برگردان به زبان ساده
کی نامبردار فرخنده شاه
سوی گاه باز آمد از رزمگاه
هوش مصنوعی: شاه پیروزمند و مشهور که با افتخار از میدان جنگ بازگشته است.
به بستور گفتا که فردا پکاه
سوی کشور نامور کش سپاه
هوش مصنوعی: به بستور گفتند که فردا، سپاه به سوی سرزمین مشهور حرکت میکند.
بیامد سپهبد هم از بامداد
بزد کوس و لشکر بنه برنهاد
هوش مصنوعی: سپهبد در صبح زود آمد و با صدا زدن نیروی خود، لشکر را به حرکت درآورد.
به ایران زمین باز کردند روی
همه خیره دل گشته و جنگجوی
هوش مصنوعی: به سرزمین ایران نگاهی انداختند و همه با دلهای خیره و آماده به جنگ شدند.
همه خستگان را ببردند نیز
نماندند از خواسته نیز چیز
هوش مصنوعی: همه افراد خسته و ناامید را بردند و دیگر هیچ چیزی از خواستهها و آرزوهایشان باقی نماند.
به ایران زمین باز بردندشان
به دانا پزشکان سپردندشان
هوش مصنوعی: آنها را به سرزمین ایران برگرداندند و به پزشکان دانشمند سپردند.
چو شاه جهان باز شد بازجای
به پور مهین داد فرخ همای
هوش مصنوعی: زمانی که شاه جهان بازگشت، جایگاه را به فرزند ارجمند خود داد و او را به عنوان فرخ همای (شاید به معنای خوشبختی و خوشنامی) معرفی کرد.
سپه را به بستور فرخنده داد
عجم را چنین بود آیین و داد
هوش مصنوعی: سپه(نیروهای نظامی) را به بستور، سرزمین خوشبخت و فرخنده سپرد. این رفتار و رویه، از ویژگیهای ملت عجم (ایرانیها) بوده است.
بدادش از آزادگان ده هزار
سواران جنگی و نیزه گزار
هوش مصنوعی: او به آزادگان ده هزار سوار و نیزهدار بخشید.
بفرمود و گفت ای گو رزمسار
یکی بر پی شاه توران بتاز
هوش مصنوعی: فرمان داد و گفت ای جنگجوی شجاع، یک نفر با تمام قدرت به سوی شاه توران حمله کن.
به ایتاش و خَلُّخ ستان برگذر
بکش هرک یابی به کین پدر
هوش مصنوعی: به دیگران بیتوجهی کن و از آنچه باعث آزار تو میشود دوری کن، هر کس به خاطر انتقام پدرش به تو آسیب برساند، او را از خود دور کن.
ز هرچیز بایست بردش به کار
بدادش همه بیمر و بیشمار
هوش مصنوعی: از هر چیزی باید استفاده کرد و هر چیزی به نوعی در خدمت انسان است، بینهایت و بدون محدودیت.
همآنگاه بستور برد آن سپاه
و شاه جهان از بر تخت و گاه
هوش مصنوعی: در همان لحظه، بستور سپاه و فرمانروا را به شدت تحت تأثیر قرار داد و شاه دنیا از جایگاه خود بلند شد.
نشست و کیی تاج بر سر نهاد
سپه را همه یکسره بار داد
هوش مصنوعی: او بر سر خود تاجی گذاشت و برای سپاه تمام بارها را آماده کرد.
در گنج بگشاد وز خواسته
سپه را همه کرد آراسته
هوش مصنوعی: در گنج را باز کرد و همه خواستههای سپاه را مرتب و منظم کرد.
سران را همه شهرها داد نیز
کسی را نماند ایچ ناداده چیز
هوش مصنوعی: همه سران و افراد مهم شهرها را به رسمیت شناختند و از این میان هیچ چیز به سگی که در آنجا بود نرسید.
کرا پادشاهی سزا بد بداد
کرا پایه بایست پایه نهاد
هوش مصنوعی: هر که شایسته حکمرانی باشد، باید به او قدرت و صدارت داده شود و پایه حکمرانی او استوار گردد.
چو اندر خور کارشان داد ساز
سوی خانهاشان فرستاد باز
هوش مصنوعی: وقتی کارشان به پایان میرسد و همه چیز مرتب میشود، پس از آن به منزلهایشان فرستاده میشوند.
خرامید بر گاه و باره ببست
به کاخ شهنشاهی اندر نشست
هوش مصنوعی: با آرامی و زیبایی بر بالای بلندی ایستاد و به درون کاخ شاهانه رفت و در آنجا نشسته است.
بفرمود تا آذر افروختند
برو عود و عنبر همی سوختند
هوش مصنوعی: فرمان داد تا آتش را روشن کنند و بخور و عطر هم در این میان سوزانده میشد.
زمینش بکردند از زر پاک
همه هیزمش عود و عنبرش خاک
هوش مصنوعی: زمینش را از طلا خالص ساختند و تمام چوبهایش عود و مشک است. خاکش هم فراتر از ارزشهای معمولی است.
همه کاخ را کار اندام کرد
پسش خان گشتاسپیان نام کرد
هوش مصنوعی: تمامی کاخ را به شکل و شمایل درست و زیبا درآورد، سپس آن را به نام گشتاسپ خان نامگذاری کرد.
بفرمود تا بر در گنبدش
بدادند جاماسپ را موبدش
هوش مصنوعی: فرمان دادند تا در ورودی گنبد، جاماسپ، موبد بزرگ را حاضر کنند.
سوی مرزدارانش نامه نوشت
که ما را خداوند یافه نهشت
هوش مصنوعی: او به مرزدارانی نامه نوشت و در آن از خداوند خواست که ما را در مقام و نشانی نیکو قرار دهد.
شبان شده تیرهمان روز کرد
کیان را به هر جای پیروز کرد
هوش مصنوعی: شب شده است و تیرهروزی بر ما سایه افکنده، اما کیان (مردم و سرزمین) را در هر مکان پیروز و موفق کرده است.
به نفرین شد ارجاسپ ناآفرین
چنین است کار جهان آفرین
هوش مصنوعی: به خاطر نفرینی که به ارجاسپ داده شده، این چنین است سرنوشت و کار آفریننده جهان.
چو پیروزی شاهتان بشنوید
گزیتی به آذر پرستان دهید
هوش مصنوعی: زمانی که پیروزی فرمانروایان خود را بشنوید، نباید فراموش کنید که باید به پرستندگان آتش هدیهای دهید.
چو آگاه شد قیصر آن شاه روم
که فرخ شد آن شاه و ارجاسپ شوم
هوش مصنوعی: قیصر، پادشاه روم، زمانی که متوجه شد که حاکم خوشبخت و موفقی به قدرت رسیده، به فکر فرو رفت.
فرسته فرستاد با خواسته
غلامان و اسپان آراسته
هوش مصنوعی: فرستنده با خواسته و آرزوهای خدمتکاران و اسبهای زیبا، نامهای را ارسال کرده است.
شه بتپرستان و رایان هند
گزیتش بدادند شاهان سند
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به فردی دارد که در میان بتپرستان و اندیشهپردازان هندی قرار دارد و در عین حال مقام و جایگاهش را به دست میآورد و مورد توجه پادشاهان قرار میگیرد. نشاندهنده این است که او از محبوبیت و نفوذی برخوردار است که باعث گرامیداشتی ویژه از جانب قدرتهای بزرگ میشود.
