برگردان به زبان ساده
چو دشمن دَرِ صلح زد، در پذیر
مبادا به خصمی شود ناگزیر
هوش مصنوعی: زمانی که دشمن به در صلح نزدیک میشود، در را باز کن، اما مراقب باش که مبادا ناخواسته به دشمنی تبدیل شود.
ز خصم ار بسی دیده باشی گزند
به رویش دَرِ آشتی را مبند
هوش مصنوعی: اگر از دشمن خود آسیبها و بدیهای زیادی دیدهای، در را به روی آشتی و صلح نبند.
به نیروی خود، سخت گیری مکن
رسا شد چو دستت، دلیری مکن
هوش مصنوعی: به قدرت خودتان مغرور نشوید و سختگیر نباشید؛ وقتی که دستتان به جایی میرسد، نباید شجاعت غیرمعقولی نشان دهید.
بسا دیده باشی که مور حقیر
زند پنجه با مغز شیر دلیر
هوش مصنوعی: شاید بارها دیدهای که مورچهی کوچکی با شجاعت و نيروی خود، با شیر بزرگ و دلیر مبارزه میکند.
بسی صعوه، در چشم شاهین و خاد
زند چنگ، چون کار با جان فتاد
هوش مصنوعی: بسیاری از پرندگان کوچک در نگاه شاهین و خاد میافتند و چنگال او را احساس میکنند، زیرا زمانی که موضوع به جان مربوط میشود، همه چیز فرق میکند.
اگر صلح خصم، از زبونی بود
به افتاده، پیکار دونی بود
هوش مصنوعی: اگر صلح با دشمن از روی ناتوانی باشد، در واقع در چنین وضعیتی، جنگیدن برای افراد پست و سستنفس خواهد بود.
وگر دوست گشته ست خود یار توست
سزاوار یاری، ز پیکار توست
هوش مصنوعی: اگر دوستی به یاری تو برآمده، سزاوار یاری است و دلیل آن هم در جنگ و دشواری تو نهفته است.
نظام جهان گر نسازد ضرور
بود جنگ، جهل و فساد و غرور
هوش مصنوعی: اگر نظم جهان برقرار نباشد، جنگ، جهل، فساد و خودخواهی به وجود خواهد آمد.
جهاد از پی راحت عالم است
وگر نه، چه کین با بنی آدم است؟
هوش مصنوعی: جهاد به منظور آسایش و آرامش بشریت انجام میشود و اگر نه، انسانها چه دلیلی برای کینهورزی با یکدیگر دارند؟
به جنگ ار نبندد کمر، عقل و رای
چه خصمی کند کس به خلق خدای؟
هوش مصنوعی: اگر کسی عزم جنگ نکند و از خویشتن دفاع نکند، عقل و تدبیرش چه تاثیری میتواند بر دشمنان یا بر دیگران بگذارد؟
چو عضوی شود گنده، باید برید
وگرنه، کند عضو دیگر پلید
هوش مصنوعی: اگر عضوی از بدن به فساد و بیماری دچار شود، باید آن را قطع کرد؛ وگرنه، باعث آلودگی و آسیب به سایر اعضا خواهد شد.
چنین است حَدِّ سیاست بدان
به کف تیغ داری، به حکمت بران
هوش مصنوعی: سیاست به این معناست که باید با قدرت و شجاعت عمل کنی، اما در عین حال، لازم است که از智慧 و خرد هم بهره بگیری.
هوا و هوس را مکن پیروی
که بختت جوان باد و دولت قوی
هوش مصنوعی: به تمایلات و خواستههای زودگذر خود اهمیت نده و آنها را دنبال نکن، زیرا فرصتها و شانسهای خوب در زندگیات فراهم است و توانایی و قدرت کافی برای دستیابی به خواستههایت داری.
در آسایش خلق یزدان بکوش
مشو نیش، تا می توان گشت نوش
هوش مصنوعی: در تلاش باش تا آسایش مردم را فراهم کنی و خود را سبب رنج دیگران نکن، زیرا هر چه بتوانی در این راه بکوشی، خوشبختی بیشتری پیدا خواهی کرد.
رسوم خدایی چو ندهی رواج
کلاه گدایی ست بهتر ز تاج
هوش مصنوعی: اگر به آداب و رسوم الهی توجه نداشته باشی و آنها را به درستی پیاده نکنی، بهتر است که حتی کلاه گدایی بر سرت بگذاری تا نشان دهی که از بزرگمنشی و مقام بیاعتنا هستی.
نباشد گرت پند ما، دلپذیر
حصیر فقیری، به است از سریر
هوش مصنوعی: اگر سخن ما برایت خوشایند نیست، بهتر است که زندگی ساده و بیپیرایهی فقیرانه را بپذیری تا اینکه بر تخت سلطنت بنشینی.
تو دانی که در سروری رنجهاست
چنین رنج ها، نز پی گنج هاست
هوش مصنوعی: تو میدانی که در مقام سروری و رهبری، رنجها و سختیها وجود دارد و این دشواریها به خاطر کسب ثروت و گنج نیست.
کشد رنج، بخرد به امّید خیر
وگرنه چه حاصل از این کهنه دیر؟
هوش مصنوعی: آدم با علم و دانایی خود، رنج و سختی را تحمل میکند به امید به دست آوردن نتایج خوب و مثبت. اما اگر امیدی به این نتایج نباشد، هیچ فایدهای ندارد که زمانش را در این دنیای کهنه و عبوس صرف کند.
نماند کسی در جهان دژم
ولی نام نیکش بماند عَلَم
هوش مصنوعی: در جهان هیچ کس نمیماند که غمگین باشد، اما نام نیک او به یادگار خواهد ماند.
که دارد همان کهنه پیر جهان
به نیکی جوان، نام نوشیروان
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به یک فرد دانا و با تجربه است که به خوبی جوانان را مدیریت میکند و به نوعی همچون نوشیروان، پادشاه معروف و عادلی در تاریخ ایران، صفت نیکو و شایستهای دارد.
