غزل شمارهٔ ۳۱۶

اگر می‌­خواهی مرا از شدت عشق نیست و نابود نکنی، گیسویت را در باد رها نکن، همچنین اگر می­خواهی بنیاد هستی مرا نابود نکنی، عشوه و ناز آغاز نکن.(بنیاد اول در معنای شروع و آغاز کردن، بنیاد دوم در معنای اصل و اساس.)

با هر کس و ناکسی مشغول عیش و نوش نشو تا از شدت اندوه خون جگر نخورم، همچنین از من روی بر مگردان تا فریادم به آسمان نرسد.

زلفت را پر پیچ و تاب نکن تا مرا اسیر و دربند نکنی، همچنین زلف آراسته­‌ات را تاب مده تا مرا نیست و نابود نکنی.

همنشین افراد بیگانه نشو تا مرا بی­قرار و بی‌­تاب نکنی، همچنین غم‌خوار نامحرمان نشو تا مرا غمگین نگردانی.

چهره­‌ی همچون گل خود را نشان بده تا دیگر احتیاجی به دیدن گل نداشته باشم، قامت بلند خود را نمایان کن تا دیگر از تماشای سرو رها شوم.

چشم‌­نمای هر جمعی نشو (چونان شمع در هر مجلسی درخشان نشو) وگرنه مرا خواهی سوزاند، همچنین از هر گروهی یاد نکن تا هرگز از خاطرم بیرون نروی.(نکته: شمع خود را می­‌سوزاند اما حافظ در اینجا مدعی است: هنگامی که معشوق در مجلس چون شمع می­‌درخشد، عاشق را می­‌سوزاند.نکته ۲: از یاد رفتن می­توان ایهام گرفت: ۱. از یاد من خواهی رفت. ۲. مرا از یاد ببری.)

خود را در شهر مشهور و انگشت‌­نما نکن تا از شدت بی‌­قراری و آوارگی سر به کوه نگذارم، همچنین شور و غوغایی همچون شیرین از خود نشان مده تا مرا همچون فرهاد عاشق و سرگشته نکنی.

به من بیچاره رحم کن و به فریادم برس، تا فریاد دادخواهی من به درگاه آصف نرسد.(آصف: وزیر معروف حضرت سلیمان، در اینجا منظور خواجه جلال الدین تورانشاه است، یکی از ممدوحین حافظ.)

دورباد از حافظ اگر روزگاری از ظلم و جور تو روی بگرداند چرا که از آن روزی که مبتلا و اسیر تو شده است، (از تعلقات دنیوی) آزاد و رها گشته است.