برگردان به زبان ساده
جایی که از سپند نگردد فغان بلند
ما را بود چو شعلهٔ آتش، زبان بلند
هوش مصنوعی: در جایی که صدای ناله و فریاد ما بلند نمیشود، مانند شعلههای آتش، زبانمان نیز بلند و تند است.
بال و پری کجاست که با همّت رسا
پرواز گیرم از سر این خاکدان بلند؟
هوش مصنوعی: کجا wing و آزادی وجود دارد که با انگیزه قوی بتوانم از این سرزمین پرواز کنم؟
درگلشنی که بانگ صفیرم فکنده شور
بلبل ز خوی گل ننماید فغان بلند
هوش مصنوعی: در باغی که صدای خوش بلبل به گوش میرسد، گلهای زیبا نمیتوانند صدای بلند او را نادیده بگیرند و از درد و غم خود نمیگویند.
با پستی سپهر نیامد فرو سرم
عنقا صفت فتاده مرا آشیان بلند
هوش مصنوعی: به رغم اینکه سرنوشت و تقدیر من شرایط سختی را برایم رقم زده است، اما من به راحتی تسلیم نمیشوم و همواره به آسمان بلند و آرزوهایم فکر میکنم.
تا شد دلم به حلقهٔ گلدام زلف اسیر
شد شور محشر از قفس بلبلان بلند
هوش مصنوعی: دل من در حلقهٔ زلف محبوب گره خورده است و این پیوند باعث شده که آوای شورانگیز بلبلان در قفس به گوش برسد.
رحم است بر درازی اندوه قمریان
پرواز پست و جلوهٔ سرو روان بلند
هوش مصنوعی: این شعر به احساس درد و اندوهی اشاره دارد که به دلیل طولانی شدن غم و تلخیها به وجود میآید. همچنین به زیبایی و پرواز موجودات یا زیبایی درخت سرو اشاره شده است که در عین بلند بودن، ممکن است با مشکلاتی مواجه باشد. در واقع، این ابیات به تضاد بین غم و زیبایی و همچنین تأثیر اندوه بر زندگی اشاره دارد.
خوش می کشند دامن ناز این سهی قدان
دست ستمکشی نشود از میان بلند
هوش مصنوعی: دختران زیبا و قدبلند، با دامنهای دلربا، به راحتی دلها را تسخیر میکنند و کسی نمیتواند از زیبایی و جذابیت آنها غافل شود.
خامش حبن که ناله به جایی نمی رسد
پست آفریده اند زمین، آسمان بلند
هوش مصنوعی: سکوت کن، زیرا فریاد زدن فایدهای ندارد. زمین و آسمان به گونهای آفریده شدهاند که پست و بلند هستند.