برگردان به زبان ساده
با خبر باش که دنیا گذرانست ایدل
خیز کاین خوابگه بیخبرانست ایدل
هوش مصنوعی: بدان که دنیا زودگذر و فانی است، ای عاقل، بیدار باش که این زندگی خواب و خیالی برای کسانی است که بیخبرند.
هر یک از برگ بنفشه که دمد از دل خاک
خال مشکین رخ سیمبرانست ایدل
هوش مصنوعی: هر برگ بنفشهای که از دل خاک بیرون میآید، به مانند چهرهای زیبا و دلفریب روی سیمبرخوردار است.
شاخ سنبل که سر از جیب زمین بر دارد
جعد عنبر شکن خوش پسرانست ایدل
هوش مصنوعی: شاخ سنبل که از زمین بیرون میآید، مانند موی خوش و مجعد پسران زیباست.
وقت دریاب که بس کاسه سرهای ملوک
تفته در کارگه کوزه گرانست ایدل
هوش مصنوعی: زمان را غنیمت بشمار، زیرا در کارگاه سفالگران، بسیاری از سرهای پادشاهان در حال پخته شدن هستند و این نشانهای از گذر زمان و تغییرات حتمی در زندگی است.
بتکبر مرو و شوخی و شنگی مفروش
کین سر کوچه صاحبنظرانست ایدل
هوش مصنوعی: به خودت مغرور نشو و بیتوجهی نکن، چون اینجا محل و نشانهای از صاحبنظران و دانایان است.
در همه کار پس و پیش نگهدار از آنک
خویش و بیگانه ز هر سو نگرانست ایدل
هوش مصنوعی: در تمام کارها مراقب باش، زیرا هم دوستان و هم بیگانگان از هر طرف به تو چشم دارند.
بهمه خلق جهان خلق پسندیده نمای
که سوی خلد برین راهبرانست ایدل
هوش مصنوعی: به همه انسانها در سراسر جهان نشان بده که خلق نیکو و پسندیدهای داری، زیرا که انسانهای پاک و نیکو به سوی باغهای بهشتی هدایت میشوند.
گر نه بر وفق مراد تو بود کار جهان
از جهان نیست ز دور قمرانست ایدل
هوش مصنوعی: اگر کارهای دنیا مطابق میل و خواسته تو نبود، بدان که این جهان از دور قمر است و تمام آنچه در آن است، مَثالی از ایدل و آرزوی توست.
مادران نقش بیک رنگ ببستند ولیک
اختلاف از حرکات پدرانست ایدل
هوش مصنوعی: مادران در تربیت و پرورش فرزندان خود از یک رنگی و هماهنگی برخوردارند، اما تفاوتها و اختلافات به دلیل رفتارهای پدران به وجود میآید.
ای بسا کابن یمین درگه و بیگه گفتهست
که سعادت همه با بی هنرانست ای دل
هوش مصنوعی: بسیاری از بزرگان و فرزانهها گفتهاند که خوشبختی و سعادت در کنار نیکان و توانگران و کسانی که فضیلت دارند، رقم میخورد.
من گرفتم که نمودی ید بیضا بسخن
نطق عیسی چه کنی دور خرانست ایدل
هوش مصنوعی: تو معجزه روشنی را به من نشان دادی، اما وقتی سخن عیسی را میشنوم، نمیدانم با خرهای سنگدل چه کنم.