برگردان به زبان ساده
وجه برات شام بر اختر نوشته اند
و اموال زنگ برشه خاور نوشته اند
هوش مصنوعی: صورت زیبا و دلفریب تو را بر چهرهی شب درخشان یعنی اختران نوشتهاند و ثروت و داراییهای با ارزش را بر سینهی سرزمینها و سرنوشتهای خوب و روشن قرار دادهاند.
در جواب او
هوش مصنوعی: در اینجا شخصی به دیگری میگوید که تو آنقدر زحمت کشیدهای که در فهم مسائل به خوبی عمل میکنی. به نوعی او را به تلاش و کوشش خود تحسین میکند و بیان میکند که تلاشش تأثیرگذار بوده و درک او را بالا برده است.
اوصاف شمله بر علم زر نوشته اند
القاب بندقی بسراسر نوشته اند
هوش مصنوعی: ویژگیهای شمل، بر روی پرچم زرین نوشته شده و عنوانها و القاب مختلف در سراسر آن درج شده است.
از صوف رقعه بمختم رسانده اند
وزحبر کاغذی بمحبر نوشته اند
هوش مصنوعی: از دستان صوفی رقعهای به دستم رسیده و بر روی کاغذی از خبری نوشته شده است.
مدح قماش رومی و حسن ثبات آن
برطاق جامه خانه قیصر نوشته اند
هوش مصنوعی: در مورد زیبایی و کیفیت پارچههای رومی و همچنین استحکام و زیبایی آنها در تزئینات لباسهای سلطنتی قیصر نوشتهها و توصیفهایی وجود دارد.
شرح قماش مصری و جنس سکندری
برشامیانهای سکندر نوشته اند
هوش مصنوعی: در متن، درباره پارچه و جنسهای مختلفی که از مصر و سکندر ساخته شدهاند صحبت شده است. اشاره به این دارد که این پارچهها کیفیت و ویژگیهای خاصی دارند که در آثار مربوط به سکندر به ثبت رسیده است.
در وصف عنبرینه جیب آنچه گفته ام
بر قرص کشتهای معنبر نوشته اند
هوش مصنوعی: در توصیف بوی خوش و لطافت پارچههای عطرآگین، آنچه من بیان کردهام، بر روی زیباترین و پربارترین زمینها و کشتزارها ثبت شده است.
در عصمت و طهارت خاتون نرمدست
یاران بقچه کش همه محضر نوشته اند
هوش مصنوعی: در پاکی و بیخبری آن بانوی دست نرمی که همراهانش همه چیز را در نوشتهها جمعآوری کردهاند.
تعویذ چشم زخم نگر کز عذاد مشک
بر جامهای احمر و اصفر نوشته اند
هوش مصنوعی: تعویذ چشم زخم را ببین که از عذر نیکو بر روی جامهای قرمز و زرد نوشته شده است.
رازی که در میان سر آغوش و پیچک است
آن راز سر بمهر بمعجر نوشته اند
هوش مصنوعی: راز و رمزهایی که در آغوش و در میان پیچک وجود دارد، در واقع به صورت مخفی و با دقت در معجر (روسری) نوشته شدهاند.
سوی سنجیف صوف زمدفون شکایتی
پیچیده در لباس مکرر نوشته اند
هوش مصنوعی: در جایی از سنجد، شکایتی از صوفیان در قالبی پیچیده و با ظاهری متعدد نوشته شده است.
مستوفیان مخفی وا بیاری و بمی
وجه برات فوطه بمیزر نوشته اند
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که برخی از افراد، بهخوبی و بهصورت مخفیانه، عمل میکنند و هنگام نوشتن و تنظیم اسناد، دقت و توجه ویژهای به جزئیات دارند. مسألهای که ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، در حقیقت نیازمند دقت و آگاهی است.
در جمع رختها چو کلانتر عمامه است
وجه برات ازان بکلانتر نوشته اند
هوش مصنوعی: در میان لباسها، مثل رئیس و بزرگمردی، عمامهای بر سر دارد و نوشتهای که به عنوان تأیید اعتبار است، از طرف آن بزرگمرد صادر شده است.
منشور خرگه وتتق و چتر و سایبان
بر کندلان چرخ مدور نوشته اند
هوش مصنوعی: در آسمان گردان، تابلو و علامتهایی را برای سایبانها و چترها قرار دادهاند.
جز دیده صدف زالرجاق ننگرد
خطی که برعبائی استر نوشته اند
هوش مصنوعی: فقط چشم صدف است که به رنگهای زیبا و درخشان توجه میکند و نه خطوطی که بر روی پوشش استر نوشته شدهاند.
مدح سلیم ژنده و دلق الف نمد
بر دلق سلجقی همه یکسر نوشته اند
هوش مصنوعی: مدح و تمجید از سلیم با لباسهای کهنه و در هم ریخته، به اندازهای در دلقهای قدیمی و لباسهای سلجوقی رایج شده که همه جا دربارهاش نوشتهاند.
گوئی برات جامه من خازنان بخت
برتن برهنگان قلندر نوشته اند
هوش مصنوعی: انگار که برای تو لباسی از بخت و سرنوشت دوختهاند که بر تن فقرا و درویشان قرار گرفته است.
مردم زکهنگی سرو دستار در قدم
آشفته را نگرکه چه در سر نوشته اند
هوش مصنوعی: مردم به پیرسالی و لباس کهنه آن فرد نگاه نکنند، بلکه به آنچه که در ذهن و فکر اوست توجه کنند.
بیجامه نکو نتوان شد بدعوتی
این رمز را بپرده هر در نوشته اند
هوش مصنوعی: تنپوش خوب نمیشود مگر از دعوت مناسب؛ این راز را بر پرده هر در نوشتهاند.
در جامه خواب گوش بزیر افکنی نکو
بر بالش این لطیفه و بستر نوشته اند
هوش مصنوعی: در لباس خواب به آرامی دراز بکش و بر روی بالش، این نکته زیبا و شادیآور را یادداشت کن.
بنگر خط غبار خشیشی که صفحه
زان خط بهیچ کاغذ و دفتر نوشته اند
هوش مصنوعی: به دقت نگاه کن به نشانی که بر روی خاک به جا مانده است، زیرا هیچ کاغذ و دفتری نمیتواند چنین اثری را ثبت کند.
قاری مصنفات توبر پوشی و برک
هرجا رفوگران هنرور نوشته اند
هوش مصنوعی: در آثار نوشته شدهات، تلاش هنرمندانی را ببین که در هر جا، هنر خویش را به نمایش گذاشتهاند و نباید به راحتی از کنار آنها بگذری.
هر شاه بیت من که درین طرز گفته ام
شاهان بگرد چار قب زر نوشته اند
هوش مصنوعی: هر یک از اشعار من مانند یک شاهزادۀ باارزش است که در این سبک نوشتهام و در آن روزگار، پادشاهان بر دور آن، قطعههای زرین نوشتهاند.