بخش ۵۵ - مقدمه (بر علوم جفر)
عبدالرحیم حائری
»
مجمع الاسرار
»
بخش ۵۵ - مقدمه (بر علوم جفر)
تمام عوالم ز بالا و پست
بر مرد دانا به یک پایه است
چنانکه رقم را حروفی است چند
بود از حروف، این جهان ارجمند
مدار جهان، حرف تَکوینی است
مدار رقم، حرف تَدوینی است
به هر رُتبه‌ای این مراتب شناس
تو این را به آن دیگری کن قیاس
هرآنچه بود شرط کون ای‌عزیز
دراین‌علمِ فرخنده، شرط است نیز
گر این احرف کتبی اندر رقم
بترتیب کونی شود منتظم
معانی زغیب آید اندر ظهور
چو اکوان، کز آنجا بیاید صدور
وگر حرفی اینجا شود بیش و کم
خِلَل افتد اندر معانیش هم
علل‌های کونی ز موت و سَقَم
بود جمله اندر جهان رقم
چنانکه در آن گُنگی و کوریست
دراینجا هم این درد و رنجوریست
از این دردها گر رقم شد صحیح
به نُطق آید اندر جوابت فَصیح
در این کار آن کس توانا بود
که بر رتبۀ کون دانا بود
از این رو شد این‌علم خاصِّ ولی
نشد محرم رازِ آن هر دلی
وَفِی ذَاکَ أَخبَارُهُم شَائِعَة
أَلَا عِندَنَا الجَفرُ وَالجَامِعَة
کسی گر بیابد از آن بهره‌ای
از آن بهرعُمّان بود قطره‌ای
غرض، گر نباشی بر اکوان بصیر
از این علم بی شک نگردی خبیر
سخن را بود دامن اینجا، دراز
از آن بر سرقاعده پرده ساز
بخش ۵۴ - قَاعِدَةٌ حَائِرِیَّةٌ فِی جَفرِ الجَامِعِ: (جَعَلَ اللهُ عَلَیهَا سِترًا وَ حِجَابًا عَنِ الجُهَّالِ «وَجَعَلْنَا مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَیْنَاهُمْ فَهُمْ لَا یُبْصِرُونَ») ترجمه: «این یک قاعده و روش «حائری» در کتاب جَفر جامع است. خداوند بر این قاعده، پوشش و پردهای قرار دهد تا از دسترسی نادانان و نااهلان پنهان بماند.[همانطور که در قرآن سوره یس آیه ۹ فرمود:] و ما در برابر آنها سدی و در پشت سرشان سدی قرار دادیم، و چشمانشان را پوشاندیم؛ بنابراین آنها چیزی را نمیبینند.»
بخش ۵۶ - مقصود (بر علوم جفر): فلک چون اساس و نظیره زمین
اطلاعات
وزن:
فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
قالب شعری:
مثنوی
منبع اولیه:
مهدی غفارزاده
تعداد ابیات:
17
* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
