برگردان به زبان ساده
اگر باران نباشد در بهاران
سرشگ و آه من بس باد و باران
هوش مصنوعی: اگر در بهار باران نبارد، اشک و آه من به اندازه باد و باران خواهد بود.
جهان را بس بود نالیدن من
اگر بلبل ننالد در بهاران
هوش مصنوعی: اگر من در بهار غم و ناله کنم، جهانی برای این ناله کافی است؛ اما اگر بلبل هم در این فصل زیبا ناله کند، دیگر جای شگفتی نیست.
سحرگه بانگ من بشنو ز مطرب
بجای بانگ کبک کوهساران
هوش مصنوعی: صبحگاهان صدای من را بشنو که در کنار نوازنده به جای صدای کبکهای کوهستان میخوانم.
بسم من سوگوار از عشق اگر چرخ
نپوشد جامه های سوگواران
هوش مصنوعی: اگر عشق من را داغدار کند، پس زندگی (چرخ) هم نباید لباس های غم را بر تن کند.
وگر در بوستان پیدا نیاید
چو دیگر سالها نقش و نگاران
هوش مصنوعی: اگر در باغ و بستان نتوانی مثل سالهای قبل، زیباییها و نقش و نگارها را ببینی، آن وقت چه خواهد شد؟
همه نقش نگاران داده آن بت
مه خوبان و خورشید نگاران
هوش مصنوعی: تمام هنرمندان و تصویرسازان تحت تاثیر زیبایی آن معشوق هستند که مانند ماه درخشان و زیباست.
پری روئی که چون رویش نگارند
میان باغ لاله لاله کاران
هوش مصنوعی: دختری زیبا و دلربا که چهرهاش مانند نقاشیها در میان باغی پر از لالهها میدرخشد.
بجای نرگس و شمشاد و سنبل
بجای لاله اندر مرغزاران
هوش مصنوعی: به جای نرگس و شمشاد و سنبل و لاله، در دشتها و چمنزارها.
دو چشم و دو رخ و دو زلف و قدش
بسی نیکوترند از هر چهاران
هوش مصنوعی: دو چشم، دو چهره، دو دسته مو و قامت او بهخوبی از تمام زیباییها و فرهادی که وجود دارند، برتری دارند.
لب و دندان او بنگر چو خواهی
پس از سنبل ببستان لاله زاران
هوش مصنوعی: اگر میخواهی زیبایی و جذابیت او را ببینی، لبها و دندانهایش را تماشا کن؛ سپس به باغ لالههای خوشبو برو.
ز هر دو بزمگاه شاه خوشتر
کفش بهتر ز شاخ در باران
هوش مصنوعی: بهتر است یک جشن را انتخاب کنی که در آن شادتر باشی، چون در چنین جشنی کیفیت و زیبایی بیشتر از هر چیز دیگری خواهد بود.
خداوند جهان بونصر مملان
سر شاهان و تاج شهریاران
هوش مصنوعی: خداوند جهان همیشه در کنار نصر، پادشاهان و تاجداران است و به آنها یاری میدهد.
بکبکان بر چنان برافکند باز
کجا اسب افکند وی بر سواران
هوش مصنوعی: پرندگانی که بر زمین میافتند، به کجا خواهند رفت؛ ای کاش اسبی که بر سواران میتازد، نیز در اینجا قرار میگرفت.
بجای دشمنان از کینه توزان
بجای دوستان از حق گزاران
هوش مصنوعی: به جای آن که از افرادی که به شما کینه دارند، دلخور باشید، بهتر است به دوستانی که از صداقت و حقوق دیگران دفاع میکنند، تکیه کنید.
جهانداران ز خشم او شکوهند
چو غمازان شکوهند از عیاران
هوش مصنوعی: جهانداران از خشم خداوند نگران و غمگین هستند، مانند غمازانی که از دسیسهها و نیرنگهای عیاران رنج میبرند.
ببانگ سائلان چونان شود شاد
چو فرزندان همی ز آواز ماران
هوش مصنوعی: صدا و درخواست خواستاران به قدری شاداب میشود که مانند شادی فرزندان از صدای مارهاست.
