برگردان به زبان ساده
بسته زلف چو زنجیر تو بس شیر نر است
خسته چشم تو بس آهوی دشت تتراست
هوش مصنوعی: زلفهای پیچیدهات مانند زنجیری است که جذابیت خاصی دارد. چشمانت هم به اندازهی یک آهوی زیبا در دشت، دلربایند و دلنشیناند.
ابرویت سخت کمان است بر و مژگان بر
پیش این تیر و کمان سینه عالم سپر است
هوش مصنوعی: ابروی تو مانند کمانی محکم است و مژههایت تیرهایی هستند که به سمت قلب همه نشانه رفتهاند و قلب جهان را به عنوان سپر در مقابل این تیر و کمان قرار دادهای.
درج یاقوت لب لعل تو ای در سمین
هست درجی که در او درج دو رشته کمر است
هوش مصنوعی: یاقوتی که بر لب لعل تو درخشش دارد، گواهی بر زیبایی و ارزش توست، مانند دو رشته کمری که در آن به زیبایی و ظرافت تنیده شدهاند.
زاده هفت آب و چار امی نی نی از انک
امهاتند تو را دختر و آبا پسر است
هوش مصنوعی: تو از نسل هفت آب و چهار مادر به دنیا آمدهای و به خاطر این خصلتها، دختر و پسر از آن تو هستند.
سه موالید نواده تو از آنند یقین
زاده هر پسر و دختر فرخ سیر است
هوش مصنوعی: فرزندان تو بدون شک از نسل تو هستند و هر پسر و دختر خوشبختی را به همراه دارند.
غیر بتگر که بود مادر، بت یا پدرش
توئی آن بت که هنر مادر و علمت پدر است
هوش مصنوعی: غیر از پرستش و اعتقاد به چیزهای مقدس، کسی که برای تو ارزشمند است، همان کسی است که به او نسبت به هنر و دانشش افتخار میکنی. تو همان نماد زیبایی و دانش هستی که از ویژگیهای مادر و پدر خود نشأت گرفتهای.
هر شجر را ثمری باید اگر نه حطب است
شخص بی علم و هنر چون شجر بی ثمر است
هوش مصنوعی: هر درختی باید میوهای داشته باشد، در غیر این صورت مانند چوب بیفایده است. انسانهای بیعلم و هنر هم مثل درختانی هستند که میوهای ندارند و بنابراین بیفایدهاند.
از قدم شمس و قمر این سفری آن حضری است
بنگر این شمس و قمر وش به زمین نوسفر است
هوش مصنوعی: با وجود خورشید و ماه، سفرهایی آغاز میشود و حضوری تازه شکل میگیرد. به این خورشید و ماه نگاه کن، که زمین را برای سفر نویی آماده کردهاند.
سرور آنست سر افراخته بر در نایند
درگهت سجده گه اینهمه بی پا و سر است
هوش مصنوعی: کسی که در برابر تو ایستاده و با کمال افتخار خود را نشان میدهد، در حقیقت درِ تو را میپرستد، و این شخص با آنکه بیپا و بیسر است، همچنان ارزش و مقام تو را به عینه میبیند.
علم صلح برافراشته با پرچم عدل
سایه اش تا، به ابد بر سر هر خشک و تر است
هوش مصنوعی: علم علم صلح با پرچم عدالت همیشه در حال برافراشته شدن است و سایهاش بر سر همه انسانها، چه خشک و چه تر، تا ابد باقی خواهد ماند.
بی هنر را تو مدان کامل و فرزانه و راد
«حاجب » واجب ما مایل اهل هنر است
هوش مصنوعی: شخصی که هنری ندارد را کامل و دانا ندان، زیرا مقام مهم و لازم ما به اهل هنر مربوط میشود.