برگردان به زبان ساده
شاه چون در گدا نظر میکرد
مهر او در دلش اثر میکرد
هوش مصنوعی: وقتی شاه به گدا نگاه میکرد، محبت او در دل شاه تأثیر میگذاشت.
خواست تا پیش خویش خواند
گفت درویش پیش من خواند
هوش مصنوعی: او خواست که در کنار خود شخصی را بخواند و به درویش گفت که پیش من بیاید.
کس نگوید به غیر من سیقش
ننویسد کس دگر ورقش
هوش مصنوعی: هیچ کس جز من نمیتواند داستان او را بنویسد و هیچ کس دیگری هم نمیتواند ورقهای او را ورق بزند.
هر که بر حرف او نهد انگشت
کنم انگشت او برون از مشت
هوش مصنوعی: هر کس که به حرف او توجه کند و به آن گوش کند، خود او نیز از دایرهی کنترل خارج خواهد شد.
هر که بر لوح او رقم سازد
تیغ من دست او قلم سازد
هوش مصنوعی: هر کس بر سرنوشت او تأثیر بگذارد، قدرت من مانند قلمی در دست او خواهد بود.
بعد از این گفتگو به پیشش خواند
ساخت تقریب، نزد خویشش خواند
هوش مصنوعی: پس از این گفتوگو، او شعر را برای دوستانش خواند و به نزد آنها رفت تا آنها نیز این شعر را بشنوند.
بهر تعلیم چون تکلم کرد
عاشق از شوق دست و پا گم کرد
هوش مصنوعی: وقتی که عاشق برای یادگیری شروع به صحبت کرد، از شدت شوق و هیجان خود را گم کرد و مست و بیتاب شد.
دال میگفت و او الف میخواست
که یکی بود پیش او کج و راست
هوش مصنوعی: دال در حال گفتگو بود و الف به دنبال کلمهای بود که هم راست و هم کج را شامل شود و در کنار او باشد.
شاه زان هیچ برنمیآشفت
نرم نرمک به او سبق میگفت
هوش مصنوعی: پادشاه از آن موضوع کوچک ناراحت نمیشد و به آرامی به او نکتههایی را یادآوری میکرد.
شاه درویش دوست میباید
تا از او عالمی بیاساید
هوش مصنوعی: پادشاه باید دوستی از گروه درویشان داشته باشد تا از او راه و روش زندگی و دانش بیاموزد.
خاصه شاهان ملک دین یعنی
پادشاهان صورت و معنی
هوش مصنوعی: پادشاهان به ویژه کسانی که در دین و مذهب نقش دارند، هم ظاهری دارند و هم باطنی.
آه از این کافران سنگیندل
که بلای دلند، مسکین دل!
هوش مصنوعی: تاسف بر دلهای سنگی این کافران که مشکلات و مصائب بزرگی برای دلها ایجاد میکنند، ای دل بیچاره!
هر زمان فتنهای برانگیزند
بیگنه خون عاشقان ریزند
هوش مصنوعی: هر وقت که آشوبی ایجاد میشود، بیدلیل خون عاشقانی را میریزند.
هر نفس آتشی برافروزند
بیسبب جان بیدلان سوزند
هوش مصنوعی: هر لحظه بر اثر دلایل بیمورد، به روشن کردن آتش برمیخیزند و بیدلان را میسوزانند.
شهسواران عرصهٔ جانها
آفت عقلها و ایمانها
هوش مصنوعی: مردان بزرگ و دلیر در میدان زندگی، موانع و چالشهایی برای عقل و ایمان انسانها به وجود میآورند.