برگردان به زبان ساده
الا ای ماه مشکینمو به پیش آر آن می مشکین
ملا کن ساغر و برنِهْ به دست عاشق مسکین
هوش مصنوعی: ای ماه با موی خوشبو، لطفاً آن شراب خوشبو را نزدیکتر بیاور و جام را در دست عاشق بیچاره قرار بده.
از آن رخشنده خرم که عشاق را شود زو کم
ز فکرت غم ز دیده نم ز بالا خم ز چهره چین
هوش مصنوعی: از آن گل زیبا و شادابی که عاشقان را تحت تاثیر قرار میدهد، غم و اندوه از فکرشان میرهاند و اشکهاشان را فراموش میکنند. این زیبایی مانند خم شدن نور از چهرهای چیندار است.
به رنگ چهره معشوق و اشک دیده عاشق
کزین خرم شود محزون وز آن شادان شود غمگین
هوش مصنوعی: رنگ چهره معشوق و اشکهای عاشق باعث میشود که حالت شادی و خرسندی به یکدیگر منتقل شود؛ به طوری که عاشق از شادمانی معشوق غمگین میشود و زیبایی معشوق او را به حزن میآورد.
به مدت پیرو مردم را شود زو جان و دل برنا
به خوردن تلخ و مردم را شود زو خواب و خور شیرین
هوش مصنوعی: مدت زمانی که افراد تحت تأثیر او قرار میگیرند، جان و دل جوانان را به تلخی میکشاند و خواب و خوراک مردم را شیرین میسازد.
به بوی نرگس و نسرین و رنگ لاله و گلنار
به رنگ لاله و گلنار بوی نرگس و نسرین
هوش مصنوعی: بوی خوش نرگس و نسرین و رنگ زیبا و دلنشین لاله و گلنار احساس میشود. این عطر و رنگها در هم تنیدهاند.
ربودن باید اکنون جام و خوردن باید اکنون می
نشاندن باید اکنون مهر و کندن باید اکنون کین
هوش مصنوعی: اکنون باید میزییم و جامهای شور را مینوشیم، همچنین باید لحظهای را برای عشق و محبت به یکدیگر اختصاص دهیم و از نفرتها و کینهها فاصله بگیریم.
کشیده مطربان در بزم دستان از پی دستان
زده فرزانگان در شهر آذین از پی آذین
هوش مصنوعی: در بزم، مطربان ساز میزنند و دستان را به حرکت درمیآورند، در حالی که فرزانهها در شهر به دنبال زیباییهای آذین و تزئینات هستند.
ببینی نیکخواهان را شده دل با خوشی یکسان
ببینی بدسگالان را شده جان و دلان غمگین
هوش مصنوعی: میبینی که نیکوخواهان خوشحال شدهاند و دلشان شاد است، اما بدخواهان را میبینی که جان و دلشان پر از غم است.
بهر مرزی نثاری نو بهر برجی بهاری نو
هوا گشته نثار افشان زمین گشته گهرآگین
هوش مصنوعی: برای هر مرز، نثاری تازه و برای هر برج، بهاری نو آورده شده است. هوا پر از نثاری دلانگیز شده و زمین مانند جواهری درخشان، آغشته به زیبایی است.
نشسته شاه شدادان به تخت ملک دل شادان
رخش چون لاله نیسان کفش چون ابر فروردین
هوش مصنوعی: شاه شدادان بر تخت سلطنت نشسته و دلهای شاد را تحت نظر دارد. اسبش همانند لالههای بهاری زیباست و کفشهایش به نرمی ابرهای فروردین هستند.
از این پیمان فرخنده نگون شد رایت کفران
وز این پیوستن میمون قوی شد پایگاه دین
هوش مصنوعی: از این پیمان مبارک، پرچم کفر به زمین افتاد و با این اتحاد خوشایند، استحکام دین بیشتر شد.
همانا نیکویی کرده است با نیکو دهش جعفر
که فرزندان او گشته است نیکو عاقبت چونین
هوش مصنوعی: جعفر با نیکویش و بخششهایش خوب عمل کرده که فرزندان او نیز سرانجام خوبی دارند.
