غزل شمارهٔ ۷۱

کسی که فقط به ظاهر عبادت، دین‌داری و رفتار آدم‌ها نگاه می‌کند، نمی‌تواند حال عاشقانه، عرفانی و باطنی ما را بفهمد. پس اگر ما را سرزنش کند یا درباره‌مان قضاوتی کند، مهم نیست؛ چون از حقیقت ما آگاه نیست.

در آیین طریقت، چنین است که هرچه برای سالک پیش بیاید آن‌را خیر و صلاح خود می‌بیند؛ ای جان من، کسی که بر صراط مستقیم است گمراه نیست!

تا ببینیم در نهایت چه خواهد شد و تا آن‌زمان مهره کم‌ارزشی را در این بازی شطرنج جابجا می‌کنیم و به بازی ادامه می‌دهیم در شطرنج رندان، شاه فرصتی برای خودنمایی نمی‌یابد. (رخ‌، بیذق (سرباز)، و شاه هرسه مهره‌های بازی شطرنج هستند)

خدا می‌داند که این آسمان (و هستی) ساده و در عین حال پر نقش و نگار چیست! هیچ دانایی در جهان به راز چیستی آن آگاه نشده است.

یارب، این چه قدرت استغنا (از اصطلاحات طریقت است) مراست و این چه قادر حکمت است که این همه درد و زخم نهانی وجود دارد اما شکوه و گلایه‌ای نیست. 

فرشته نویسنده دیوان اعمال ما گویی حساب و کتاب نمی‌داند کاندر این طُغرا نشانِ حِسبَةً لِلّه نیست.

هرکسی هرچه درباره ما می‌خواهد بگوید، بگوید؛ در درگاه ما غرور و ناز و نگهبان و خودپرستی جایی ندارد.

به میخانه رفتن کار آدم‌های یک‌رنگ و صادق است آدم‌های خود‌فروش در میان آدم‌های یکرنگ و صاف جایی ندارند.

هر ایرادی هست از ماست و از خود ماست وگرنه لطف تو به هیچ‌کس کوتاهی نکرده است.

بنده پیر می‌فروش خرابات هستم که لطف و مهربانی او دایمی است؛ لطف و مِهر شیخ و زاهد‌، اتفاقی و گذراست.

اگر حافظ در مجلس می‌گساری بر صدر نمی‌نشیند از آن است که بلند‌نظر است؛ عاشق دُردی‌کش به مال و مقام بی‌اعتناست.