برگردان به زبان ساده
چون شد سعادت ابدی یار ملک و دین
رونق گرفت بار دگر کار ملک و دین
هوش مصنوعی: زمانی که خوشبختی دائمی و همراهی همیشگی با ملک و دین برقرار شد، بار دیگر وضعیت و رونق امور کشور و دین بهبود یافت.
در دین و ملک آتش فتنه فرو نشاند
مانند آب خنجر سردار ملک و دین
هوش مصنوعی: آتش فتنه و آشوب را در امور دینی و سیاسی خاموش میکند، همانطور که آب سرد یک خنجر میتواند برودت و آرامش بیاورد.
تاج ملوک خواجه علی آنکه زیب و زین
در دین و ملک ازوست باقر ار ملک و دین
هوش مصنوعی: خواجه علی، که تاج و جلال پادشاهان بر سر دارد، زیبایی و جلوهاش در دین و سلطنت از اوست؛ اگرچه باقر نیز در ملک و دین برجسته است.
سبزست و تازه روضه دین و بهار ملک
تا کلکش آمد ابر گهر بار ملک و دین
هوش مصنوعی: دین و گلزار بهار همچون طبیعتی پرنشاط و سرزنده است. باران آسمانی که به شکل گوهر میبارد، بر سرزمین ملک و دین میافتد و آنها را شکوفا میکند.
زار و نزار ژرده کلکش ز بهر چیست
پیوسته گر بسر نکشد بار ملک و دین
هوش مصنوعی: خسته و ناتوان به چه هدفی روزگار را میگذرانی، در حالی که اگر بار سنگین سلطنت و دین بر دوش تو نباشد، شاید بهتر باشد.
وجه بها چو گوهر تیغست در کفش
نشگفت اگر شدست خریدار ملک و دین
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که ارزش و زیبایی حقیقی، مانند جواهر و تیغی است که در دست تو قرار دارد. بنابراین، تعجبی ندارد اگر کسی به خریداری ملک و دین علاقهمند شود، زیرا این ارزشها بسیار با اهمیت هستند.
گرم است مشتری و گهر میدهد بها
به ز این مخواه گوهر بازار ملک و دین
هوش مصنوعی: مشتری (سیاره مشتری) به دلیل گرمی و روشنیاش ارزش و اعتبار زیادی دارد. اما این را نخواهید که چیزهایی مانند مال و مقام در بازار دنیا و دین هم به این اندازه ارزشمند باشند.
دایم ز فیض ابر کف درفشان او
کلکش همی کند گهر ایثار ملک و دین
هوش مصنوعی: همواره از نعمت باران و رحمت او، درختان و گلها با جنسهای زیبا و با ارزش پرورش مییابند و این زیبایی و نعمتی که به آنها داده میشود، نشاندهندهی عظمت و قدرت دین و حکومت است.
ای دین پناه ملک ستان گر چه در جهان
بیحد و بیمرند طلبکار ملک و دین
هوش مصنوعی: ای دین، تو پناهگاهی برای زمامداران هستی، هرچند در این جهان، افراد نیازمند و طلبکار از ملک و دین بیحد و مرز هستند.
جز دولت جوان ترا زان میان نیافت
گردون پیر محرم اسرار ملک و دین
هوش مصنوعی: تنها دولت جوان تو در این میان وجود ندارد، بلکه دوران پیری نیز هست که به اسرار ملک و دین آگاه است.
اصحاب ملک و دین همه شاداب و خرمند
ز آندم که هست رأی تو غمخوار ملک و دین
هوش مصنوعی: دوستان و یاران در عرصهٔ حکومت و دین همه شاد و خوشحال هستند هنگامی که نظر و دیدگاه تو برای نگران شدن دربارهٔ حکومت و دین، آرامشبخش است.
از یمن عدل شامل تو چشم فتنه را
در خواب کرد دولت بیدار ملک و دین
هوش مصنوعی: به دلیل عدالت و فراگیری تو، چشم فتنه در خواب فرو رفته است و حکومت و دین بیدار و برقرار است.
در دین و ملک جز دل خصمت خراب نیست
ز آندم که هست عدل تو معمار ملک و دین
هوش مصنوعی: در مذهب و حکومت، هیچ چیز جز دل دشمن تو ویران نیست، از زمانی که عدالت تو، پایهگذار سرزمین و مذهب شده است.
تیغ تو سر بربقه اقرار در کشید
آنرا که بود در دلش انکار ملک و دین
هوش مصنوعی: تیغ تو بر گردن عذرخواهی ضربهای زد و باعث شد کسی که در دلش به پادشاهی و دین اعتقادی نداشت، به حقیقت اعتراف کند.
نبود گر اختیار بود دین و ملک را
در به گزین بغیر تو مختار ملک و دین
هوش مصنوعی: اگر اختیار دست کسی نبود، دین و حکومت به اختیار تو نمیبود و هیچ کس نمیتوانست به جز تو در انتخاب آنها آزاد باشد.
در نظم دین و ملک شد آثار تیغ تو
فهرست روزنامه اخبار ملک و دین
هوش مصنوعی: آثاری که شمشیر تو بر نظام دین و حکومت گذاشت، به عنوان یک فهرست در اخبار ملّی و دینی به ثبت رسید.
ای سایه خدای توئی آنک بر تو بست
از آفتاب رأی تو انوار ملک و دین
هوش مصنوعی: ای سایه خدا، تویی که بر تو از آفتاب حکمت و فهم، نورها و روشناییهای دینی و دنیوی تابیده است.
در ظل رأفت ابن یمین را بدار از آنک
تا بود و هست و تا بود آثار ملک و دین
هوش مصنوعی: در سایه رحمت تو، یاران خود را حفظ کن، زیرا تا زمانی که این آثار حکومت و دین وجود دارد، به بودن و پایداری آن اهمیت بده.
سلطان ستای چون من و سلطان نشان چو تو
نامد پدید و ناید از اقطار ملک و دین
هوش مصنوعی: هیچ کس مانند من پادشاه ستایشگری وجود ندارد و هیچ پادشاه دیگر مانند تو که نشان و نشانی از خود به جا بگذارد، در سرزمینها و در دین پدیدار نمیشود.
از دین و ملک تا بود آثار در جهان
باری بنام نیک نگهدار ملک و دین
هوش مصنوعی: تا زمانی که نشانههایی از دین و کشور در جهان وجود دارد، از تو خواهش میکنم که ملک و دین را به خوبی حفظ کنی.