روان پاکش اندر خلد پیمان بست با حورا
چو با دلبندش اینجا بست شاه خسروان کابین
هوش مصنوعی: روح پاک او در بهشت با حوریه پیمان بست، همانگونه که با معشوقهاش در اینجا، شاهزادهها را به عقد هم درمیآورد.
گزیده بوالحسن کو را وفا طبع است و شادی خو
ستوده لشگری کو را سخا پیشه است و رادی دین
هوش مصنوعی: بوالحسن، فردی است که وفاداری و شادی در نهادش است. در عین حال، لشکری که او هدایت میکند، سخاوت و شجاعت را در ویژگیهای خود دارد و به دین و اصول اخلاقی اهمیت میدهد.
دلش پاکست با یزدان دلش راد است با مردان
که نیکو خوست و نیکودان و نیکورای و نیکوبین
هوش مصنوعی: دلش خالص و بیآلایش است و نسبت به خداوند پاکی و صداقت دارد. او با مردان نیکوکار همدلی و مهربانی دارد. او فردی است نیکوخوی، دانا، درستکار و با بینش.
خداوند زمینست او بزرگان را امید است او
چو خلق او را دعا خواند کند روح الامین آمین
هوش مصنوعی: خداوند، جهانی و زمین را خلق کرده است و بزرگان به او امید دارند. او زمانی که بندگانش او را میخوانند و دعا میکنند، فرشته رحمت را میفرستد تا دعاهای آنها را بپذیرد و به آنها پاسخ دهد.
از او بالنده تیر و تیغ از او نازنده جام می
از او باینده تاج و تخت از او نازنده اسب و زین
هوش مصنوعی: این بیت به این معنا است که همه چیز از وجود او سرچشمه میگیرد. قدرت، زیبایی، و لذتها از او نشأت میگیرند. همچنین مقام و ثروت نیز از او هستند و حتی ابزارها و وسایل جنگیدن و سواری نیز به او وابستهاند. به طور کلی، همه چیز به گونهای به او مرتبط است و او منبع تمام خوبیها و زیباییهاست.
هر آن یاری که او خواهد دهد گردونش هر ساعت
هر آن کامی که او خواهد بیاید نزدش اندر حین
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد به او کمک کند، همیشه و در هر لحظه، آنچه که او بخواهد، در دسترسش قرار خواهد گرفت.
از آب جود او رودیست صد چون وادی جیحون
ز تف تیغ او دودیست صد چون آذر برزین
هوش مصنوعی: از بخشش و سخاوت او، نهرهایی به وجود میآید که مانند وادی جیحون گستردهاند. و از شدت غضب او، دودی پدید میآید که مانند آتش برزین است، پرآشوب و خطرناک.
بنزد سائلان باشد پیامش بدره و رزمه
بسوی دشمنان باشد رسولش خنجر و زوبین
هوش مصنوعی: پیام او برای درخواستکنندگان، مثل کیسهای پر از نعمت و انگیزهی بخشش است، در حالی که برای دشمنانش، پیامی تهاجمی و خطرناک دارد، مانند شمشیری تیز و برنده.
اگر جاهت همی باشد بجز بر درگهش مگذر
و گر نامت همی باید بجز پیوند او مگزین
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به مقام و بزرگی برسی، جز در درگاه او نرو و اگر میخواهی نام و آوازهات مطرح باشد، جز به وصال و ارتباط با او نپرداز.
حسودش باد چون فرهاد بر بستر برنج اندر
ولیش با نشاط و ناز چون پرویز با شیرین
هوش مصنوعی: حسود به حالت فرهاد بر روی بستر برنج غبطه میخورد، اما محبوبش شاد و زیباست مانند پرویز در کنار شیرین.
خجسته بادش این وصلت مدامی بادش این دولت
همیشه بادش این الفت مبارک بادش این آیین
هوش مصنوعی: خوشا به حالش که این پیوند پایداری دارد، امیدوارم این سعادت همیشه با او باشد، این دوستی و محبت خوشایند است و امیدوارم این رابطه نیز پر از خوشبختی باشد.
