برگردان به زبان ساده
می نخوردی سخن از باده و از جام بگو
یا بدل یا بزبان حرفی از آن نام بگو
هوش مصنوعی: اگر از شراب و جام سخن نمیگویی، یا به بدل از آن حرف بزن یا حداقل به زبان دیگر از آن نام ببر.
از زبان گوی بدل، باز ز دل گوبزبان
هر دو چون گشت یکی، با همه اندام بگو
هوش مصنوعی: وقتی که زبان و دل یکی شوند و درهمآمیزند، باید با تمام وجود خود، آنچه که در درون است را بیان کنی.
تا بهوشی و خرد لب بلب چاه بنه
چون شدی مست زمستی بلب بام بگو
هوش مصنوعی: هنگامی که هوشیاری و خرد داری، از لبه چاه دور شو و از نزدیک آن پرهیز کن. اما وقتی مست و غرق در حال خوشی شدی، به بلندای بام نظر کن و به آنچه که بالاست بپرداز.
خاصه را ما حضر از راتبه خاص بیار
عامه را نیز سخن از روش عام بگو
هوش مصنوعی: ما باید به افراد خاص، متناسب با جایگاه ویژهشان صحبت کنیم و برای عموم مردم نیز باید به زبان ساده و عمومی با آنها گفتگو کنیم.
کودکانرا که ندانند بجز حرف هجی
زان قد و زلف مگو، از الف و لام بگو
هوش مصنوعی: کودکان که نمیدانند جز حروف و صداها، دربارهی زیباییهای قامت و مو صحبت نکن، بلکه از حروف الفبا و کلمات ساده بگو.
خردسالان که نخواندند بجز حرف هجی
زان لب و چشم مگو، پسته و بادام بگو
هوش مصنوعی: کودکان کوچک که چیزی جز حرفهای ساده نمیدانند، از لب و چشم حرف نزن، تنها از پسته و بادام صحبت کن.
طمع خام بود وصل تو، با مرده دلان
دلخوشی را سخنی زان طمع خام بگو
هوش مصنوعی: امیدواری به وصل تو برای کسانی که دل مرده دارند، چیزی بیشتر از یک آرزوی بیاساس نیست. با آنها درباره این امید و آرزو سخن بگو.
نزد اغیار نشاید سخن از یار سرود
سر بگوشم نه و آهسته و آرام بگو
هوش مصنوعی: سخن گفتن از معشوق در جمع دیگران مناسب نیست؛ بهتر است که این را به آرامی و در گوش کسی بیان کنم.