برگردان به زبان ساده
ای کلک نقشبند تو آرایش جهان
وی لفظ دلگشای تو آسایش جنان
هوش مصنوعی: ای قلم هنرمند تو زیباییهای جهان را نقش میزنی و کلام شیرین تو باعث آرامش دلها و راحتی در بهشت میشود.
ای نکته بدیع تو خوشتر ز آرزو
وی گفته رفیع تو بر تر ز آسمان
هوش مصنوعی: ای زیبایی خاص تو از آرزوها دلپذیرتر هستی و سخنان بلند و عمیق تو از آسمان بالاتر و شریفترند.
چو روح پاک عرضی و چون علم نیکنام
چون و هم دوربینی و چون عقل نیکدان
هوش مصنوعی: زمانی که روح انسان پاک و خالص باشد، به مانند شناخت و آگاهی خوب است؛ همچنین، مانند دوربینی است که میتواند حقیقت را به روشنی ببیند و همچنین، به مانند عقل درست و آگاه عمل کند.
نظارگی خط تو نرگس بهر دو چشم
مدحت سرای فضل تو سوسن بده زبان
هوش مصنوعی: نگاهی به خط زیبای تو مانند نرگس است و برای هر دو چشم، سخنانی از فضیلتهای تو مانند سوسن بگو.
هم نثر زیر پای تو افتاده چون رکاب
هم نظم زیردست تو گشتست چون عنان
هوش مصنوعی: نثر به اندازهای تحت تأثیر تو قرار گرفته که به طور قابل توجهی به تو وابسته است، و شعر نیز به گونهای دچار تغییر شده که به دست تو هدایت میشود.
اندر سواد خط شریف تو لفظ عذب
آب حیات در ظلماتست بی گمان
هوش مصنوعی: در متن زیبای نوشته تو، سخنهایی شیرین و دلانگیز وجود دارد که مانند آب زندگیبخش در تاریکیهاست و در این امر شکی نیست.
بی مجلس رفیع تو بودست پیش ازین
کارم بجان و کارد رسیده باستخوان
هوش مصنوعی: قبل از اینکه به این مجلس باعظمت تو بیفتم، کارم به جایی رسیده که جانم به لبم آمده و روزگارم سخت شده است.
زان نو شد اروئی که بر آمیختی بلطف
دارم همی کنون طمع عمر جاودان
هوش مصنوعی: چهرهی زیبا و تازهای از تو نمایان شده که دلنشین است. اکنون به لطف تو به زندگی بیپایان امیدوارم.
از جنتیان تو شده ام سرخروی لیک
از بیم لفظ مر رخ من شد چو زعفران
هوش مصنوعی: من از خوبان بهشت شدم و خوشبختم، اما به خاطر ترس از کلمات، صورت من مانند زعفران رنگ باخته است.
ورخواندن و براندن ازین نغز تر بود
ما بنده ایم خواه بخوان خواهمان بران
هوش مصنوعی: اگر خواندن و دور کردن از این زیباتر بود، ما بندگان هستیم، خواه ما را بخوانی و خواه برانی.
بخت من ار مساعد بودی بهیچ حال
یک لحظه برنداشتمی سر ز آستان
هوش مصنوعی: اگر سرنوشت من مساعد بود، هرگز در هیچ حالی سرم را از درگاه تو برنمیداشتم.
لیکن بخدمت تو اگر کمترک رسم
آنرا توهم زخدمتهای بزرگ دان
هوش مصنوعی: اگر من در خدمت تو کم کاری کنم، تو هم این را جزو خدمات بزرگ من به حساب نیاور.
در حضرتی که مشک نیارد زدن نفس
من سوخته جگر چه نهم اندرین میان
هوش مصنوعی: اگر در جایی که بوی مشک نمیرسد، نفس من که دلشکسته و سوخته است، کجا باید برود؟
در حضرتی که مشک نیارد زدن نفس
من سوخته جگر چه نهم اندرین میان
هوش مصنوعی: در جایی که از من بویی از محبت و عشق نیست، من با قلبی آتشین و غمگین چه کار کنم؟
جائی که آفتاب فلکه شعله زد سها
معذور باشد ارشود از دیده ها نهان
هوش مصنوعی: هر جا که آفتاب به شدت درخشان باشد، عذر ستاره سها (ستارهای در آسمان) پذیرفته است اگر از چشمها پنهان شود.
گیرم که خود عطارد گشتم بنظم و نثر
با آفتاب فضل چگونه کنم قران
هوش مصنوعی: فرض کن که من به حدی پر talent و باهوش شدم که بتوانم مانند عطارد به زیبایی شعر و نثر بنویسم، ولی حالا با نور فضل و دانش چه کار کنم تا بتوانم قرآن را به درستی درک کنم؟
بر من ز عرض پاک گمانی همی بری
ترسم که چون ببینی باشد خلاف آن
هوش مصنوعی: من از اینکه به من نیکی کنی، خیلی خوشحالم و امیدوارم وقتی مرا ببینی، نتوانی خلاف آنچه در ذهن داری را ببینی.
نزدیک من چو گوئی این خام نیک خوی
خوشتر از آنکه گوئی این لنگر گران
هوش مصنوعی: وقتی به من میرسی، میگویی این فرد سادهدل از هر چیزی که بهتر است و خوشخویتر از آن است که بگویی این لنگر سنگین.
پس گر بدین گرانی مقبول خدمتم
در بخت این مراد همی یافتن توان
هوش مصنوعی: اگر در زمینه این دشواریها مورد قبول قرار بگیرم، در سرنوشت خود به این آرزوی بزرگ دست پیدا میکنم.
رنجه مکن قلم که رهی خود قلم صفت
آمد میان ببسته و بر سر شده دوان
هوش مصنوعی: دست از زحمت قلم بردار، زیرا که خود قلم به خوبی میداند که چگونه باید عمل کند و به سمت هدفش میدود.
اول خطای بنده تو این بیتها شناس
اندر برابر سخنی پاکتر ز جان
هوش مصنوعی: در ابتدا، اشتباه من این است که این شعرها را به درستی نمیشناسم و نمیتوانم سخنی خالصتر از ذات خود را بیان کنم.
صد بار عقل گفت بتهدید کاین سخن
کرمان و زیره بصره و خرماست هان و هان
هوش مصنوعی: عقل بارها با تردید به من گفت که این سخن به کاهلی و بیتوجهی شبیه است، مانند این که میگویی چیزهایی مانند کرمان، زیره، بصره و خرما وجود دارند، اما اینها واقعی نیستند و تنها در خیال به نظر میرسند.
تا اختران بتابد چون اختران بتاب
تا آسمان بماند چون آسمان بمان
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستارهها میدرخشند، تو نیز درخشان باش و همچنان که آسمان ثابت و پایدار است، تو نیز پایدار و ثابت بمان.
قدر تو از سعادت افلاک در علو
جاه تو از حوادث ایام در امان
هوش مصنوعی: تو از نعمتهای آسمانی بهرهمند هستی و در جایگاه بلندی قرار داری و از مشکلات زمانه در امان هستی.