برگردان به زبان ساده
آباد بر این بر که و این طارم آباد
وز هر دو خداوند جهان کامروا باد
هوش مصنوعی: این سرزمین و این مکان پر رونق است و از هر دو، خدای جهان به خوشبختی و کامیابی برسد.
این برکه افروخته چون چشمه خورشید
وین طارم آراسته چون قبله نوشاد
هوش مصنوعی: این برکه به زیبایی و روشنی چشمهای شبیه به خورشید میدرخشد و این باغ با وقار و زیباست همچون مکان مقدسی که باعث شادابی میشود.
با آن نبرد هیچکس از ماء معین نام
با این نکند هیچکس از خلد برین یاد
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند نامی از آب زلال ببرد و هیچکس نیز از باغهای بهشتی یاد کند.
از آب روان آن همه ماننده دجله
از نقش و نگار این همه چون حله بغداد
هوش مصنوعی: از آب زلال و جاری، چقدر شبیه دجله است، و از تصویر و تزیین، چه بسیار شبیه لباسهای رنگارنگ بغداد است.
آرایش این تابان چون چهره شیرین
فواره آن باران چون دیده فرهاد
هوش مصنوعی: زیبایی این خورشید مانند چهره زیبا و دلنشینی است و باران مانند اشکهای فرهاد میباشد.
این را همه دیبا و پرند آمده پوشش
آن را همه ار زیز و رخام آمده بنیاد
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تمام زیباییها و ظرافتها در دنیای ما به نوعی به یک پوشش یا ظاهر برمیگردد و این پوشش میتواند از مواد مختلفی مانند ابریشم یا مرمر ساخته شده باشد. به عبارت دیگر، اساس و بنیاد زیباییها میتواند در انواع و اقسام متریالها و سطوح مختلف باشد.
پیرامن آن کاشته سرو سمن و بید
بر دامن این رسته گل و لاله و شمشاد
هوش مصنوعی: در اطراف درختان سرو، سمن و بید، در کنار این باغ پر از گل و لاله و شمشاد، قرار گرفته است.
این طارم شاهانه و این قصر نو آئین
در برکه جهان باده به بالین ترا باد
هوش مصنوعی: این قصر و باغ زیبا همچون سلطنت و شکوهی است که در کنار برکه دنیا قرار دارد، و در اینجا نوشیدن شراب از لذت های زندگی است.
چون رأی ملک روشن و چون طبع ملک خوش
چون دولت شه محکم و چون ملک شه آباد
هوش مصنوعی: زمانی که نظر و رأی پادشاه روشن باشد و روح و شخصیت او خوشایند، وقتی که حکومت او استوار و پابرجا باشد و سرزمین تحت فرمان او آباد و سرافراز باشد، همه چیز در مسیر درست خود قرار دارد.
خورشید همه میران بونصر محمد
کایزد همه فرهنگ و همه فضل بدو داد
هوش مصنوعی: خورشید همه انسانها، محمد است و خداوند همه دانش و فضیلتها را به او بخشیده است.
هم مردی و هم رادی و همدانش و هم دین
هم بخشش و هم کوشش و هم دولت و هم داد
هوش مصنوعی: شما هم صاحب مردانگی هستید، هم رادمردید، هم دانا و متدین، هم بخشنده و کوشا، و هم دارای قدرت و عدالت.
با هوش دل پیران با داد جوانان
هرگز نبود خلق بدین هوش و بدین داد
هوش مصنوعی: دلهای پیران همیشه با درایت و خرد همراه است، در حالی که جوانان با انگیزه و دادخواهی خود، هیچگاه خلق و خوی انسانها را به این اندازه هوشمند و دادخواه نمیسازند.
پیش کف کافیش چه سنگست و چه یاقوت
پیش شل هندیش چه مومست و چه پولاد
هوش مصنوعی: در مقایسه با ارزش سنگ و یاقوت در دست کسی که کفش بیکفایتی دارد، این ارزش بسیار ناچیز است. همچنین، در مقایسه با ویژگیهای موم و پولاد در دست شخصی که از درک لازم برخوردار نیست، این مواد نیز بیاهمیت خواهند بود. در واقع، ارزشها و ویژگیها در دستان کسانی که توانایی و شایستگی ندارند، به هیچ چیز بدل میشود.
ای شاه نهاده دل شاهی به جهان کیست
کو پیش تو بر خاک به سجده سر ننهاد
هوش مصنوعی: ای پادشاه، دل شاهانهات را در این دنیا قرار دادهای. چه کسی در برابر تو وجود دارد که بر خاک نریزد و سر به خاک نگذارد؟
بادست تو دینار بود خوارتر از خاک
با تیغ تو پولاد بود نرم تر از لاد
هوش مصنوعی: با دستان تو، دینار به اندازه خاک بیارزش است و با شمشیر تو، پولاد نرمتر از کاه به نظر میرسد.
روی تو روان پرور و رای تو دل آرای
آباد بر این روی و برین رای تو آباد
هوش مصنوعی: چهره زیبای تو باعث شادابی دلهاست و اندیشههای تو موجب شکوفایی و رونق این دنیا و زندگی است.
آنکس که ترا کشت همه فر و خرد کشت
آن کس که ترا زاد همه فر و خرد زاد
هوش مصنوعی: کسی که تو را از بین برد، تمام زیبایی و خرد تو را هم از بین برد. و آن کس که تو را به دنیا آورد، تمام زیبایی و خرد تو را به دنیا آورد.
گیتی چو نیام است و تواش باشی شمشیر
عالم چو عروس است و تواش باشی داماد
هوش مصنوعی: دنیا مانند عروسی است و تو باید به عنوان داماد در آن حضور داشته باشی، در حالی که دنیا به مانند عروسی به تو ارائه شده است و تو باید آماده و هوشیار باشی.
در هفتم مرداد بپیروزی موجود
بگذار به پیروزی سیصد مه مرداد
هوش مصنوعی: در هفتم مرداد، روزی درخشان و پیروزی را جشن بگیر و یادآور سهصد مرداد دیگر نیز باش.
تا شادی و غم پیدا از نیک و بد آید
وز هر دو نباشند جدا بنده و آزاد
هوش مصنوعی: شادی و غم از خوب و بد به وجود میآید و این دو از هم جدا نیستند؛ زیرا انسان همواره بین احساسات مختلف در نوسان است، چه آزاد باشد و چه در بند.
بی بد به زیاد آنکه دلش نیک تو خواهد
در غم بزیاد آنکه دلش نیست ز تو شاد
هوش مصنوعی: اگر کسی برای تو خوب دل دارد، در غم و سختیهای زندگی نباید او را زیاد ناراحت کنی. اما اگر کسی از تو دلخوش نیست، نباید نگران ناراحتی او باشی.
