برگردان به زبان ساده
دوش در بر داشتم خورشید، ماه آمد گذشت
ماه را تصویر میکردم که شاه آمد گذشت
هوش مصنوعی: دیشب خورشید را در آغوش گرفتم، و ماه از کنارم گذشت. در ذهنم تصویری از ماه را مجسم میکردم که پادشاهی از کنار میگذشت.
من جهاد و جنگ را تغییر میدادم به صلح
کز من آن ترک سپاهی با سپاه آمد گذشت
هوش مصنوعی: اگر من در جنگ و جهاد دخالت میکردم، به جای آن صلح را انتخاب میکردم، چرا که از من، آن ترک سپاهی (که نماد قدرت است) به وحدت و همدلی آمد و از جنگ گذشت.
پیش تیغش جان سپر کردم ولیک آن جنگجو
با کمانِ ابرو و تیرِ نگاه آمد گذشت
هوش مصنوعی: من برای مقابله با شمشیرش جانم را فدای او کردم، اما آن مبارز با کمان ابرو و نگاهش مانند تیر از کنار من گذشت.
دیده با دل گفت روز وصل یار آمد پدید
دل به جان میگفت شام هجر آه آمد گذشت
هوش مصنوعی: چشمم به دل میگفت که روز ملاقات معشوق فرا رسیده و او نمایان شده است، اما دل نیز در همان حال به جان میگفت که شب جدایی و اندوه هنوز ادامه دارد.
دوش دیدار مه نو، مشتبه شد بر همه
و آن هلال ابرو، به دفع اشتباه آمد گذشت
هوش مصنوعی: دیروز با دیدن ماه نو، همه را به اشتباه انداخت و آن هلال ابرو هم به خاطر برطرف کردن این اشتباه گذشت.
هر گنه غیر از جفا و ظلم و کین بخشیدنی است
آنکه از یک آه بخشد صد گناه آمد گذشت
هوش مصنوعی: هر خطا و گناهی جز ناپسندی و ظلم و کینه را میتوان بخشید. کسی که از دل یک آه برمیآورد، میتواند صد گناه را ببخشد و از آن عبور کند.
من پناه و پشت خوبانم به معنی در جهان
تا نپندارد کسی پشت و پناه آمد گذشت
هوش مصنوعی: من سرپناه و حمایت نیکوکاران هستم تا کسی فکر نکند که نیازمند کمک من میشود و رد میشود.
با حریفِ عشق نردیدم سر برتافت عقل
دعوی جان باختن کردم گواه آمد گذشت
هوش مصنوعی: در مقابل عشق، عقل را کنار گذاشتم و در این راه به جان باختن اعتراف کردم. در این لحظه، گواهی بر این موضوع آمد و گذشت.
رفت صبح روشن وصل و شب تاریک هجر
آن سپید اندام با زلف سیاه آمد گذشت
هوش مصنوعی: صبح روشن نشاندهندهی لحظهی وصال و دیدار معشوق است، اما شب نماد دوری و فراق اوست. در اینجا به زیبایی معشوق با قامت سپید و موهای سیاه اشاره شده که به طور ناگهانی میگذرد و لحظات نابی را در ذهن شاعر به یاد میآورد. این احساسات متضاد، همزمان شیرینی وصال و تلخی هجران را به تصویر میکشد.
یوسفان مصر معنی را بشیر، از ما بگو
آنکه بخشد جاه و عزت قعر چاه، آمد گذشت
هوش مصنوعی: یوسفها در مصر نشانههای معنوی را به دیگران میرسانند، اما بگو که آن کسی که مقام و عظمت را به دیگران عطا میکند، خود در پایینترین نقطه، یعنی قعر چاه، گرفتار بود و از آنجا گذشت.
داد مظلومان بخواهد «حاجب» از ظالم به حکم
تا بگویند اهل صورت دادخواه آمد گذشت
هوش مصنوعی: حاجب از ظالم حق مظلومان را درخواست میکند تا بگوید افرادی که به ظاهر مدعی عدالت هستند، برای رسیدگی به دادخواهی آمدهاند و از کنار این موضوع عبور میکنند.