برگردان به زبان ساده
کنون از نی دل برآرم نوا
سخن رانم از ساقی نینوا
هوش مصنوعی: اکنون از نی ساز میزنم و دل را به آواز درمیآورم و دربارهی ساقی نینوا سخن میگویم.
چه ساقی؟ شه تشنه کامان عشق
امیر صف نیکنامان عشق
هوش مصنوعی: ساقی کیست؟ اگر نه شاهی که تشنه خاطر عاشقان است و امیر صفاتی نیکو در عشق دارد.
سر سرفرازان و آزاده گان
به چهر ه مه هاشمی زاده گان
هوش مصنوعی: سرفرازان و آزادگان با چهرههایی مثل چهره مهدی مهدوی، در دنیا درخشیده و با افتخار زندگی میکنند.
همان زور حیدر به بازوی او
دو گیتی سبک در ترازوی او
هوش مصنوعی: شجاعت و قدرت حیدر (علی) در بازوی او وجود دارد و به این ترتیب، دو جهان در مقیاس او راحت و سبک میشوند.
ملوک وملایک ثنا خوان او
زمین – گردی از نعل یکران او
هوش مصنوعی: پادشاهان و فرشتگان او را ستایش میکنند و زمین زیر پای او مانند گرد از نعل اسبانش است.
بر از عرش یزدان سر مغفرش
فلک افسر و آفتاب اسپرش
هوش مصنوعی: بر فراز عرش الهی، سرپوشی از نور و کمال است و آسمان به عنوان تاجی بر سرش و نور خورشید همچون اسبی است که وی را همراهی میکند.
چه گویم خطا کردم ازاین گمان
کجا جوشن او کجا آسمان
هوش مصنوعی: چه بگویم که در این فکر اشتباه کردم؛ کجا میتوانم او را مانند جوشنی بیابم و کجا آسمان را؟
به گردون مراین هفت وارونه طاس
سمند سرافراز او را قطاس
هوش مصنوعی: در آسمان، هفت سرنوشت در حال چرخش و وارونه وجود دارد و سمند سرافراز او مانند پرچم بلندی در این میان میدرخشد.
مه نو به کف آبگون خنجرش
همه هفت دریا یکی جوهرش
هوش مصنوعی: ماه نو که با زیبایی خود میدرخشد، چون خنجری آبگون در دست دارد و همه هفت دریا در واقع یک جوهر و ذات دارند.
سنانش ستون بلند آسمان
کشیدن همان و فتادن همان
هوش مصنوعی: سپس تیرِ بلندی که به سمت آسمان نشانه رفته است، تنها با پرتاب شدنش به زمین سقوط میکند.
به لشگر گه شاه سالار بود
دبیر و وزیر وعلمدار بود
هوش مصنوعی: در میان سپاه، جایگاه شاه و فرماندهان حیاتی است و کسانی مانند دبیر و وزیر و علمدار نیز نقشهای مهمی را ایفا میکنند.
دلش بود آکنده از راز حق
دو گوشش نیوشای آواز حق
هوش مصنوعی: دل او پر از رازهای الهی بود و گوشهایش آماده شنیدن ندا و پیامهای حق بود.
به دیدار و بالا و فر و کمال
نبودی کس اندر جهانش همال
هوش مصنوعی: هیچ کس در این دنیا به زیبایی و کمال او نمیرسد و همتایی برای او وجود ندارد.
براسبان که پیکر و پیلتن
نشستی چو آن شیر شمشیر زن
هوش مصنوعی: بر سواران که همچون شیر شمشیرزن استوار و نیرومند نشستهاید.
دو فرخنده پا گر فرو داشتی
کف پای برخاک بگذاشتی
هوش مصنوعی: اگر دو پای خوشبخت را بر زمین بگذاری، به معنای تواضع و فروتنی است.
وگر دررکابش بدی پای بند
دوزانو گذشتی ز گوش سمند
هوش مصنوعی: اگر در کنار او بروی و زانو به زمین بگذاری، نمیتوانی پا به پای این اسب دوید.
درآویختی چون دودست دراز
گذشتی ز زانوی آن سرفراز
هوش مصنوعی: شما به گونهای عمل کردهاید که مثل دو دستی که به سوی چیزی دراز میشود، از موقعیت برتر و محکم خود عبور کردهاید.
کمالات این شه نیاید به گفت
کس این دربه الماس فکرت نسفت
هوش مصنوعی: کمالات و ویژگیهای این پادشاهی را هیچکس نمیتواند بهوضوح بیان کند، این موضوع به مانند الماس در ذهن و تفکر ماست که نمیتوانیم آن را به سادگی توصیف کنیم.
درآندم که برخاک افتاد پست
به عرش اندرون یافت جای نشست
هوش مصنوعی: در آن لحظه که کسی بر خاک و در وضعیت پایینتری قرار میگیرد، ممکن است در دل آسمانها و در بالاترین مقامها، جایی برای نشستن پیدا کند.
سرش چون ز شمشیر کین تاج یافت
چو احمد (ص) از آن تاج معراج یافت
هوش مصنوعی: سر او چون شمشیر کینه، با افتخار تاجی گرفت؛ همانطور که احمد (ص) از آن تاج ویژگی معراج را به دست آورد.
از آن سال محنت فزا تاکنون
که باشد هزار و سه صد بل فزون
هوش مصنوعی: از آن سال سختی و درد و رنج تا به امروز، که بیش از سیصد سال میگذرد.
درآنجا ک شه را بود بارگاه
بود بارگاهش جهان را پناه
هوش مصنوعی: جایی که فرمانروا وجود دارد، مکانی است با شکوه و عظمت، که آن مکان، پناهگاهی برای جهان محسوب میشود.
خدا زایرستو ستایش گرش
پر جبرئیل است فرش درش
هوش مصنوعی: خداوند زائر تو را میستاید و جبرئیل به خاطر تو در درگاه او سجده میکند.
بیایند هرشب درآن انجمن
نبی (ص) وعلی و حسین و حسن
هوش مصنوعی: هر شب در آن جمع، پیامبر (ص)، علی، حسین و حسن حاضر شوند.
همان پاکدخت رسول خدا
ابا کشتگان سراز تن جدا
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی از پاکی و تقوای دختر پیامبر اسلام اشاره دارد و نشان میدهد که او در مقابل مشکلات و ناملایمات، عزت نفس و ارزشهای انسانی را حفظ کرده است. در واقع، او با وجود اینکه شاهد صحنههای دردناک و جانباختن افراد محترم بوده، همچنان سرافراز و باوقار باقی مانده است.
نمایند هر یک چو دادار او
به رحمت نظر سوی زوار او
هوش مصنوعی: هر یک از آنها به مانند خالقشان، با نگاه رحمت به زواری که به سویشان آمدهاند، مینگرند.
خنک آن که با پای پر آبله
سپارد سوی درگهش مرحله
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که با پای مجروح و آسیبدیده به درگاه محبوبش میرود و آنجا قدم میگذارد.
بلندست این نامور رامقام
شنو تا چه فرمود اینجا امام
هوش مصنوعی: این نام بزرگ و مشهور در مقام و جایگاهی بالا قرار دارد. پس به شنیدن بیانات او توجه کن و ببین که در این جا چه چیزی را بیان کرده است.
ابو حمزه کاو عارف راه بود
زاسرار دین حق آگاه بود
هوش مصنوعی: ابو حمزه عارفی بود که به حقیقتهای دین معرفت داشت و از رازهای آن مطلع بوده است.
