برگردان به زبان ساده
زِ یاقوتِ سُرخ اَست چَرخِ کَبود
نه از آب و گَرد و نَه از باد و دود
فردوسی عنصر و منشا حیات را ستاره میداند و خورشید را به یاقوت سرخ تشبیه کرده نه بر خلاف باورهای قدیمی که آن را از آب و باد و خاک و آتش میدانستند.
به چَندین فُروغ و به چَندین چِراغ
بیاراسته چون به نوروز باغ
آسمان با چراغهای فراوان (اشاره به خورشید، ستارگان و اجرام آسمانی)
آراسته شده، همانند باغی در نوروز که با گلها و روشناییهای فراوان زینت
یافته است.
رَوان اَندر او گوهَرِ دلفُروز
کَز او روشنایی گرفته است روز
در آسمان گوهری درخشان و ارزشمند در حرکت است (اشاره به خورشید) که روز از آن روشنایی میگیرد.
زِ خاوَر بَر آیَد سویِ باختَر
نباشَد اَز این یِک رَوِش راستتَر
خورشید از شرق (خاور) برمیآید و به سمت غرب (باختر) میرود و هیچ راهی راستتر و درستتر از این نیست.
اَیا آن که تو آفتابی هَمی
چه بودَت که بَر مَن نَتابی هَمی
ای کسی که همانند خورشیدی (ای خورشید) چرا بر من نمیتابی و از من دریغ میکنی؟