برگردان به زبان ساده
وضع ترتیب ادب در عرصهگاه لاف نیست
قابل این زه کمان قبضهٔ نداف نیست
هوش مصنوعی: در زمینه ادب، ترتیب و نظم مهم است و این موضوع نیازی به ادعا و لاف زدن ندارد، چرا که این ویژگیها به واقعیت و مهارتهای فردی وابستهاند و نمیتوان تنها با کلمات به آن دست یافت.
از عدم میجوشد این افسانههای ما و من
گر به معنی وارسی جز خامشی حراف نیست
هوش مصنوعی: این افسانهها و داستانهای ما از عدم و نبود میآیند، و اگر بخواهیم آنها را از نظر معنایی بررسی کنیم، جز سکوت و بیحرفی چیز دیگری نخواهند بود.
غفلت دلها جهانی را مشوش وانمود
هیچ جا موحشتر از آیینهٔ ناصاف نیست
هوش مصنوعی: دلهای غافل باعث میشوند که جهانی ناآرام و نابسامان به نظر برسد و هیچ مکانی ترسناکتر از یک آیینهی کثیف و ناصاف نیست.
رایج و قلب دکان وهم بیاندازه است
با چه پردازد دماغ ناتوان صراف نیست
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی بیانگر این است که در بازار و در میان مردم، بسیاری از چیزها به صورت توهم و شبهه وجود دارند و این موضوع برای فردی که توانایی و قدرت کافی ندارد، چالشبرانگیز و گیجکننده است. فردی که مثل صراف یا دستاندرکار تجارت است، نمیتواند به راحتی با چنین اوضاعی کنار بیاید و دچار سردرگمی میشود.
خواب راحت مدعای منعم است اما چه سود
مخملی جز بوریای فقر تسکینباف نیست
هوش مصنوعی: خواب راحتی که انسان در آن قرار میگیرد، نشانهای از خوشبختی و زندگی مرفه اوست، اما در حقیقت این راحتی ارزش چندانی ندارد، زیرا تنها پوششی نرم برای دردهای ناشی از فقر است.
هرکه را دیدم درین مشهد دو نیمش کرده اند
تیغ قاتل هم بر این تقدیر بیانصاف نیست
هوش مصنوعی: هر کسی را که در این مکان دیدم به نوعی آسیب دیده و دو نیم شده است. حتی شمشیر قاتل هم در این بیعدالتی تقدیر، بیتقصیر نیست.
آن سوی خوف و رجا خلد یقین پیدا کنید
ورنه ایمانی که مشهور است جز اعراف نیست
هوش مصنوعی: در آنسوی ترس و امید، به یقین و حقیقت برسانید. در غیر این صورت، ایمانی که به آن شناخته میشود، جز ناحیهای میان بهشت و جهنم است و حقیقتی ندارد.
نقش این دفتر کماهی کشف طبع ما نشد
عینک فطرت در اینجا آنقدر شفاف نیست
هوش مصنوعی: نقش و نگارهای این دفتر نتوانست عمق نگاه و احساسات ما را به طور واضح نشان دهد؛ چرا که دیدگاه طبیعی ما در این شرایط آنقدر روشن نیست.
بوالفضول جود باش اینب زم اکرام است و بس
هرقدر بخشد کسی آب از محیط اسراف نیست
هوش مصنوعی: بخشش و generosity را همچون نیکی و احسانی بدون چشمداشت تلقی کن. هرچه کسی از دستش برآید و ببخشد، در حقیقت اسراف نیست و نشانه کرامت اوست.
عرش و فرش اینجا محاط وسعتآباد دل است
کعبهٔ ما را سواد تنگی از اطراف نیست
هوش مصنوعی: در اینجا، آسمان و زمین دور این دل وسیع احاطه شدهاند. کعبهی ما، که نماد مقدس ماست، از اطراف در تنگنا نیست و فضای آزاد و وسیعی دارد.
طالب فهم مسمایی عیار اسم گیر
صورت عنقا همین جز عین و نون و قاف نیست
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال درک حقیقت و معنی واقعی اسم و نشانههاست، باید بداند که حقیقت چیزهایی مانند عین، نون و قاف است و جز این نه چیزی وجود دارد و نه صورت خاصی.
قید دل بیدل غبار ننگ فطرتها مباد
تا ز مینا نگذرد درد است این می صاف نیست
هوش مصنوعی: دل بیدل باید از عیبهای ذاتی پاک باشد، وگرنه درد و رنجی که از می خوب به دست میآید، واقعی نخواهد بود. این می صاف و خالص نیست که آدمی را به سوی خوشی سوق دهد.