برگردان به زبان ساده
چون سکندر ز منزل عادات
شد مسافر به عزم آب حیات
هوش مصنوعی: وقتی که سکندر از عادات و روشهای معمول خود جدا شد و به سفر رفت، هدفش دستیابی به آب حیات بود.
اندر آن عزم و آن طلب، بانی
بود با او حکیم یونانی
هوش مصنوعی: در آن تلاش و اراده، فردی با دانایی از یونان نیز حضور داشت.
نیز گویند کو وزیرش بود
در قضایای ناگزیرش بود
هوش مصنوعی: میگویند که او وزیرش بود و در مسائل اجتنابناپذیر، همراه و پشتیبان او بود.
کرد ارسطو بر سکندر یاد
که: شه ما همیشه باقی باد
هوش مصنوعی: ارسطو به سکندر گفت: ای شاه، امیدوارم که نام و یاد تو همیشه در تاریخ باقی بماند.
چون مسخر شده است باد تو را
تا جهان است عمر باد تو را
هوش مصنوعی: با توجه به تاثیر باد بر تو، تا زمانی که زندگی باقی است، تو نیز با همان جریان ادامه خواهی داشت.
چون سکندر ازو شنید دعا
گفت در پاسخش که : ای دانا
هوش مصنوعی: زمانی که سکندر دعای او را شنید، در پاسخ گفت: ای اهل دانش!
این دعایی است معتبر، لیکن
ای دریغا! که هست ناممکن
هوش مصنوعی: این یک دعاست که ارزش و اعتبار زیادی دارد، اما افسوس که محقق شدن آن غیرممکن است.
به سکندر چنان نمود حکیم
که: بمانی تو در زمانه مقیم
هوش مصنوعی: حکیم به سکندر نشان داد که تو باید در این دنیا جایگاه و ثباتی پیدا کنی و در آن مانده و پایدار بمانی.
هر که بد شد فعال او «قدمات»
که نکو نام یابد آب حیات
هوش مصنوعی: هر کسی که کردار ناپسندی داشته باشد، اعمالش میتواند او را به سمت نیکنامی و حیات طیبه هدایت کند.
نیست مخلوق آنکه دایم زیست
هر که باقی است ذکر او باقی است
هوش مصنوعی: هیچ موجودی نیست که همیشه زنده باشد. هر کسی که باقی مانده، یاد و نام او نیز باقی خواهد ماند.
عاقل از پایهٔ معانی دهر
کی خورد آب زندگانی دهر؟
هوش مصنوعی: خردمند از عمق معانی زندگی چه زمانی از آب حیاتِ این دنیا بهره میبرد؟
هر که او نیک نامی اندوزد
در جهان کسوت بقا دوزد
هوش مصنوعی: هرکس که در دنیا نام نیک و ویژگیهای خوب کسب کند، برای خود پوشش جاودانگی تهیه کرده است.
هر که را علم و ملک و دین باشد
عین آب حیات این باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که دانش، حکومت و دین داشته باشد، مانند آبی زنده و حیاتبخش است.
مصطفی گفت و یاد میگیرند:
در جهان مؤمنان نمیمیرند
هوش مصنوعی: پیامبر اسلام فرمود و این را آموزش دادند: در دنیای مؤمنان، مرگ تنها یک تغییر حالت است و آنان هرگز واقعی در مفهومی از مرگ نمیمیرند.
سرمهای کش ز خاک کوی حبیب
و آب حیوان طلب ز جوی حبیب
هوش مصنوعی: از خاک کوی محبوب، سرمهای بر مژه بکش و از جوی محبوب، آب حیات را طلب کن.
التفاتی بکن به مجلس ناز
نفسی شو به آستان نیاز
هوش مصنوعی: به مجلس دلربا توجه کن و با ناز خود به درگاه خالق نیاز بیا.
بندگانت پرند، حر بطلب
هست دریا بر تو، در بطلب
هوش مصنوعی: بندگانت در حال پروازند، ای حر! دریا منتظر توست، پس از او بخواه.
خاطرم در این معانی سفت
نکتهای بس مفید و موجز گفت
هوش مصنوعی: در ذهنم نکتهای مهم و کوتاه در مورد این معانی وجود دارد که بسیار مفید است.
از کم و بیش و از پس و پیشی
آخر است آنکه اول اندیشی
هوش مصنوعی: هر چیزی که انجام میدهیم، اعم از کم و زیاد، یا در مورد گذشته و آینده، در نهایت به آن چیزی که در ابتدا فکر کردهایم بستگی دارد.
