برگردان به زبان ساده
هر که بود از یمین دولت شاد
دل بمهر جمال ملت داد
هوش مصنوعی: هر کسی که در سمت راست قدرت قرار دارد، به خاطر زیبایی و محبت ملت، خوشحال و شاداب است.
هر که او حق نعمتش بشناخت
میر مارا نوید خدمت داد
هوش مصنوعی: هر کسی که نعمتهای واقعی را شناخت و به ارزش آنها پی برد، ما را به خدمت کردن بشارت داد.
طاعت آن ملک بجا آورد
هرکه او دل برین امیر نهاد
هوش مصنوعی: هر کس که دل خود را به این امیر سپرد، باید از آن فرمانبرداری کند.
وقت رفتن ملک بمیر سپرد
لشکر خویش و بنده و آزاد
هوش مصنوعی: در زمان وداع، ملک به لشکر و سربازان خود سفارش میکند که به خوبی از یکدیگر مراقبت کنند، چه آنها آزاد باشند و چه در بند.
گفت بر تخت مملکت بنشین
تا بتو نام من بماند یاد
هوش مصنوعی: به او گفتند که بر روی تخت سلطنت بنشین تا نام من برای همیشه در ذهنها باقی بماند.
هر چه ویران شد ازتغافل من
جهد کن تا مگر کنی آباد
هوش مصنوعی: هرچه بر اثر غفلت من خراب شده، سعی کن تا دوباره آن را آباد کنی.
اینت نیکو وصیت و فرمان
ایزد آن شاه را بیامرزاد
هوش مصنوعی: این جمله نشان میدهد که آنچه که در آن بیان شده است، یک توصیه یا دستوری است که از طرف خداوند به شاه داده شده و او را مورد بخشش قرار میدهد. به نوعی به اهمیت دستور و هدایتهای الهی در زندگی انسانها اشاره دارد.
اگر آن شاه جاودانه نزیست
این خداوند جاودانه زیاد
هوش مصنوعی: اگر آن پادشاه همیشهزنده وجود نداشت، این خدای همیشهزنده بسیار قویتر است.
گل بخندد ز یاد این بر سنگ
آب گردد ز درد آن پولاد
هوش مصنوعی: گل اگر بیش از حد بخندد، بر سنگ تأثیر میگذارد و به خاطر درد آن پولاد (آهن) به آب تبدیل میشود.
انده او دل گشاده ببست
رامش میر بسته ها بگشاد
هوش مصنوعی: دل شاد و آزاد او، حالا بسته شده است و شادی و لذت زندگیاش را از دست داده است.
شمع داریم و شمع پیش نهیم
گر بکشت آن چراغ ما را باد
هوش مصنوعی: ما شمعهایی داریم و آنها را پیش رو میگذاریم، و اگر بادی این چراغ ما را خاموش کند، چه باک!
گر برفت آن ملک بما بگذاشت
پادشاهی کریم و پاک نژاد
هوش مصنوعی: اگر آن سرزمین رفت، اما پادشاهی با کرامت و نجابت باقی ماند.
سخت خوب آید این دو بیت مرا
که شنیدم ز شاعری استاد :
هوش مصنوعی: این دو بیت از شاعری بزرگ برایم بسیار دلنشین و زیبا بود و باعث تحسینم شد.
« پادشاهی گذشت پاک نژاد
پادشاهی نشست فرخ زاد»
هوش مصنوعی: سلطنتی از بین رفت که از نسل خوب و باخصال بود و سلطنتی برپا شد که خوشبخت و خوش پرورده به نظر میرسد.
بر گذشته همه جهان غمگین
وز نشسته همه جهان دلشاد
هوش مصنوعی: همه دنیا بر گذشته خود اندوهگین است و در عوض، همه دنیا به آینده و حال خود شادمان است.
گر چراغی زما گرفت جهان
باز شمعی بپیش ما بنهاد
هوش مصنوعی: اگر چراغی از ما گرفته شود، باز هم جهانی روشنتر با شمعی در پیش ما قرار میگیرد.
