برگردان به زبان ساده
من پار دلی داشتم بسامان
امسال دگرگون شد و دگرسان
هوش مصنوعی: من سال گذشته قلبی پایدار داشتم، ولی امسال همه چیز تغییر کرده و متفاوت شده است.
فرمان دگر کس همی برد دل
این را چه حیل باشد و چه درمان
هوش مصنوعی: این شخص دل من را به دست گرفته است و من نمیدانم که چه راهی برای رهایی از این وضعیت وجود دارد، چه راه حلی باشد و چه درمانی.
باری دلکی یابمی نهانی
نرخش چه گران باشدو چه ارزان
هوش مصنوعی: باری، دل را از دست میدهم و یک عشق پنهان پیدا میکنم، فرقی نمیکند قیمتش چقدر بالا یا پایین باشد.
تا بس کنمی زین دل مخالف
وین غم کنمی برد گر دل آسان
هوش مصنوعی: من میخواهم از این دل ناخوشایند و این غم رها شوم، ولی اگر دل را راحت و بیدغدغه بگذارم، شاید بتوانم به آرامش برسم.
نوروز جهان چون بهشت کرده ست
پر لاله و پر گل که و بیابان
هوش مصنوعی: نوروز جهان مانند بهشتی است که پر از لاله و گل شده و به بیابان زیبایی بخشیده است.
چون چادر مصقول گشته صحرا
چون حله منقوش گشته بستان
هوش مصنوعی: صحرا مانند چادر زیبا و خوش نقش شده است و باغ هم مانند لباس مزین و زیبا به نظر میرسد.
در باغ به نوبت همی سراید
تا روز همه شب هزار دستان
هوش مصنوعی: در باغ، به نوبت آواز میخواند و تا صبح، شب را با هزار داستان پر میکند.
مشغول شده هر کسی به شادی
من در غم دل دست شسته از جان
هوش مصنوعی: هر کسی به شادی من مشغول شده و در حالی که من در غم دل هستم، از جانم بیخبر است.
ای دلبر من باش یک زمانک
تا مدحت خواجه برم به پایان
هوش مصنوعی: ای معشوق من، لطفا برای مدتی کنارم باش تا بتوانم ستایش و تمجید از محبوبم را به اتمام برسانم.
خورشید همه خواجگان دولت
بوبکر حصیری ندیم سلطان
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره به این است که خورشید، نمایانگر مقام و قدرت است، و همه کسانی که در دربار بوبکر حضور دارند، مانند حلقهای از خدمتگزاران به دور آن میچرخند. در واقع، آنها به نوعی به خدمت و همراهی با سلطان مشغولند.
آن بار خدایی که در بزرگی
جاییست که آنجا رسید نتوان
هوش مصنوعی: بار خدایی که در عظمتش جایی قرار دارد، آنقدر بزرگ است که هیچ کس نمیتواند به او برسد.
همزانوی شاه جهان نشسته
در مجلس و بارگاه و بر خوان
هوش مصنوعی: در کنار پادشاه جهانی، افرادی در مجلس و دربار نشستهاند و بر سر سفره حاضر هستند.
در زیر مرادش همه ولایت
در زیر ننگینش همه خراسان
هوش مصنوعی: در زیر فرمان او، تمام کشورهای اسلامی تحت سلطهاش هستند و در زیر سلطهاش، همه مناطق خراسان نیز به او وابستهاند.
سلطان که به فرمان اوست گیتی
او را چون پسر مشفق و بفرمان
هوش مصنوعی: سلطانی که قدرتش بر همه جا تسلط دارد، آسمان و زمین از محبت و فرمانبرداری او به مانند فرزندی مهربان در خدمت او هستند.
هر پند کزو بشنود به مجلس
بنیوشد و مویی بنگذرد زان
هوش مصنوعی: هر نصیحتی که از کسی بشنود، در جمع میشنود و به تدریج در زندگیاش تأثیر میگذارد.
داند که مصالح نگاه دارد
وان پند بود ملک را نگهبان
هوش مصنوعی: او میداند که چه چیزهایی لازم است تا از چیزی محافظت شود و این آموزش، به مانند پند و نصیحتی برای نگهبانی از ملک است.
زو دوست تر اندر جهان ملک را
بنمای وگر نه سخن بدو مان
هوش مصنوعی: در این جهان، تنها دوستی را به نمایش بگذار و اگر نمیتوانی، بهتر است که سخنی نگوید.
زین لشکر چندین به عهد خسرو
زو پیش که آورده بود ایمان
هوش مصنوعی: از این سپاه، چند نفر به عهد خسرو آمدند و ایمان به او آوردند.
او را سزد امروز فخر کردن
کو بود نگهدار عهد و پیمان
هوش مصنوعی: امروز برای او مناسب است که افتخار کند، زیرا او کسی است که به عهد و پیمان خود وفادار مانده است.
پاداش همی یابد از شهنشاه
بر دوستی و خدمت فراوان
هوش مصنوعی: کسی که به دوستیش و خدمت به دیگران توجه زیادی دارد، از پادشاه پاداش میگیرد.
هستند ز نیم روز تا شب
درخدمت او مهتران ایران
هوش مصنوعی: از صبح تا شب، بزرگترهای ایران در خدمت او هستند.
و او نیز به خدمت همی شتابد
مکروه جهان دور بادش از جان
هوش مصنوعی: او به خدمت مشغول است و از کارهای ناخوشایند دنیا، دلش دور باشد.
ای بار خدای بلند همت
معروف به رادی و فضل و احسان
هوش مصنوعی: ای پروردگار بزرگ و توانمند که به خوبیها و بخششها شناخته شدهای.
خواهنده همیشه ترا دعا گوی
گوینده همه ساله آفرین خوان
هوش مصنوعی: خواستن تو همیشه موجب دعا و ذکر خیر دیگران برای توست. هر ساله همگان به تو درود میفرستند و تو را ستایش میکنند.
این عز ترا خواسته زایزد
وان عمر ترا خواسته ز یزدان
هوش مصنوعی: این مقام و عزت تو به خواست زاینده است و این عمر تو نیز به خواست خداوند است.
جاوید زیادی به شاد کامی
شادیت بر افزون و غم به نقصان
هوش مصنوعی: ای کاش شادی و خوشبختیات همیشه بیشتر شود و اندوهت کاهش یابد.
نوروز تو فرخنده و خجسته
کار تو چو کردار تو بدو جهان
هوش مصنوعی: نوروز تو مبارک و خوشایند است و کار تو هم مانند کردار تو در این دو جهان نیکو و پسندیده است.
کردار تو نیکوتر از تعبد
زیرا که نکو دینی و مسلمان
هوش مصنوعی: عمل تو بهتر از عبادت است، زیرا که تو انسانی نیکوکار و مسلمان هستی.
مخدوم زیادی و تو مبادی
از خدمت شاه جهان پشیمان
هوش مصنوعی: ای محبوب، تو خیلی بزرگ و باارزش هستی و من از اینکه برای خدمت به شاه جهان تلاش کردهام پشیمانم.