برگردان به زبان ساده
ای خسروی که هر که کند بندگی تو
هم تاج بخش گردد و هم تاجور شود
هوش مصنوعی: ای شاهی که هر کسی برای تو خدمت کند، هم به او مقام و اعتبار میدهی و هم او را از مشکلات و سختیها نجات میدهی.
هر دم به بندگی تو این خیمه کبود
چون خرگه ایستاده و بسته کمر شود
هوش مصنوعی: هر لحظه در این خیمه آبی رنگ، تو به بندگی و تسلیم مشغولی، و مانند الاغی که ایستاده و کمرش را بستهاند، در حال تحمل و استقامت هستی.
جان خرد ز خلق تو مشگ تبّت برد
کام سخن ز نام تو تنگ شکر شود
هوش مصنوعی: جان خرد از زیباییهای تو سرشار است و وقتی که سخن از تو به میان میآید، شیرینی کلمات کم میآورد.
بر طوطی سخن چو هما سایه فکن
تا همچو باز چتر تو گردون سپر شود
هوش مصنوعی: اگر بر طوطی سخن بگویی و با لطف و محبت با او رفتار کنی، مانند این است که بر او سایه افکندهای. در این صورت، هرچند که مشکلات دنیا مانند طوفان به نظر برسند، تو محافظت و حمایت لازم را از آنها خواهی داشت.
ملک تو از میامن دین پروری تو
والله که کارنامه فتح و ظفر شود
هوش مصنوعی: خدا میداند که اگر تو به پرورش دین و اخلاق بپردازی، سرنوشت تو به پیروزی و موفقیت خواهد انجامید.
گردون ضمان همی کند از عدل شاملت
کهایام تو موافق عدل عمر شود
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر عدل و انصاف تو، برای زندگیات بر اساس عدالت، تضمین و حمایت میکند.
این اعتقاد خوب تو در حق اهل علم
میخ و طناب مملکت بحر و بر شود
هوش مصنوعی: این باور مثبت تو دربارهی اهل علم میتواند مانند میخ و طناب، کشور را به هم مرتبط کند و مستحکم سازد.
مشاطه عروس بیان گشت وصف شاه
تا جان بوحنیفه ازو جلوه گر شود
هوش مصنوعی: آرایشگر عروس زیباییاش را به نمایش گذاشت تا صف شاه نیز جلوهگر شود و جان بوحنیفه از این زیبایی متاثر گردد.
از عطف مادرانه شاهم توقع است
کو دایه نوازش این بی پدر شود
هوش مصنوعی: از محبت و توجه مادرانه من انتظار دارم که این کودک که پدر ندارد، تحت حمایت و نوازش قرار گیرد.
تا این نهال نو زده ناگه ثمر دهد
تا این هلال نو شده آخر قمر شود
هوش مصنوعی: تا این جوانه تازه رشد کند و به ثمر بنشیند، و تا این ماه نو به کمال خود برسد.
وز دولت تو کارک این سوخته جگر
با دشمنان خام طمع پختهتر شود
هوش مصنوعی: با برکت و نعمت تو، این رنجیدهدل با دشمنان خود صبورتر و با تجربهتر میشود.
در حق این ضعیف خطا نیست ظن شاه
گر رای انورش پی فضل و هنر شود
هوش مصنوعی: اگر در حق این شخص ضعیف قضاوتی شده، نباید آن را اشتباه دانست، چرا که اگر نظر پادشاه بر اساس علم و هنر او باشد، این قضاوت نادرست نخواهد بود.
هر روبهی که در حرم شاه راه یافت
از فر شاه در دهن شیر نر شود
هوش مصنوعی: هر روباهی که بتواند به حرم شاه دسترسی پیدا کند، به مانند یک شیر نر قدرتمند و با کمال اهمیت میشود. این جمله نشاندهنده این است که اگر کسی به مقام و جایگاهی بالا دست یابد، حتی اگر در ابتدا کوچک و ناچیز باشد، ارزش و اعتبارش افزایش مییابد.