ای خداوند خسروان جهان
ای جهانرا بجای جم و قباد
هوش مصنوعی: ای خداوند پادشاهان دنیا، ای کسی که جهان را به جای جمشید و قباد قرار دادی.
ملک با رای تو قرار گرفت
بخت در پیش تو بپا استاد
هوش مصنوعی: با تصمیم و اراده تو، سرنوشت به نفع تو شکل گرفت و بخت در مقابل تو ایستاده است.
کارهای جهان بکام تو گشت
گفتگوی تو در جهان افتاد
هوش مصنوعی: کارهای دنیا به نفع تو پیش رفت و صحبتها و افکار تو در سراسر جهان منتشر شد.
نه شگفت ار ز فر دولت تو
روید از شوره پیش تو شمشاد
هوش مصنوعی: شگفتی ندارد که از زمین خشک و بیحاصل، در نزدیکی تو درخت شاداب و زیبا رشد کند.
تا بشاهی نشستی از پی تو
هفت کشور همی شود هفتاد
هوش مصنوعی: هرگاه تو بر تخت سلطنت نشینی، سرزمینها و کشورها به تبعیت از تو هفتاد برابر میشود.
خلق را قبله گشت خانه تو
همچو زین پیش خانه نوشاد
هوش مصنوعی: مردم به خانه تو روی آوردند، همانطور که قبلاً به خانه نوشاد روی میآوردند.
پدر پیش بین تو بتو شاه
بس قوی کرد ملک را بنیاد
هوش مصنوعی: پدر تو با دیدن آینده، پایهگذار و بنیانگذار حکومت قوی و با استحکام بوده است.
ملک چو کشت گشت و تو باران
این جهان چون عروس و تو داماد
هوش مصنوعی: وقتی ملک درختان را کاشت و آماده باریدن شد، این دنیا مانند عروسی است که تو داماد اویی.
چاکرانند بر در تو کنون
برتر از طوس و نوذر و کشواد
هوش مصنوعی: خدمتگزاران تو اکنون از قهرمانان معروف تاریخ مانند طوس، نوذر و کشواد نیز برترند.
از پی تهنیت خلیفه بتو
بفرستد کس، ار بنفرستاد
هوش مصنوعی: اگر کسی برای تهنیت سازوکار خلیفه به سوی تو نیامد، نگران نباش.
ای امیری که در زمانه تو
نیست شد نام زفتی و بیداد
هوش مصنوعی: ای امیری که در زمانهات کسی مانند تو وجود ندارد، نام و یاد تو در دلها ماندگار است و از ستمگریها و بیعدالتیها فراموش نخواهد شد.
کف برادی گشاده چشم به مهر
دست دادت خدای با کف راد
هوش مصنوعی: با دقت به مهربانی تو، دست من را گرفتی و به من خوشبختی عطا کردی.
زائر از تو بخرمی و طرب
درم از تو بناله و فریاد
هوش مصنوعی: زائر برای من متواضعانه طلب رحمت میکند و از تو است که آواز شاد و نالههای دردآورم را میشنود.
تخت شاهی و پادشاهی و ملک
برتو و بر زمانه فرخ باد
هوش مصنوعی: تخت پادشاهی و سلطنت و فرمانروایی تو، و بر زمانهای که در آن زندگی میکنی، خوشبخت و مبارک باشد.
چون پدر کامکار باش که تو
پدر دیگری برسم و نهاد
هوش مصنوعی: به عنوان یک پدر موفق و دلسوز رفتار کن، تا بتوانی فرزندی تربیت کنی که رشد کند و به موفقیت برسد.
ماه خرداد بر تو فرخ باد
آفرین باد بر مه خرداد
هوش مصنوعی: ماه خرداد برای تو مبارک و پر خیر و برکت باشد. باد، بر تو و بر این ماه نیکو بوزد.
