برگردان به زبان ساده
چند روزی که شاه بندهنواز
سوی درویش جلوه کرد به ناز
هوش مصنوعی: چند روزی سلطان مهربان با ظاهری زیبا و دلربا به درویش نشان داده شد.
مردمان پی به حال او بردند
ره به فکر و خیال او بردند
هوش مصنوعی: مردم متوجه وضعیت او شدند و به اندیشه و خیال او پرداختند.
عیبجویان به عیب رو کردند
وز سر طعنه گفتگو کردند
هوش مصنوعی: منتقدان به دنبال عیبها رفتند و با کنایه و طعنه درباره آنها صحبت کردند.
که چرا شاه با گدا یارست؟
پادشه را خود از گدا عارست
هوش مصنوعی: چرا پادشاه با گدا دوست است؟ مگر پادشاه خود از دوستی با گدا شرمسار نیست؟
مسند شاه و بوریای گدا؟
الله! الله! کجاست تا به کجا؟
هوش مصنوعی: سلطنت و قدرت پادشاه و زندگی فقیرانه گدا چه تفاوتی دارد؟ واژه «الله» همچنانده است. این فاصله بین جایگاهها تا کجاست؟
از گدا عشق شاه لایق نیست
بلکه او مدعیست، عاشق نیست
هوش مصنوعی: عشق واقعی تنها مختص کسانی است که شایسته و لیاقت آن را دارند. فردی که در این راه فقط ادعا میکند و در واقع عاشق نیست، خود را در جایی که نباید قرار داده است.
پاکبازان دعای شه گفتند
در معنی در این سخن سفتند
هوش مصنوعی: پاکبازان در مورد حقیقت و معنا، به دعا و سخنانی عمیق پرداختهاند و در این کلام، نکات مهمی قرار دارد.
که بدینسان شه پسندیده
کس ندیدست بلکه نشنیده
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچکس تا به حال شه یا کسی را که به این شکل محبوب و پسندیده باشد، نه دیده و نه شنیده است.
شاه گر با گدا چنین بازد
همه کس را گدای خود سازد
هوش مصنوعی: اگر شاه با گدا به این صورت رفتار کند، هر کسی را هم گدا و وابسته به خود خواهد کرد.
زین سخنها رقیب واقف شد
طبع ناساز او مخالف شد
هوش مصنوعی: از این حرفها، رقیب متوجه شد که روحیه او سازگار نیست و با او موافق نیست.
از غضب خون او به جوش آمد
چون خم باده در خروش آمد
هوش مصنوعی: از خشم او، خونش به جوش آمد مانند اینکه در بطری شراب، مایع به حالت خروش درمیآید.
گفت اگر خون این گدا ریزم
بهر خود فتنهای برانگیزم
هوش مصنوعی: اگر خون این گدا را بریزم، برای خودم مشکلی بزرگ و بحرانزا ایجاد میکنم.
شاه ازین قصه گر خبر یابد
رخ ز من تا به حشر میتابد
هوش مصنوعی: اگر شاه از این ماجرا با خبر شود، چهرهام در روز قیامت میدرخشد.
گر بگویم به او، گران آید
ور نگویم دلمبه جان آید
هوش مصنوعی: اگر به او چیزی بگویم، ممکن است خوشایندش نباشد، و اگر نگویم، در دلم حس ناراحتی و دلتنگی ایجاد میشود.
پس همان به که حیلهای بکنم
شاه را از گدا جدا فگنم
هوش مصنوعی: بهتر است که نیرنگی بزنم تا بتوانم شاه را از گدا جدا کنم.