برگردان به زبان ساده
دیدی چو من خرابی افتاده در خرابات
فارغ شده ز مسجد وز لذت مباحات
هوش مصنوعی: آیا دیدی که مثل من کسی در میخانه خراب شده است، بیخبر از مسجد و لذتهای مجاز؟
از خانقاه رفته، در میکده نشسته
صد سجده کرده هر دم در پیش عزی و لات
هوش مصنوعی: این فرد از خانقاه (محل عبادت) خارج شده و اکنون در میکده (محل نوشیدنی) نشسته است. او هر لحظه در برابر بتهای عزی و لات، سجده میکند.
در باخته دل و دین، مفلس بمانده مسکین
افتاده خوار و غمگین در گوشهٔ خرابات
هوش مصنوعی: دل و دین خود را از دست داده، شخصی بیچیز و ناتوان در گوشهای افتاده و دچار ذلت و اندوه شده است.
نی همدمی که با او یک دم دمی برآرد
نی محرمی که یابد با وی دمی مراعات
هوش مصنوعی: هیچ همراهی نیست که در کنار او لحظهای به آرامش برسم، و هیچ کسی نیست که به من نزدیک شود و لحظهای مرا درک کند.
نی هیچ گبری او را دستی گرفت روزی
نی کرده پایمردی با او دمی مدارات
هوش مصنوعی: روزی هیچ کافر یا خارجی او را به دست گرفت و از آن پس، او دیگر لحظهای صبر نکرد و با او مدارا نکرد.
دردش ندید درمان، زخمش نجست مرهم
در ساخته به ناکام با درد بیمداوات
هوش مصنوعی: درد او را کسی ندیده و درمانی برایش وجود ندارد. زخمهایش را کسی برطرف نکرده و او با غم و درد بیپایانش تنها مانده است.
خوش بود روزگاری بر بوی وصل یاری
هم خوشدلیش رفته، هم روزگار، هیهات!
هوش مصنوعی: مدت زمانی خوشی وجود داشت که بوی ارتباط با محبوب شیرین بود. اکنون هم خوشی او رفته و هم زمانه، افسوس!
با این همه، عراقی، امیدوار میباش
باشد که به شود حال، گردنده است حالات
هوش مصنوعی: با وجود تمام این شرایط، عراقی همچنان امیدوار است که اوضاع بهبود یابد و حالتها تغییر کند.
