برگردان به زبان ساده
دل در غمش بسوز که جان میدهد عوض
ور جان دهی غمی به از آن میدهد عوض
هوش مصنوعی: دل خود را برای غمهای او بسوزان، زیرا او به خاطر این غم جان میدهد. اگر جانت را به او بدهی، غم او بهتر از این است که جانش را از دست بدهد.
فارغ مشو ز دوست به می در ریاض خلد
از ما گرفت آنچه همان میدهد عوض
هوش مصنوعی: از دوست غافل نشو، زیرا در باغ بهشت، آنچه را که ما به تو میدهیم، همان را از طریق شراب به تو میدهد.
داغم از آن حریف که چون خانمان بسوخت
چشمی به سوی در نگران میدهد عوض
هوش مصنوعی: درد و ناراحتی من به خاطر کسی است که وقتی همه چیزم را از دست دادم، تنها به سمت در نگاه میکند و هیچ نشانهای از همدردی یا دلسوزی ندارد.
سرمایه خرد به جنون ده که این کریم
یک سود را هزار یان میدهد عوض
هوش مصنوعی: اگر عقل و دانش خود را به جنون و دیوانگی بسپارید، آن گاه این فرد بزرگوار و سخاوتمند، یک سود را در ازای آن هزاران دریافت خواهد کرد.
نبود سخنسرایی ما رایگان که دوست
دل میبرد ز ما و زبان میدهد عوض
هوش مصنوعی: سخنوری ما به هیچوجه بیهزینه نیست، زیرا دوست احساسات ما را به خود جلب میکند و در عوض، زبانی به ما میدهد که بتوانیم ابراز کنیم.
از هرچه نقش وهم و گمان است در گذر
کو خود برون ز وهم و گمان میدهد عوض
هوش مصنوعی: هرچیزی که حاصل توهم و خیال است را کنار بگذار و خود را از آن آزاد کن؛ زیرا حقایق واقعی در انتظار تو هستند و میتوانند جایگزین آن اندیشههای نادرست شوند.
آن را که نیستی نظر از ماه و مشتری
چشم سهیل و زهرهفشان میدهد عوض
هوش مصنوعی: کسی که وجود ندارد، چگونه میتواند به شگفتیهای ماه و ستارهها نگاه کند؟ زیباییها و جلوههای سهیل و زهره جز برای وجودی که درک کند، معنایی ندارد.
نازم به دست سبحهشماری که عاقبت
شوقش کف پیالهستان میدهد عوض
هوش مصنوعی: من به دست کسی که با دقت و توجه مشغول شمارش تسبیح است، افتخار میکنم. اما در پایان، آنچه که او با شوق و علاقه دنبال میکند، نتیجهاش فقط به پر شدن کف پیالهاش میانجامد.
آه از غمش که چون ز دل آرام میبرد
ناسازیی ز همنفسان میدهد عوض
هوش مصنوعی: اه ای کاش غم او را از دل آرامم برمیدارد، و این ناهماهنگی بین همنفسانم نعمتی میدهد.
پاداش هر وفا به جفای دگر کند
غالب ببین که دوست چه سان میدهد عوض
هوش مصنوعی: هر وفایی که میشود، معمولاً با جفای دیگری پاسخ داده میشود. به این ترتیب، ببین که دوست چطور پاداش میدهد و چه عوضی برای این وفا در نظر گرفته است.