برگردان به زبان ساده
واعظانی که اهل تحقیقند
به مواعظ کلید توفیقند
هوش مصنوعی: شایسته است که سخنرانیهایی که دانش و تحقیق دارند، میتوانند به ما راهی برای موفقیت نشان دهند.
یافتند از خدای عز و جل
عقل و ایمان وذوق وعلم وعمل
هوش مصنوعی: آنها از خداوند بزرگ، عقل، ایمان، ذوق، علم و عمل را به دست آوردند.
روز و شب کار بندگی دارند
وز بیان آب زندگی بارند
هوش مصنوعی: روز و شب مشغول خدمت و بندگی هستند و از بیان و سخن، آب زندگی را به دست میآورند.
از نفس چون مسیح جان بخشند
مایه علم از زبان بخشند
هوش مصنوعی: چون نفس، روحی همچون مسیح به انسان میبخشد، علم و دانش نیز به وسیله کلام به او تقدیم میشود.
همه گویند آنچه باید گفت
روحشان با عروس معنی جفت
هوش مصنوعی: همه میگویند آنچه را که باید گفته شود و روح آنها با مفهوم و معنای عمیق هماهنگ است.
مایه دار حدیث و قرآنند
علم دانستنی نکو دانند
هوش مصنوعی: ثروت واقعی در علم و دانش است؛ کسانی که به علم درست و صحیح آگاهند، بهترین و ارزشمندترین دانش را در اختیار دارند.
چون شروعی کنند در تفسیر
عقل حیران شود از ان تقریر
هوش مصنوعی: زمانی که شروع به توضیح و تفسیر عقل میکنند، عقل به شدت سردرگم و حیرتزده میشود از آنچه بیان میشود.
خوش حدیثند و دلپذیر همه
هم فقیهند و هم فقیر همه
هوش مصنوعی: همه آنها که سخنان دلنشینی دارند و خوش صحبتند، هم از نظر دانش فقه در سطح بالایی هستند و هم در فقر و نیاز در یک شرایط مشابه قرار دارند.
پادشاهان گدای ایشانند
سروران خاک پای ایشانند
هوش مصنوعی: پادشاهان در برابر مقام و عظمت آنها به نوعی در خدمتگزاری قرار دارند و این افراد آبرومند و بزرگوارند که حتی بزرگترین سروران نیز در برابر آنان خاکپای آنها هستند.
در ره دین به جان همی کوشند
دین به دنیا و حرص نفروشند
هوش مصنوعی: در مسیر دیانت، برخی با تمام وجود تلاش میکنند که ایمان و دین خود را به خاطر دنیا و حرص مادی نفروشند.
آب روی از برای نان نبرند
به سخن نان ناکسان نخورند
هوش مصنوعی: آبرو را برای نان نمیبرند و به حرف نان نالایقان توجه نمیکنند.
زین تختند و منبر و محفل
فاضل و کاملند و صاحب دل
هوش مصنوعی: از این تخت و جایگاه، منبر و محفل، افرادی با فضیلت و کمال و دلهای پاک و بااخلاص حضور دارند.
سخن این مذکران بشنو
همه تن گوش باش و آن بشنو
هوش مصنوعی: به صحبتهای مردان توجه کن و همه وجودت را برای شنیدن آماده کن.
تا رسی در سعادت عقبی
بار یابی به جنت المأوی
هوش مصنوعی: به جایی خواهی رسید که در آن خوشبختی و آرامش را پیدا میکنی و به جایگاه نیکو و بهشتی دست خواهی یافت.
کرده ای باد در بروت که چه
کبر و مستی زمن یموت که چه
هوش مصنوعی: تو چنان در خود مغروری و به خود میبالید که از من غافل شدهای و نمیدانی که چه بر تو میگذرد.
ای تو اندر سرای پیچا پیچ
هیچ تن هیچ تن هزاران هیچ
هوش مصنوعی: ای تو در خانهای پر از پیچیدگی، هیچکس وجود ندارد و هیچکس نیست بلکه هزاران هیچ وجود دارد.
غیر ازین تنه لطیفه یی دگر است
که غرض ز آفرینش بشر است
هوش مصنوعی: به جز این، نکته ظریفی وجود دارد که هدف از خلق انسان همین است.
جسم چون زان لطیفه شد خالی
زیر خاکش نهان کنی حالی
هوش مصنوعی: وقتی جسم از آن لطافت و ظرافت خالی میشود، میتوانی آن را زیر خاک پنهان کنی و به حالتی دیگر درآوری.
زان همه خسروان روی زمین
زان همه موبدان با تمکین
هوش مصنوعی: از میان تمام پادشاهان موجود در زمین و تمام روحانیون با مقام و منزلت،
زان همه صف دران شیراوژن
که شکستند شیر را گردن
هوش مصنوعی: از میان تمام آن صفهای قوی و سخت که دور هم جمع شده بودند، شیر را به زمین زدند و گردنش را شکستند.
زان همه عالمان روشن دل
هریکی همچو بحر بی ساحل
هوش مصنوعی: همه دانشمندان با دلهای روشن، هر یک مانند دریایی بیساحل هستند.
زان حکیمان که فکر ایشان راه
برد بالای هفتمین خرگاه
هوش مصنوعی: از میان حکیمانی که افکارشان آنها را به آسمانهای بلند و بالاتر از هفتمین آسمان میبرد.
زان همه خواجگان با نعمت
زان همه محسنان با خدمت
هوش مصنوعی: به خاطر تمام این نعمتمندان و خیّرانی که در خدمت هستند.
همه شاعران پاک سخن
که سخنشان زمان نکرد کهن
هوش مصنوعی: تمام شاعران شایسته که آثارشان تحت تأثیر زمان قرار نگرفته و همیشه تازه و ماندگار هستند.
زان همه مطربان خوب آواز
زان همه عاشقان شاهد باز
هوش مصنوعی: از میان همه مطربان با صدای دلنشین و از میان همه عاشقان که به معشوق خود عشق میورزند، یک نفر خاص را میتوان انتخاب کرد.
زان همه شاهدان سیمین بر
از مه و آفتاب نیکوتر
هوش مصنوعی: از میان تمام زیباییهایی که فراموش نمیشوند، ماه و خورشید از همه بهتر و زیباترند.
اثری در جهان نمی بینم
هست نامی نشان نمی بینم
هوش مصنوعی: در جهان هیچ نشانی از اثرگذاری نمی بینم و نام و نشانی از کسی یا چیزی وجود ندارد.
همه را عاقبت زوالی بود
گشت معلوم کان خیالی بود
هوش مصنوعی: در پایان، همه چیز به نوعی به زوال و نابودی میرسد و میفهمیم که این وضعیت تنها یک خیال و تصور بوده است.
هیچ خواندن خیال را چه عجب
آنچه گفتم نبود ترک ادب
هوش مصنوعی: هیچ عیبی ندارد که در خیال و اندیشه های خود غرق شوی، چون آنچه که بیان کردم، به معنای بیادبی نیست.
غرض من ازین سخن صور است
حال معنی و کار آن دگر است
هوش مصنوعی: منظور من از این صحبتها فقط شکل و ظاهر قضیه است و معنی و مفهوم آن موضوعی متفاوت است.
که فنا سوی آن نیابد راه
حبذا جان مردم آگاه
هوش مصنوعی: اگر کسی به فنا و نابودی نزدیک نشود، در این صورت به سوی آن نمیتواند برود. عالی است که انسانهای آگاه و هوشمند از آن دوری کنند.
