برگردان به زبان ساده
الهی فیضِ مشرب ده که دلگیرم ز مذهبها
نمیدانم چه میخوانند این طفلان به مکتبها
هوش مصنوعی: ای پروردگارا، لطف و نعمتت را به من ارزانی دار، چرا که از فرقهها و دوگانگیهای مذهبی ناراحت و دلگیرم. نمیدانم این کودکان در مکتبها چه چیزهایی را میخوانند و چه آموزههایی به آنها میآموزند.
مشقّتهای راه آمد برای راحت منزل
اگر مقصد تویی پس مختلف از چیست مذهبها!
هوش مصنوعی: سختیها و دشواریهای سفر برای رسیدن به راحتی و آرامش در منزل است. اگر تو خود مقصد و هدف این سفر هستی، پس چرا ایدئولوژیها و دینهای مختلف وجود دارد؟
سراب از دوری دریا به مردم آب میماند
تو ای خورشید رخ بنما که گم گردند کوکبها
هوش مصنوعی: از دور دریا، سراب به نظر مردم آب میآید. ای خورشید، چهرهات را نشان بده تا ستارهها گم شوند.
فقیهان را نمیدانم، حکیمان هرزه میگویند
بیا و پرده یک سو کن که گردد کشف مطلبها
هوش مصنوعی: من درباره فقها نظر خاصی ندارم، ولی حکیمان توصیه میکنند که حجاب و پنهانیها را کنار بزن و حقیقتها را بیاب.
تو گر مقصد نباشی علمها را، حیف از دانش
تو گر مطلب نباشی حرفها را، وای بر لبها
هوش مصنوعی: اگر تو هدفی نداشته باشی، فایدهای از دانش و علمها نخواهد بود و اگر در سخنانت محتوایی نداشته باشی، جای تأسف دارد و وای به حال زبانها.
همان ناسفته بهتر گوهر دریای حیرانی
بیا تا بشکنیم ای هوشمندان جمله مثقبها
هوش مصنوعی: بهتر است که از حالت دست نخورده و خام خود، مانند گوهر با ارزش و ناب در دریای حیرت و اندیشه، بیرون بیاییم و با هم، همهی موانع و مشکلات را از سر راه برداریم.
ز تدبیر خرد کاری نیاید، درد میباید
چراغی همچو داغ دل نمیسوزد درین شبها
هوش مصنوعی: حکمت و تدبیر انسان نمیتواند کاری انجام دهد، در این شرایط تنها نوشیدنی تلخ باید به کمک بیاید. داغ دل در این شبها همچون چراغی میسوزد و روشنایی میدهد.
چون من از دانش آزادم، چه اشراقی چه مشّایی
چو من دیوانه افتادم، چه مذهبها چه مشربها
هوش مصنوعی: زمانی که من از دانش و تعلیم آزاد هستم، چه تفاوتی دارد که به چه نوع فلسفه و مذهب یا راهوروشهایی اعتقاد داشته باشم؛ من مانند یک دیوانه در دنیای خودم غرق شدهام و توجهی به این مسائل ندارم.
مرا هر عضو در هجران او سوز دگر دارد
نمیسازند با درمانِ کس فریاد ازین تبها!
هوش مصنوعی: هر یک از اعضای من در دوری او دمی تازه از سوز و درد دارند و هیچ درمانی نمیتواند این آتش را خاموش کند. چه دردناک است این تب و بیماری!
به نام او پری دارند در دام نفس مردم
به یاد او هما در آشیان دارند قالبها
هوش مصنوعی: به نام او، پریهایی وجود دارند که در چنگال نفس انسانها گرفتارند و به خاطر او، هماها در لانههایشان زندگی میکنند.
به دامن میبرد فیّاض اثر امشب ز بالینم
نمیدانم به تلقین که دارد وردِ یاربها
هوش مصنوعی: امشب به دامن بخشندهای میروم، اما نمیدانم چه کسی به من یادآوری میکند که دعا کنم و ناله کنم.