ایاگردن نهاده خدمتت را
همه گردنکشان و تاج داران
هوش مصنوعی: آیا تمام پادشاهان و سران گردنکش، سر به زیر آورده و آماده خدمت به تو هستند؟
بود کین جستن تو آفت جان
نجویند آفت جان هوشیاران
هوش مصنوعی: خود را درگیر کینه و انتقام نکن، چرا که این رفتار برای انسانهای باهوش و آگاه ضررآور است.
قرار این جهان از دولت تست
بداندیش تو بادا بیقراران
هوش مصنوعی: این دنیا به خاطر وجود و نعمت تو به آرامش میرسد، اما کسانی که بدبین هستند، باید در بیقراری خود باقی بمانند.
ترا شاهان ز جمع خاک بوسان
ترا خصمان ز خیل خاکساران
هوش مصنوعی: تو را پادشاهان از میان خاکی که بوسه میزنند، به یاد دارند، و دشمنانت نیز از میان آنانی که خاکیاند، به تو توجه دارند.
زمانی مهر بر موران بیفکن
زمانی کین بماران بر گماران
هوش مصنوعی: زمانی که عشق و محبت بر دلهای کوچک و بیخود بیفکند، باید زمان پاسخگویی به کینه و دشمنی را به کسانی که میخواهند بر دیگران ظلم کنند، نشان دهیم.
شوند از کین تو ماران چو موران
شوند از مهر تو موران چو ماران
هوش مصنوعی: با وجود کینهات، دشمنان مانند مارها خواهند شد، اما با عشق و محبت تو، برعکس، مانند مورهایی مهربان خواهند شد.
همه بر کامگاران بردبارند
تو هستی کامران بر کامگاران
هوش مصنوعی: همه کسانی که به کامیابی رسیدهاند، صبور و شکیبا هستند، ولی تو در میان این کامیابان نیز ویژه و برجسته هستی.
تو با این کامگاری بردباری
هزاران آفرین بر بردباران
هوش مصنوعی: تو با این موفقیت و شکیباییات، هزاران تحسین بر شکیبایان میفرستی.
تو هستی پیشکار خسروان لیک
ترا چرخ از شمار پیشگاران
هوش مصنوعی: تو به عنوان خدمتگذار و پیشکار پادشاهان به حساب میآیی، اما زمانه و سرنوشت تو را از جمع بزرگترین پیشینیان دور کرده است.
بعالم در ندانم هیچ فضلی
که نسپرده است در تو کردگار آن
هوش مصنوعی: در این دنیا هیچ فضیلت و خاصیتی نمیشناسم که خداوند آن را در وجود تو قرار نداده باشد.
شوند از گنج تو غاران چو کوهان
شوند از خیل تو کوهان چو غاران
هوش مصنوعی: کسانی که از ثروت و دانش تو بهرهمند میشوند، مانند کوههای عظیم و استوار خواهند بود و از میان جمعیت تو شکل خواهند گرفت و مانند کوهها بر دیگران تأثیر میگذارند.
مرا مردم همه چاکر شمارند
قدیمی تر ز من چاکر شماران
هوش مصنوعی: همه مردم من را خدمتگزار خود میدانند و حتی آن کسانی که خودشان هم قدیمیتر از من در مقام خدمتگزاری هستند.
ترا بودم ز گاه مشگ ساری
کنون برگشتم از کافور ساران
هوش مصنوعی: من به خاطر تو از جایی خوشبو و معطر آمدهام، حالا برگشتم از محلی که بوی کافور میدهد.
گنه کارم تو شاه آمرزگاری
مرا بخشای چون آمرزگاران
هوش مصنوعی: چون گناهکارم، ای پادشاه بخشایشگر، مرا ببخش مانند کسانی که بخشایندهاند.
گنه کردم تو فرمودیم کردن
بفضل خود ز من اندر گذاران
هوش مصنوعی: من خطایی کردم و تو مرا بخشیدی، با لطف خودت از این اشتباه من بگذر.
خجسته باد نوروز و بهارت
چنین نوروز بگذاران هزاران
هوش مصنوعی: سال نو و بهار مبارک باشد، امیدوارم که این نوروز را هزاران بار جشن بگیریم.