برگردان به زبان ساده
پراندیشه خسرو شبی خفته بود
جهان دید کز میغ آشفته بود
هوش مصنوعی: خسرو، پادشاه اندیشمند، شب به خواب رفته بود و در خواب متوجه شد که جهان در حالتی آشفته و نابسامان قرار دارد.
زمین تیره گشتی چو دریای قیر
به پرده درون ماه و کیوان و تیر
هوش مصنوعی: زمین مانند دریایی تاریک و سیاه شده است، مانند قیری که درونش ماه و زحل و تیر را نمایش میدهد.
شب آشفته بودی، هوا هولناک
گرفته جهان سربسر آب و خاک
هوش مصنوعی: شب به شدت ناآرام و نگرانکننده بود، و جو به طرز عجیبی ترسناک به نظر میرسید، به طوری که دنیا کاملاً در آغوش آب و زمین به سر میبرد.
از آن هول ترسان شدی مرد و زن
نیایش نمودی همی تن به تن
هوش مصنوعی: مرد و زن از ترس و هول به نیایش و دعا پرداختند و هر کدام به تنهایی از دل و جانشان دعا کردند.
کشیده همه دست بر آسمان
تن اندر نژندی، دل اندر غمان
هوش مصنوعی: همه دستها به سوی آسمان دراز شدهاند، اما دلها در غم و اندوه هستند.
همی خویشتن دید جایی بلند
به دل شادمان و به جان ارجمند
هوش مصنوعی: او خود را در مکانی مرتفع دید، قلبش شاد و جانش ارزشمند بود.
جهانی بدو اندر آورده روی
کشیده همه دیدگان اندر اوی
هوش مصنوعی: دنیا به او روی آورده و همه نگاهها به سمت او است.
یکی آفتاب از رخانش بتافت
کز آن روشنی هر کسی بهره یافت
هوش مصنوعی: یکی از چهرههای زیبا و درخشان، نوری تاباند که به وسیله آن، هر کس از آن روشنایی بهرهمند شد.
رمید از جهان سربسر تیرگی
برفت از دل مردمان خیرگی
هوش مصنوعی: عالم پر از تاریکی شده و مردم از دلهایشان خوب و نیکویی رخت بربسته است.
نهادند سر یک به یک در زمین
بسان شمن پیش شاه آتبین
هوش مصنوعی: یک نفر را در زمین دفن کردند، مانند یک مجسمه در مقابل پادشاه آتشین.
سپیده چو برخاست، با کامداد
مر آن خواب را یک به یک کرد یاد
هوش مصنوعی: وقتی سپیده دم سر زد، خواب را به طور کامل به یاد آوردم.
بدو گفت، شاها، تو رامش فزای
که آمد که یزدان گیتینمای
هوش مصنوعی: به او گفتند، ای شاه، تو شادی را افزایش بده، زیرا یزدان جهان را به نمایش گذاشته است.
پدید آورد آن که جمشید شاه
امید جهان کرد پشت و پناه
هوش مصنوعی: او کسی است که جمشید شاه را آفرید و باعث شد که او پشتوانه و امیدی برای حیات در جهان باشد.
نماندهست با مردمان نیکوی
شدهست آشکارا بدو جادوی
هوش مصنوعی: با مردم خوب دیگر چیزی نمانده و به وضوح، او تاثیر بدی بر آنها گذاشته است.
دگر آن بلندی و آن جایگاه
که مردم همی کرد زی تو نگاه
هوش مصنوعی: جایگاه و مقام تو دیگر همان سر بلندی است که مردم همیشه به آن توجه میکردند.
همی چشم دارند و امیدوار
که باشد شما را یکی روزگار
هوش مصنوعی: آنها به تو چشم دوختهاند و امیدوارند که روزی با تو دیدار کنند.
یکی از شما برنشیند به تخت
که مردم رها گردد از رنج سخت
هوش مصنوعی: هر کسی از میان شما بر سرِ تخت سلطنت بنشیند، موجب آسایش مردم خواهد شد و آنها از رنج و مشکلات رهایی خواهند یافت.
دگر آفتاب، آن که دیدی به خواب
که تابان شد از روی تو آفتاب
هوش مصنوعی: خورشید دیگری را دیدی که در خواب تابناک شده بود، زیرا نورش از چهرهٔ تو میتابید.
ز عکسش همی میغ شد ناپدید
وز او روشنایی به هرکس رسید
هوش مصنوعی: از تصویر او ناپدید شد و نور و روشنیاش به همه رسید.
ز پشت تو شاها، نه تا دیرگاه
یکی شهریاری برآید به گاه
هوش مصنوعی: از پشت تو ای شاه، نه اینکه تا مدت زیادی، بلکه زمانی دیگر یکی از شهرها به پیشوایی برخواهد خاست.
که تاجش چو خورشید روشن شود
ز دانش جهان زیر جوشن شود
هوش مصنوعی: که سر او مانند خورشید از دانش پرنور و روشن میشود و جهان زیر سایهاش قرار میگیرد.
بَدان را برآرد ز گیتی دمار
شود کام نیکان بدو کامگار
هوش مصنوعی: بدکاران از دنیا نابود خواهند شد و در نتیجه، نیکان به خواستههایشان خواهند رسید و خوشبخت خواهند شد.
بوَد مرد دینی از او شادمان
غم و رنج بیند از او بدگمان
هوش مصنوعی: مردی که دیندار است، دلش شاد و خوشحال است، اما اگر غم و درد ببیند، به او بدگمان میشود.
بیاراید آن شاه، گیتی به داد
چو هنگام جمشیدِ فرّخ نهاد
هوش مصنوعی: آن پادشاه جهان را به عدالت بیارایید، مانند زمانی که جمشید بزرگ و خوشبخت به قدرت رسید.
ز گیتی همه کس شود بهرهمند
از او جادوی و دیو بیند گزند
هوش مصنوعی: از دنیا همه انسانها از او بهرهمند میشوند، اما جادو و دیو به آنها آسیب میزنند.
برومند گردد ز فرّش زمین
جهان را بیاراید از داد و دین
هوش مصنوعی: افراد با عزت و قوی، به واسطه توانایی خود، میتوانند زمین را زینت بخشند و دنیا را با عدالت و اصول دین زیبا کنند.
ز گفتار او آتبین گشت شاد
در شادکامی به دل برگشاد
هوش مصنوعی: از سخنان او دل شاد و سرشار از شادی شد و در دل خوشحالی را گشود.
نگه کرد در اختر و کار خویش
همه کام دل دید و بازار خویش
هوش مصنوعی: او به ستارهها و سرنوشت خود نگاه کرد و در آنجا هر چیزی که میخواست و همچنین وضعیت خود را مشاهده کرد.
فزونی و شاهی و شادی و گنج
سوی دشمنان درد و اندوه و رنج
هوش مصنوعی: زیادتی خوشی، قدرت و ثروت به دوستان میرسد، ولی برای دشمنان تنها درد و غم و رنج به همراه دارد.