برگردان به زبان ساده
هوس به فتنهٔ صد انجمن نگاه شکست
ز عافیت قدحی داشتیم آه شکست
هوش مصنوعی: ما به شور و هیجان زیادی دچار شدهایم و نگاهمان به جاهایی افتاده که ممکن است دردسرساز باشد. به همین دلیل، از آرامش و آسودگیمان فاصله گرفتهایم و احساس شکست در دلمان میکوشد.
ز خیره چشمی حرص دنی مباش ایمن
که خلق گرسنه بر چرخ قرص ماه شکست
هوش مصنوعی: از نگاه طمع و حرص به دنیا ایمن نباش، زیرا که مردم گرسنه ممکن است با چنگ زدن به خوشبختی، باعث خراب شدن آن شوند.
در این جنونکده شرمی که هر که چشم گشود
به چاک.جیب حتا دامن نگاه شکست
هوش مصنوعی: در این دنیای دیوانگی، شرم و حیا به حدی است که هر کسی که چشمش را باز کند، به حجاب و لباس خود نیز آسیب میزند.
چه ممکن است غبارم شود به حشر سفید
به سنگ سرمهام آن نرگس سیاه شکست
هوش مصنوعی: در روز قیامت، آیا ممکن است که غبار وجود من به رنگ سفیدی تبدیل شود، در حالی که سنگ چشم من، که نماد زیباییام است، توسط آن نرگس سیاه شکسته شده باشد؟
حق رفاقت یاران بجا نیاوردم
به پا یک آبله دل بود عذرخواه شکست
هوش مصنوعی: من نتوانستم به درستی حق دوستی و رفاقت دوستانم را ادا کنم و اکنون به خاطر یک مشکل کوچک احساس پشیمانی میکنم.
قدم شمرده گذارید کز دل مایوس
هزار شیشه درین دشت عمرکاه شکست
هوش مصنوعی: به آرامی و با احتیاط پیش بروید؛ زیرا دل شکسته و ناامید من همچون هزاران تکه شیشه در این راه پر از مشکلات و سختیها است.
هوس دمی که نفس سوخت دل به امن رسید
دمید صورت منزل چو گرد راه شکست
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به توصیف حالتی میپردازد که در آن آرزومندی و دلسوختگی وجود دارد. او میگوید وقتی که نفسی کشیدم و دل آرامش یافت، به آنجا رسیدم که احساس کردم منزلت مانند گردی در مسیر شکسته است. به عبارتی، با آرامش و آسودگی خاطر، به جایی رسیدم که احساس میکنم همه چیز در حال فروپاشی است و من در میان این تلاطمها به امنیت دست یافتم.
شکوه قامت پیری رساند بنیادم
به آن خمیکه سراپای منکلاه شکست
هوش مصنوعی: زیبایی و شکوه قامت پیری باعث شده که اصل و بنیاد وجود من، مانند خمیده شدن کلاهی بر سرم، دچار تغییر و آسیب شود.
هلاک شد جم و خمیازههای جام بجاست
به مرگ نیز ندارد خمار جاه شکست
هوش مصنوعی: جم هلاک شده و خمیازههای جام هنوز به جاست، و حتی در مرگ نیز اثر بیحالی و شکست جاه و مقام از بین نمیرود.
چو شمع غرهٔ وضع غرور نتوان زیست
سریکه فال هوا زد قدم به چاه شکست
هوش مصنوعی: مانند شمعی که به زیبایی خود میبالد، نمیتوان به حس غرور زندگی کرد. سرنوشت راضی نیست و کسی که در دلش خیالات بیجا داشته باشد، در نهایت بر اثر اشتباهاتش به نابودی میافتد.
بهگرد عرصهٔ تسلیم خفتهای بیدل
تو خواه فتح تصور نما و خواه شکست
هوش مصنوعی: در فضای تسلیم و پذیرش، تو بیدل (دلی پر از شوق و آرزو) هستی. میتوانی به پیروزی فکر کنی یا به شکست، اما در هر حال باید در این وضعیت قرار بگیری.