برگردان به زبان ساده
حبذا صفهٔ سرای کمال
خوشتر از روی دلبران به جمال
هوش مصنوعی: چه خوب است که ویژگیهای خانه کمال از زیبایی چهره دلبران خوشتر است.
طیره از زلف او ریاض بهشت
خجل از ذوق او نعیم وصال
هوش مصنوعی: زلف او باغهای بهشت را شرمنده میکند و لذت وصال او نعمتهای بهشتی را تحتالشعاع قرار میدهد.
هفتمین طارم آستانهٔ او
هشتمین بوستان صف نعال
هوش مصنوعی: در هفتمین طبقهٔ آستانهٔ او، که مقام بلندی است، گلستانی قرار دارد که در آن صف نعالها وجود دارد.
هر یک از جام قبهٔ نورش
جام گیتینما به استقلال
هوش مصنوعی: هر یک از جامهای قبهٔ نورش، نمایشی از جهانی مستقل و جداگانه دارد.
سایهٔ این سرای جانافزا
سر بسر نور آفتاب مثال
هوش مصنوعی: سایهٔ این خانهای که جان را تازه میکند، همچون نور آفتاب است.
خوان این مجلس جهان آرای
مشتمل بر نعیم و جاه و جلال
هوش مصنوعی: این مهمانی که در آن حضور داریم، با زیبایی و جلوههای شگفتانگیز پر شده است و شامل نعمتها و بزرگیهای بسیار است.
بر در فیض این سراپرده
آفرینش طفیل و خلق عیال
هوش مصنوعی: در آستانه این فضای پر برکت که بهعنوان محل آفرینش شناخته میشود، همه موجودات و آفریدهها به عنوان وابستههایی به این محل محسوب میشوند.
وز سر خوان این خزانهٔ نور
دو جهان را همیشه برگ و نوال
هوش مصنوعی: از سر سفرهٔ این منبع نور، همیشه بهرهای از هر دو جهان میبریم.
نغمات صدای ایوانش
عاشقان را محرک آمال
هوش مصنوعی: آوازهای خوشی که از ایوانش به گوش میرسد، باعث انگیزه و شوق عاشقان برای رسیدن به آرزوهایشان میشود.
نفحات ریاض بستانش
مرده زنده کنند در همه حال
هوش مصنوعی: عطرهای بهشتی باغش در هر شرایطی مردگان را زنده میکند.
در هوای درست او نبود
هیچ بیمار جز نسیم شمال
هوش مصنوعی: در هوای خوش او هیچ بیماری حضور ندارد جز نسیم خنک شمال که نشانهای از طراوت و تازگی است.
در درون ریاض او نرود
هیچ تر دامنی جز آب زلال
هوش مصنوعی: در دل باغ هیچچیزی جز آب زلال حضور ندارد و هیچ چیز دیگری نمیتواند به آنجا راه پیدا کند.
صورت سایهٔ درختانش
هر چه بینی درین جهان اشکال
هوش مصنوعی: در این دنیا، هر چه از شکلها و سایههای درختان ببینی، فقط تصویرهایی از واقعیت هستند.
جنبش موج آب حیوانش
هر چه یابی زمان زمان ز احوال
هوش مصنوعی: حرکت امواج آب دریا به ما نشان میدهد که هر چیزی زمان و حال خاص خود را دارد.
تا سرایی چنین بدید ملک
میزند در هوای او پر و بال
هوش مصنوعی: وقتی به چنین مکانی رسید، ملک از شوق او به پرواز درآمد.
تا صریر درش شنود فلک
بر درش چرخ میزند همه سال
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که صدا و نالهای که از دل شخصی بلند میشود، چنان تأثیری دارد که حتی آسمان نیز به آن گوش فرا میدهد و به همین خاطر، چرخش روزگار و حوادث زندگی هیچگاه متوقف نمیشود. در واقع، در اینجا اشاره به اهمیت و تأثیر احساسات انسانی بر جهان دارد.
در نیابند نقش این خانه
نقش بندان کارگاه خیال
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هنرمندان و طراحان در کارگاه تخیل خود، نمیتوانند تصویر و شکلی از این خانه را به تصویر بکشند. به عبارتی دیگر، برخی از زیباییها و معانی به قدری عمیق و پیچیده هستند که نمیتوان آنها را به راحتی به تصویر کشید.
عقل اگر چه ز خانه بیرون نیست
هم نیابد درون خانه مجال
هوش مصنوعی: اگرچه عقل از خانه بیرون نیست، اما در داخل خانه فرصتی برای فعالیت پیدا نمیکند.
نام این خانه مینیارم گفت
از پی عقل و العقول عقال
هوش مصنوعی: این خانه را با نامش نمیسازم، زیرا عقل و دانایی را به عنوان راهنما در نظر دارم.
خود تو از پیش چشم خود برخیز
تا ببینی عیان به دیدهٔ حال
هوش مصنوعی: برای اینکه واقعیت را به وضوح ببینی، لازم است خودت از شرایطی که در آن هستی فاصله بگیری و از زاویهای دیگر به آن نگاه کنی.
خویشتن را درون این حضرت
بر سریر سعادت و اقبال
هوش مصنوعی: درون این وجود مقدس، خود را بر بالای تخت خوشبختی و موفقیت احساس کن.
مطرب آغاز کرد ساز طرب
ساقی آورد جام مالامال
هوش مصنوعی: موسیقیدان شروع به نواختن موسیقی شاداب کرد و ساقی جامی پر از می آورد.
چون عراقی همه جان سرمست
از می وصل و بیخبر ز وصال
هوش مصنوعی: همانطور که عراقی، خالصانه و سرشار از خوشی به خاطر رابطهای عاطفی به سر میبرد و از حال و هوای وصال عاشقانهاش بیخبر است.