برگردان به زبان ساده
خستگان را چو طلب باشد و قُوَّت نَبُوَد
گر تو بیداد کنی شرطِ مُروَّت نَبُوَد
هوش مصنوعی: اگر افرادی خسته و درمانده، خواستهای داشته باشند اما قدرت انجام آن را نداشته باشند، تو اگر ظلم و ستم کنی، دیگر نشانهای از جوانمردی در تو نخواهد بود.
ما جفا از تو ندیدیم و تو خود نَپْسَندی
آنچه در مذهبِ اربابِ طریقت نبود
هوش مصنوعی: ما از تو هیچ بدی ندیدیم، و تو خود آنچه که در مسیر پیشوایان طریقت پسندیده نیست را نمیپسندی.
خیره آن دیده که آبش نَبَرَد گریهٔ عشق
تیره آن دل که در او شمعِ محبت نبود
هوش مصنوعی: چشمی که نتواند برای عشق بگرید، نابینا و بیفایده است و دلی که در آن محبت وجود ندارد، به تاریکی مبتلاست.
دولت از مرغِ همایون طلب و سایهٔ او
زان که با زاغ و زَغَن شَهپَرِ دولت نبود
هوش مصنوعی: از خوشبختی و سعادت بپرس و به این واقعیت توجه کن که سایهٔ آن خوشبختی، بر اساس ارتباط و نزدیکی به موجودات کوچک و بیارزش مثل زاغ و زغن (پرندگان معمولی و کمارزش) نمیتواند پابرجا بماند. در حقیقت، برای دستیابی به سعادت واقعی، باید به چیزهای ارزشمند و بزرگتر توجه کرد.
گر مدد خواستم از پیرِ مُغان عیب مکن
شیخ ما گفت که در صومعه همّت نبود
هوش مصنوعی: اگر از حکیمان و بزرگترها یاری خواستم، ایرادی نگیر؛ زیرا شیخ ما گفته که در زهد و عبادت، اراده و تلاش کافی نیست.
چون طهارت نَبُوَد کعبه و بتخانه یکیست
نَبُوَد خیر در آن خانه که عصمت نبود
هوش مصنوعی: اگر پاکی و پاکیزگی نباشد، خانهی کعبه و خانهی بتها هیچ فرقی ندارند. اگر در آن خانه، معصومیت و پاکی وجود نداشته باشد، هیچ خیر و نیکویی هم در آن نیست.
حافظا علم و ادب ورز که در مجلسِ شاه
هر که را نیست ادب لایقِ صحبت نبود
هوش مصنوعی: ای حافظ، علم و ادب را فراگیر، زیرا در محفل شاه، کسی که شایستگی گفت و گو را ندارد، مورد توجه قرار نمیگیرد.
