برگردان به زبان ساده
ای خانه مبارک و باغ بآفرین
فرخنده باد و فرخ بر خسرو زمین
هوش مصنوعی: ای خانه تو خوشبخت و باغ تو زیبا باشد! برای پادشاه زمین، آرزوی خوشی و سعادت دارم.
شاهنشه زمانه ملک زاده بو سعید
مسعود با سعادت و سلطان راستین
هوش مصنوعی: شاه شاهان زمانه، فرزند ملک زاده به سعید مسعود، دارای خوشبختی و پادشاهی واقعی است.
تابود بود و از پس این تابود بود
منصور و نیکبخت وقوی رای و پیش بین
هوش مصنوعی: تو در این دنیا وجود داشتی و در پی آن، منصوری نیکو، خوشبخت، با اراده و دوراندیش به وجود آمد.
توفیق پادشاهی باشدش برزبان
فر خدایگانی باشدش بر جبین
هوش مصنوعی: موفقیت و رستگاری بر زبان او جاری است و نشانههایی از حکمت و بزرگی در چهرهاش دیده میشود.
هر جایگه که روی نهد بخت بریسار
هر جایگه که حرب کند فتح بر یمین
هوش مصنوعی: هر جا که سرنوشت خوبی بر سر کسی آید، آنجا پیروزی و موفقیت نصیب او میشود.
گیتی همه به ملکت او را کند شرف
دولت همه به جان و سر او را خورد یمین
هوش مصنوعی: جهان همگی به پادشاهی او ارج و منزلت میدهد و همه شرافت و عزت به جان و سر او وابسته است.
بانام او و کنیت او ملک ساخته ست
چون میخ با شیانی و چون مهر بانگین
هوش مصنوعی: با نام و نشان او، جهان به گونهای ساخته شده که همچون میخی در درخت و مانند خورشید در آسمان میدرخشد.
عزمش چو عزم و حجت پیغمبران درست
رایش چو رای و دولت نیک اختران متین
هوش مصنوعی: هدف او همانند عزم پیامبران استوار و قوی است، و نظرش همانند نظر حاکمان خوب و نیکو است که محکم و استوار است.
همچون پدر بزرگ و جهاندار و بختیار
همچون پدر کریم و مسلمان و پاکدین
هوش مصنوعی: مانند پدربزرگ و کسی که بر جهان فرمانروایی کرده و خوشبخت است، همانطور که پدری بزرگوار و مسلمان و پاکدامن وجود دارد.
فرخ پی و مبارک و از خاندان خویش
فرخ پییش خلق جهان را شده یقین
هوش مصنوعی: شخصی که به نیکی و خوش شانسی معروف است و از خاندان نیکان آمده، برای جهانیان منطقی و مطمئن به وجود آمده است.
تا او به فال نیک پدید آمد از پدر
باماه و مشتری پدرش گشت همنشین
هوش مصنوعی: وقتی او به عنوان یک نشانه خوب ظاهر شد، پدرش با سیارههای باماه و مشتری همنشین گردید.
صد گنج بر گرفت و تهی کرد بی نبرد
صد شاه را شکست و به کف کرد بی کمین
هوش مصنوعی: در این بیت، گفته میشود که بدون هیچ جنگ و نبردی، فردی توانسته است صدها گنجینه را به دست آورد و در عین حال، توانسته است بسیاری از پادشاهان را شکست دهد و به تصاحب خود درآورد. یعنی این کارها بدون تلاش و کمین انجام شده است.
آری به قدر مقدمه شاه شرق بود
همچون سپند مقدمه ماه فرودین
هوش مصنوعی: بله، به اندازهی مقدماتی که دارد، شاه شرق مانند عطر شگفتانگیز بهار میباشد.
یک یک طلایگان شهنشاه بوده اند
سلطان ماضی و پدر او سبکتگین
هوش مصنوعی: هر یک از این افراد که به عنوان طلا شناخته میشوند، در گذشته فرمانروایان بزرگ و سلطنتهای به نامی بودهاند، و پدر یکی از آنها سبکتگین بود.