خورشید لطف شاه چو پرتو همی زند
خاکی که مستعد قبولست زر شود
هوش مصنوعی: وقتی که نور و محبت شاه مانند خورشید بر زمین بتابد، خاکی که قابلیت پذیرش دارد، به طلا تبدیل میشود.
هر قطره کهابر تربیتش رشح میکند
بر گردن ثنای تو عقد گهر شود
هوش مصنوعی: هر قطرهای که از تربیت و آموزش به دست میآید، به زیبایی بر گردن ستایش تو نقش میزند و مانند عقدی از گوهر ارزشمند به نظر میرسد.
با اینهمه تراکم غم خوشدلست اگر
در ظل رحمت ملک دادگر شود
هوش مصنوعی: با وجود همهی غمها، دل شاد است اگر در سایهی رحمت خداوند مهربان به کمک برسد.
دلتنگ غنچه را چه شکرخندها بود
گر در حمایت دم باد سحر شود
هوش مصنوعی: اگر غنچه در وقت صبح و در هوای ملایم باد، به خاطر دلتنگیاش لبخند بزند، چه زیبایی و شگفتی خواهد داشت.
با آْفتاب چرخ چراغ افکند به نور
گر از قبول شاه محل نظر شود
هوش مصنوعی: اگر خورشید آسمان نور افشانی کند، برای کاخ شاه، روشنایی میآورد، ولی اگر نگاه شاه بر آن بیافتد، نورش میدرخشد.
هر موی بر تنم به دعا صد زبان شدهست
تا با غریم شکر مگر سر به سر شود
هوش مصنوعی: هر تار موی من مثل یک زبان دعا میکند تا با صدای خوشم، شیرینی آن بیشتر شود.
بر شد ز چرخ قدر من از التفات شاه
این سعد کی مساعد هر مختصر شود
هوش مصنوعی: از آسمان نصیب من بالا رفت، به خاطر توجه پادشاه، و هر چیز اندکی به من کمک خواهد کرد.
چون من به عمرها سمنی بشکفد به باغ
چون من به سالها گهری نامور شود
هوش مصنوعی: وقتی که من در طول زندگیام شکوفا شوم و به ثمر برسم، مانند گلی در باغ، سالها بعد نامم چون مروارید درخشان خواهد شد.
تا مادر زمانه بزاید چو من پسر
ای بس که چرخ سر زده زیر و بر شود
هوش مصنوعی: تا زمانی که دنیا ادامه داشته باشد و مانند من، فرزندانی به دنیا بیایند، این چرخ روزگار همواره در حال نوسان و تغییر خواهد بود.
بس دیده ستاره که از شب به در جهد
بس جان صبح کز تن عالم به در شود
هوش مصنوعی: بسیاری از ستارهها وجود دارند که از تاریکی شب خارج میشوند و همچنین جان صبحگاه از تن عالم جدا میشود.
گویند صبر کن که شود خون ز صبر مشک
آری شود ولیک به خون جگر شود
هوش مصنوعی: میگویند صبر کن تا اینکه صبر باعث شود دردها و ناراحتیهای تو تبدیل به چیزی شیرین و خوشایند شود. اما بدان که این صبر در واقع خون دل تو خواهد بود و این تحول به آسانی به دست نمیآید.
قطره بلی گهر شود اندر دل صدف
لیکن به شرط آنکه صدف کور و کر شود
هوش مصنوعی: قطره میتواند به گوهری در دل صدف تبدیل شود، اما این فقط در صورتی اتفاق میافتد که صدف نادیده و ناشنوا باشد.
تا سیر هفت مهره تابان رسد به پای
تا دور هفت حقه گردون به سر شود
هوش مصنوعی: تا زمانی که هفت سیاره درخشان به سمت پایانی خاص برسند، دوران هفت چرخش آسمانی به پایان خواهد رسید.
بادا خروش کوس تو در گوش روزگار
چونانکه شرق و غرب جهان را خبر شود
هوش مصنوعی: بگذار صدای تو در گوش زمان طنینانداز شود، بهطوری که تمام گوشه و کنار دنیا از آن با خبر شوند.