
یافته جاودان ثبات قدم
هوش مصنوعی: روح او در جلوه‌های ازلی قرار دارد و همیشه پا برجا و ثابت است.
با خدا گوید از خدا شنود
یک نفس از خدا جدا نشود
هوش مصنوعی: با خدا صحبت کند و از خدا بشنود و هرگز از خدا دور نشود.
هر که را زین دو صمت حرمان است
سخره حکم نفس و شیطان است
هوش مصنوعی: هر کسی که از این دو سکوت محروم باشد، اسیر دستورات نفس و وسوسه‌های شیطان می‌شود.
قول او منحرف ز سمت سداد
فعل او متصف به نعت فساد
هوش مصنوعی: قول او از راست‌گویی منحرف است، زیرا عمل او به نادرستی وصف شده است.
نرود جز ره خطا و غلط
نزند جز در بلا و سخط
هوش مصنوعی: انسان جز در مسیر اشتباه حرکت نمی‌کند و چیزی جز در سختی و مشکلات به سراغش نمی‌آید.
چون دهد جای در دل اندیشه
نبودش غیر باطل اندیشه
هوش مصنوعی: وقتی دل جایگاهی پیدا کند، دیگر چیزی جز تفکرات بی‌ارزش در آن نخواهد بود.
ور زبان را دهد ز نطق فروغ
سر به سر باشد افترا و دروغ
هوش مصنوعی: اگر زبان به دلیل نطق و بیاناتش درخشان شود، به طور کامل می‌تواند باعث انتشار افترا و دروغ گردد.
شده سر خیل اهل خذلان را
گشته نایب مناب شیطان را
هوش مصنوعی: افرادی که در مسیر شکست و ناامیدی هستند، به عنوان نمایندگان و پیک‌های شیطان معرفی شده‌اند. در واقع، آن‌ها در جمعی قرار دارند که به سمت تاریکی و فریب می‌روند.
بلکه بگذشته کارش از شیطان
مانده شیطان به کار او حیران
هوش مصنوعی: او از شیطان جلوتر رفته و شیطان هم در برابر او حیران و سردرگم مانده است.