برتخت پادشاهی شاهی نهادپای
کو را ز بخت پیش شود میر مؤمنین
هوش مصنوعی: بر روی تخت نشستهی پادشاهی، قدمی به جلو میگذارد که بخاطر شانس و سرنوشتی که دارد، به مقام رهبری مؤمنان میرسد.
آمد شهی که پیل برون آرد از مصاف
آمد شهی که شیر برون آرد از عرین
هوش مصنوعی: شاهی آمده است که میتواند فیلها را از میدان جنگ بکشاند و نیز میتواند شیرها را از لانهشان بیرون بیاورد.
بر طالعی به بلخ در آمد که آسمان
از چند گاه بازش کرده ست بهگزین
هوش مصنوعی: به دلیل خوششانسی و روزگار خوب، زمانی در بلخ به دنیا آمدهام که آسمان با مهربانی و فرصتهای مطلوبی به من روی آورده است.
بر آسمان بزرگترین سعد مشتریست
با ماه بود مشتری اندر اسد قرین
هوش مصنوعی: بر فراز آسمان، بزرگترین سیاره یعنی زحل با ماه در کنار هم قرار گرفتهاند و این سیاره به همراه دیگر سیارات در برج شیر قرار دارند.
ارجو که فرخی بود و فر خجستگی
و ایزد به کار ملک مر او را بود معین
هوش مصنوعی: امیدوارم که او فرخنده و خوشبخت باشد و خداوند در امور سلطنتش به او یاری کند.
چونانکه آرزوی دل بندگان اوست
سالی هزار باشد در مملکت مکین
هوش مصنوعی: همانطور که بندگان او آرزو دارند، ممکن است یک سال در سرزمین مکین هزار سال به طول انجامد.
تاهر دو تهنیت را در پیش او بریم
صافیتر و شریفتر از لؤلؤ ثمین
هوش مصنوعی: هرگاه که ما بهترین و زیباترین تبریکها را در حضور او بیاوریم، این تبریکها از هر چیز باارزش و گرانبهایی خالصتر و با عظمتتر خواهد بود.
یک تهنیت برای خراج تمام روم
یک تهنیت برای خراج تمام چین
هوش مصنوعی: یک تبریک برای مالیاتی که از تمام سرزمینهای روم گرفته میشود و یک تبریک دیگر برای مالیاتی که از تمام سرزمینهای چین دریافت میشود.
همواره شاه باد خداوند و شاد باد
بدخواه او نژند و سرافکنده و حزین
هوش مصنوعی: همیشه خداوند در اوج قدرت و شاهی است و امیدواریم که دشمنان او همیشه در ذلت و ناراحتی باقی بمانند.
گه چشم او به روی نگاری چو آفتاب
گه دست او به زلف بتی همچو حور عین
هوش مصنوعی: گاهی چشم او مانند آفتاب بر چهره زیبایی میدرخشد و گاهی دست او به زلف بتی شبیه به حوریان لطیف و زیبا میرسد.
معشوق او بتی که دل اندر دو زلف او
گم گردد از خم و گره وتاب و پیچ و چین
هوش مصنوعی: عشوق او مانند مجسمهای است که دل هر کسی در دو زلف او گم میشود، به دلیل تاب و پیچ و خم آن.
همواره این سرای چو باغ بهشت باد
از رومیان چابک وترکان نازنین
هوش مصنوعی: این خانه همیشه مانند یک باغ بهشت باشد، پر از نشاط و زیبایی از رومیان تند و چالاک و ترکهای عزیز.
این شاه را خدای بدان طالع آفرید
کز خلق جاودانه بر او باشد آفرین
هوش مصنوعی: خداوند این شاه را با تقدیری بزرگ خلق کرده است تا از نسل جاودانهای که او را ستایش میکنند، برخوردار باشد.
