برگردان به زبان ساده
سیم خوش باشد که سازی با حریف ساده خرج
لیک غیر آنچه خواهد شد به نقل و باده خرج
هوش مصنوعی: سیم زیبا و دلنشین است، اما برای ارتباط با دوستان، هزینهای جز هزینهی ساده آن دارد. هرچه غیر از این باشد، به نقل و نوشیدنی نیازمند است.
قلب روی اندود من خرج سگان یار شد
وه چه سازد این دم این راز دل از کف داده خرج
هوش مصنوعی: قلب من به خاطر عشق محبوب، مانند چیزی نایاب و گرانبها شده که خرج سگهای او میشود. چه کار میتواند بکند انسان در این لحظه، وقتی که راز دلش را از دست داده است؟
ما و عریانی و سر بر خاک ماندن ای حریف
بهر می چون گشت وجه خرقه و سجاده خرج
هوش مصنوعی: ما در حالتی هستیم که عریان و بیپناهیم و سر بر خاک گذاشتهایم. ای دوست، وقتی به مینوشیم، دیگر چه اهمیتی دارد که خرج لباس و سجاده چیست؟
شیخ سیم وقف را با می نداد اما خرید
کفش و دستار و عصا بودست مرد لاده خرج
هوش مصنوعی: شیخ سیم، که در راه خدایی و معنویت وقف شده، با شراب خود را تسلیم نمیکند؛ اما او کفش، دستار و عصا میخرد. این نشاندهنده زندگی مادی و نیازهای روزمره فردی است که به امور دنیوی هم توجه دارد.
یک قدم نه گرچه رندان مفلسند ای مغبچه
هستشان لیکن ز نقد دین و دل آماده خرج
هوش مصنوعی: اگرچه عدهای از رندان به لحاظ مالی در شرایط خوبی نیستند، اما با این حال دلی پر از عشق و ایمان دارند و همیشه آمادهاند تا از این سرمایههای معنوی خود هزینه کنند.
نقد جان شد یک درم وابستگان سیم را
نیست یک جو گنج قارون گر کند آزاده خرج
هوش مصنوعی: زندگی و وجود انسان ارزشی بیشتر از پول و ثروت دارد و وابستگی به مال و دنیا موجب کاهش ارزش انسان میشود. اگر انسان آزاده باشد، میتواند هزینهکند و به شیوهای زندگی کند که نشاندهندهٔ کرامت و عزت نفس او باشد. به این معنا که حتی اگر ثروتی مانند گنج قارون هم در اختیار داشته باشد، آن را برای اهداف والاتر صرف میکند.
جوهر جان خرج فانی شد چو مهمان گشت یار
آنچه دارد میکند درویش کار افتاده خرج
هوش مصنوعی: وقتی که دوست مهربان به دیدن ما میآید، روح ما خرج و مصرف میشود. در این حالت، درویش که در وضع دشواری است، تمام آنچه را که دارد، برای پذیرایی از مهمانش هزینه میکند.
